༄༅། །སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་

ཆེན་པོ་མཆོག་ནས། བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གཉེན་

འཕྲད་དང་། སློབ་གཉེར་ཆེད་ཡོང་མཁན་

རྣམས་ལ་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་

བཀའ་སློབ་རིམ་སྩལ་

ཕྱོགས་བསྡེབས་

བཞུགས་སོ། །

པོད་གཉིས་པ།

© 2020 Gaden Phodrang Trust
(Office of His Holiness the Dalai Lama)
All rights reserved

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཟབ་གསང་གསུང་གི་བདུད་རྩིར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྐལ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ་གྱིས་དཔར་རྩ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་ཏེ་འགྲེམ་སྤེལ་ཞུས་པ་ལ། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

འབྲེལ་ཡུལ་ཞལ་བྱང༌།

Gaden Phodrang Trust

Thekchen Choeling

McLeod Ganj – 176219

Dharamsala (H.P.) INDIA

+91-1892-221343

+91-1892-221879

sungbum@dalailama.com

www.dalailama.com

www.gyalwarinpoche.com

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ།

བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ང་རང་ཚོ་ཐུག་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ང་རང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་ལྟར། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོང་ཐུབ་པར་དགའ་བསུ་ཡོད། ད་རེས་ཉེ་ཆར་ངོས་རང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་འགའ་ཤས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་འབྲས་སྤུངས་དང༌། དགའ་ལྡན་ཡོད་ས་དེར་མོན་གྷོ་ཟེར་བའི་གཞིས་ཆགས་དེ་རེད། གཞིས་ཆགས་ཡར་རྒྱས་ཡག་པོ་ཕྱིན་འདུག བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་བའི་དགེ་འདུན་སློབ་གཉེར་བ་འབྲས་སྤུངས་དང༌། དགའ་ལྡན་གཉིས་ལ་ཕོན་ཆེ་ཡོད་པ་ཚང་མ་སློབ་སྦྱོར་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག རྒྱ་གར་ཡུལ་མིའི་ནང་ལ་ཡང་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སང་བོད་མིར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་བྱུང་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང༌། ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་དུས་འགྱུར་བྱུང་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ཕྱི་ནང་གང་སར་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེས་ཏེ་མི་རབས་གསར་པ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བའི་བསམ་བློ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་བསྡད་ཡོད། འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བའམ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་འདི་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་མཐོང་མྱོང་མེད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བཤད་པ་བཞིན་གུང་བྲན་ཏང་གིས་གསོ་སྐྱོང་འོག་ལ་འཚར་ལོངས་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ལྟ་སྟངས་སྡུག་དྲགས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་དང༌། གསལ་དུ་གསལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་སྡོད་ས་གཞན་ཡུལ་ཞིག་ལ་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། བསམ་བློའི་ནང་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་བསྡད་ཡོད། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཡོད་པ་འདི་ང་ཚོར་རྩ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོང་ས་དེ་རེད།

ཁ༽ བོད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་། འབྲེལ་མོལ་བསྐྱར་གསོ།

ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་མེད་ལ། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ཐུབ་ཚོད་བཤད་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་དེ་བས་བྱས་མེད། ང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཁུ་སིམ་ཐོག་བསྡད་པའི་སར་རྒྱ་མི་ཚུར་འཛུལ་ཡོང༌བ་དང་། འཛུལ་བས་མ་ཚད་བོད་ཀྱི་དཔོན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔོན་དེ་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་ཅིག་ཡོད་ན་ལྟ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡང་མེད། བོད་པས་རྒྱ་མིར་ཉེན་ཁ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་འཛུལ་ཏེ་དབང་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱས། བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་དཔོན་པོ་བྱས། བྱེད་སྟངས་དེ་ཡང་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ། ཧམ་རྫུན་ཤ་སྟག སྔ་དྲོ་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་དགོང་དྲོ་ཆ་འཇོག་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ང་ཚོ་གནས་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་པོ་དང༌། ཐབས་སྡུག་པོ་ཞིག་རེད། རྒྱ་མིར་གོ་མཚོན་དང་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་ཀྱང༌། བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་མེད་པ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པར་དཔུང་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་མེད་ཀྱང༌། བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་སྟབས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་སྐོར་ང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པར་བདེན་འཛིན་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་དོན་གྱི་བདེན་མཐའ་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

དཔེར་ན། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་དེའི་རིང་ལ་བོད་མི་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གྲྭ་བཙུན་མི་མང་དང་བཅས་པས་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་མུ་མཐུད་བྱས་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་ལ། མང་པོ་ཞིག་ནད་གཅོང་ཆགས་ཏེ་བཙོན་ཁང་ནང་ལྷགས་ཡོད། རིགས་འགའ་ཤས་བཙོན་ཁང་ནས་གློད་ནའང་ཉེས་རྡུང་ཚབས་ཆེ་དང༌། ཁྲག་བཏོན་པ་སོགས་ཀྱིས་ལུས་པོ་ནད་གཅོང་ཆགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་མྱོང་དགོས་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་ཆོད་པ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཐོག་ནས་ཀྱང་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་བཙོན་ཁང་ནང་ལྟོ་ཆས་སྐྱེལ་རྒྱུ་དང༌། ནད་གཡོག་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཁོང་ཚོར་སེམས་གསོ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ཤ་ཚ་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་ཐོན་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཚུན་ཆད་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཤུགས་བསྒྲིལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཚང་མས་རང་བཞིན་གྱིས་དོ་སྣང་ཡོང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་གདུག་རྩུབ་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བདེན་པ་བཀབ་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་སྟབས། བར་ལམ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད། དོན་དགུ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ང་ཚོར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་འགོ་བཙུགས་པ་རེད། འགོ་སྟོད་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡང༌། དམིགས་བསལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་ཐོན་ཐུབ་མེད། བར་ལམ་ལོ་ཤས་ཤིག་རིང་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་ཕྲན་བུའི་གྲང་སང་ཐེབས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས། ཡང་ལོ་འདིའི་ནང་ལ་བསྐྱར་དུ་འབྲེལ་ལམ་གསར་པ་ཞིག་མཐུད་ནས་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་རྣམ་འགྱུར་དེས་རྟགས་གང་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་གདུག་རྩུབ་དང༌། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་གནོན་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་བཀབ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། རང་གར་བཞག་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མཚོན་ཡོང་གི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཙམ་ཞིག་བཏང་སྟེ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་རྒྱ་བོད་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཡག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་འཁོན་འཛིན་མེད་པར་འཆམ་པོ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་རེས་བྱས་ཏེ་མཛའ་མཐུན་ངང་མཉམ་སྡོད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་ཕན་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་བ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཆ་ལྟར་སྔར་བྱས་ལ་རྩད་གཅོད་མེད་པར་འཇོག་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་དང་བོད་གཉིས་སྔར་བསྐལ་པ་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོ་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ལས་གཞན་དག་ཐབས་ཤེས་མེད་པ་དང༌། ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་སྡོད་པའི་རིང་ལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གྲོགས་པོ་དང་འཆམ་པོ་བྱེད་པ་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་རེད་བསམས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཡང་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱེད་རྩིས་ཡོད།

ག༽ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡར་རྒྱས་དང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག

བོད་ནང་གི་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཡར་རྒྱས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཕྱིན་ཡོད། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེ་རིགས་གཙོ་བོ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ནས་ཕྱིན་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེས་བོད་རང་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཐག་རིང་པོ་རེད། གཉིས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ལ་བསྙད་དེ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་སླེབས་ཟིན་རྗེས་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་པ་ཚོ་མ་འདོད་ཀྱང༌། རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། ལས་ཀ་གང་བྱས་ན་ཡང་རྒྱ་སྐད་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་གྱོན་ཆས་གྱོན་སྟངས་དང༌། མིའི་རྣམ་འགྱུར་དང༌། གཤིས་ཀ་སོགས་ཚང་མ་རིམ་པས་རྒྱ་མིའི་གཤིས་ཀ་དང༌། རྒྱ་མིའི་རྣམ་འགྱུར་འཇགས་ཡོང་གི་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་རིམ་པས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང༌། བོད་པའི་བསམ་བློ་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློར་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདི་འདྲའི་སྲིད་བྱུས་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང་། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཡོང་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་སྐྱོབ་ཐབས་ཤིག་ང་ཚོས་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་མི་རིགས། སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་ལ་ཉམས་མེད་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། གསོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་འབད་བརྩོན་དེ་ལྟར་བྱས་པ་རེད།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིར་འགྱུར་བ་མང་པོ་འགྲི་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཡང་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་མཚོན་པས་འགྱུར་བ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་གི་ཞིང་པ་གྲོང་གསེབ་པ་ཚོའི་བསམ་བློ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཡོད་མཁན་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོ་དང༌། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ནང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཕལ་མོ་ཆེའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རང་དབང་དང༌། དམངས་གཙོ་དོན་དུ་གཉེར་རྒྱུའི་བསམ་བློ་རྦ་རླབས་འཁྲུག་པ་ནང་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་པོ་འདུག འཛམ་གླིང་གང་སར་དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འདི་གནས་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཆགས་ཟིན་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་ནང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེ་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ལས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། རིམ་པས་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་རང་དབང་དང༌། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ལ་ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་ལྟར་ད་དུང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

སྔ་རྗེས་མང་པོར་ངོས་ནས་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། དེང་སང་ལྷ་སས་མཚོན་པས་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆང་རག་མང་པོ་འཐུང་བ་དང༌། མ་ཅང་རྩེད་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་འཇགས་པ་དེ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། དེས་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། རིམ་པས་གཟུགས་པོར་གནོད་རྐྱེན་ཡོང་རྒྱུ། དཔལ་འབྱོར་ཆུད་ཟོས། ལས་དོན་འཐུས་ཤོར་སོགས་ཡོང་རྒྱུར་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། ད་དུང་ཐ་མག་ཉལ་ཐ་འཐེན་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་གོ་ཐོས་བྱུང་བ། དེ་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། ཡག་པོ་གཏན་ནས་མིན་པས་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌།

ང༽ རང་མི་རང་ལས་དང་། བཏང་འགྲོ་བཞག་སྡོད།

ཕ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕྲུ་གུ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭར་གཏོང་འདོད་མི་བྱེད་མཁན་དེ་དག་བསམ་བློ་སྦུག་སྲུབ་དོག་དྲགས་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་མེད་ན་ཡང༌། སློབ་སྦྱོང་ཞིག་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཕུགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད་པས། ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། དེ་ནས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ལ་ཡོད་མཁན་བོད་རིགས་འགའ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་ཀར་དོ་ཁུར་དང༌། དོ་སྣང་མི་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཚོད་འདུག དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཉམས་མྱོང་གསོག་མི་ཐུབ་ལ། སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་ཐུབ་ཐབས་མེད། ཉིན་ཞིག་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ཚང་མ་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གི་འགན་འཁྱེར་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་དུས་ཚོད་དེ་སྒུག་ནས་བསྡད་ཡོད་སྟབས། དངོས་གནས་དྲང་གནས་རང་མི་རང་ལས་ཐུབ་པ་ཞིག་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་དམིགས་ཡུལ་དེ་འཛིན་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངོ་ཐོག་རང་མི་རང་ལས་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཤར་བའི་ཉིན་མོ་དེར་ལས་རིགས་མང་པོ་བོད་པས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བ་བྱུང་ན་ངོ་ཚ་བ་འདུག ཐབས་སྡུག་རེད། ནམ་ཞིག་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་རིགས་ཚང་མ་སོ་སོ་རང་གིས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། སོ་སོ་བཏང་འགྲོ་བཞག་སྡོད་འཕེར་བ་ཞིག་སོ་སོས་བྱེད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

རྒྱ་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ང་ཚོས་ལྟ་སྟངས་ངན་པ་འཛིན་མི་རུང༌། སྔར་ཕན་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་དང༌། བོད་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད། སྐབས་རེ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་རེ་འཆམ་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་སྟབས་རྒྱ་མི་དང༌། ང་ཚོ་གྲོགས་པོ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མི་དབང་འཛིན་པས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་མ་དྲང་བ་ཞིག་དང༌། མ་འོས་པ་ཞིག་བྱས་ཚེ་དེར་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ང་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཚོས་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་པའི་སྐབས་ཁོང་ཚོས་བོད་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཤ་ཚ་ཡོད། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་རྒྱ་མི་རིགས་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གཏོར་བཤིག་ཐབས་སྡུག་བྱུང་བར་ང་ཚོ་ངོ་ཚ་གི་འདུག ང་ཚོ་འགྱོད་པ་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དགོངས་དག་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་ངོས་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་མཁན་འགའ་ཤས་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོར་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་སྡུག་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་མི་ཡོད་ཚད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཅ༽ རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། རྩྭ་ཆུའི་ནང་དམེ།

དེ་ནས་བོད་ནང་བྱང་ཁུལ་ས་ཆ་མང་པོར་ཁྱི་ར་རྒྱག་མཁན་གང་འཚམ་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག དེ་སྔ་རྒྱ་མིས་དཔལ་འབྱོར་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཏེ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེང་སང་དེ་འདྲའི་ཛ་དྲག་མེད་པའི་སྐབས་ལ་པགས་རིགས་དང༌། གླ་རྩི་དང༌། ཤ་བའི་རྭ་ཅོ་སོགས་ལ་དམིགས་ཏེ་དངུལ་གྱི་དོན་དུ་རི་དྭགས་བསད་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཁོངས་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད། དེ་སྔ་བོད་ལ་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་བྱུང་སྲོག་གཅོད་བྱེད་མི་ཆོག་པ་རེད། དེ་འདྲའི་སྟབས་ཀྱིས་དེ་སྔ་བོད་ནང་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་རི་དྭགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་དེང་སང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་དང༌། རི་དྭགས་རིགས་ཁ་ཤས་ཧ་ལམ་རྩ་མེད་ཕྱིན་ལུགས་ཟེར་གྱི་འདུག དེང་སང་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་མེད་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པས་ཆོག་ཤེས་མེད་པར་རི་དྭགས་བསད་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌།

དེ་ནས་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་རྩྭ་ཐང་དང༌། འབྲོག་ས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་རྩྭ་ཟ་ཆུ་ཟའི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཐོག་ནང་ཚགས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་སྟེ་ཁ་ཤས་གསོད་རེས་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་སྡུག་སྦྱོང་འདི་ལྟ་བུའི་འོག་གནས་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་དུ་སྒེར་གྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་རྩ་ཕྲ་མོ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ནང་ཚགས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ། གསོད་རེས་གཏོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། ཐབས་སྡུག་པོ་རེད། དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ངོས་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་གཅིག་ལ་གཉིས་བརྒྱུད་ཀྱིས་ཤོད་དགོས། དེ་དག་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མི་འདུག

ཆ༽ ཆོས་བརྒྱུད་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ།

དེ་བཞིན་དེང་སང་བོད་ནང་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ལྷུག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་སྐད་ཆ་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག དེ་ཡང་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཡག་པོ་གཏན་ནས་མ་རེད། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ནི་ཚང་མར་ཕན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། ང་ཚོ་དང་ཁོ་ཚོ་ཞེས་འཐེན་འཁྱེར་བྱ་རྒྱུའི་ལག་ཆར་ཕྱིན་ན། དེ་ཆོས་ལ་མ་ཕྱིན་པར་སྨན་དུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྩ་བ་ནས་མ་འགྲིགས་པ་རེད། ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཚང་མ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་གཅིག་གྱུར་དང་། སྤྱིར་སྟངས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། བོད་རིགས་རྩ་གཟན་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་རེད། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང༌། ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ། བོན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལུགས་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྡད་ཡོད།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། དེ་དག་ལ་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུ་མང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་མི་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་འབག་ལ་གྱོན་ཏེ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་དང༌། མགོ་སྐོར་གཏོང་མཁན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་སོ་སོ་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་དང༌། གཉོམ་ཆུང༌། དྲང་པོ་དྲང་བཞག གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་ཡིན། མི་མང་གིས་ཀྱང་མིའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མགོ་མ་འཚོས་པར་དབང་གནང་མཁན་དང༌། ཆོས་ཤོད་མཁན་གང་བྱུང་མང་བྱུང་སར་ཕྱིན། མཇུག་ཏུ་དད་ལོག་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད་པས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཇ༽ མ་འོངས་པའི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། ༸རྒྱལ་བའི་སྐུ་དབང་།

དེ་ནས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་རྣམས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་མང་གཙོའི་འཆར་གཞི་མང་པོ་བསྒྲིགས་ཏེ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དཔེར་ན། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་མགོ་འཚོས་པ་དང༌། སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། གཉེན་འཕྲད་ཟིན་ཏེ་བོད་ལ་འབྱོར་བའི་མཚམས་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བློས་འཁེལ་ས་དང༌། ཤོད་བདེ་ས་དེ་དག་ལ་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་འདྲ་རེད། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བསམ་བློ་འདི་འདྲ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་ཤོད་དགོས།

མ་འོངས་པར་བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་རྗེས་སུ་ངོས་ནས་ལས་འགན་འཁྱེར་གྱི་མིན་ཟེར་བ་དེ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། ངོས་ནས་བོད་དོན་བློས་བཏང་བ་དེ་ལྟར་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང་ཚེ་རབས་མང་པོའི་ལས་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན། ངོས་ནས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ང་བརྒྱད་བར་དུ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན། མ་འོངས་པར་ངའི་ཚེ་ལྷག་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་ཇི་ཙམ་བསྡད་ཀྱང༌དེའི་རིང་རྒྱ་གར་དང༌། བོད་གང་དུ་བསྡད་རུང་གང་ལྟར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བདེ་སྐྱིད་དང༌། བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་བསམ་པ་ལས། སེམས་ཤུགས་ཆག་ནས་བློས་གཏོང་རྩིས་རྩ་བ་ནས་མེད།

ཡིན་ན་ཡང་ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་དེ་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པ་ལས། ངོས་རང་ཟུར་དུ་བསྡད་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ས་དང༌། འགག་དོག་སར་ངོས་ནས་རོགས་རམ་དང༌། ཐབས་ཤེས་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་མེད་དམ་སྙམ་པ་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་པ། དོན་དག་ཆུང་ཙག་སྒང་ལ་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་གཏོང་མི་དགོས་པ་ཡག་པོ་ཞིག་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ཕྱིན་ཆད་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་སྐབས་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ལས་འགན་འཁྱེར་གྱི་མིན་ཟེར་བ་དེ་སྐོར་ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་དང་། སེམས་འཚབ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༦ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རང་དབང་གི་གལ་གནད་དང་། དམར་པོའི་བཙན་དབང་།

བར་ལམ་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་མཚམས་ལ་བསྡད་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་གང་ཙམ་སྒུག་དགོས་བྱུང་སོང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་སྔོན་མ་ནས་ཐུག་ཡོད་ལ། དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་ཐུག་པ་རེད། མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་གསར་དུ་འབྱོར་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཡོད། འདིར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་རང་དབང་ཡོད། མི་ལ་རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དུད་འགྲོ་ཡིན་ན་ལྟོ་གྲོད་པ་གང་དང༌། མལ་ས་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིག་གི་ཡོད། འགྲོ་བ་མི་ཞེས་པ་འདི་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་གི་མེད། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བཟུང༌། མིའི་སྤྱི་ཚོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མིའི་བསམ་བློ་ཧ་ཅང་མང་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཇི་ཙམ་མི་ལ་རང་དབང་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བསམ་བློ་ཡང་མང་བ་འཁོར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། བཙན་དབང་གི་འོག་ནས་བསམ་བློ་འདི་མ་གཏོགས་གཏོང་ཆོག་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་མིའི་བསམ་བློ་འདྲ་མིན་འཁོར་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་རན་གྱི་མེད། དེར་བརྟེན་རང་དབང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རང་དབང་ཞེས་པ་བདེ་སྐྱིད་ཁོ་ནའི་སྐད་ཆ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། དཔེར་ན། བར་ལམ་ལོ་ཤས་ཀྱི་ནང་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་བའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང༌། ཝི་ཏི་ནམ། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ་དང༌། ཁྱུ་བྷ་ཙམ་ལས་རྩ་མེད་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད།

དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། བཙན་དབང་གིས་མནན་པའི་ཚེ་མི་སྒེར་སོ་སོའི་རང་དབང་བརླགས་ནས་བདེ་སྐྱིད་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། རང་བཞིན་གྱིས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱ་ཡུལ་མེད་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་སྒོ་རྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། རྩ་བའི་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ལུང་པའི་ནང་ལ་གྲལ་རིམ་མེད་པར་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཁོད་སྙོམས་ཡོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ལག་ལེན་འགེལ་སྟངས་མི་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བཙན་དབང་གིས་བསྡམས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དཔེར་ན། གཅིག་སྡུད་བཙན་དབང་གི་ལམ་ལུགས་འདིའི་འོག་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཅིང་། མཐར་ཕྱིའི་དམག་ཤུགས་ཀྱིས་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་མེད་པ་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར། ལུང་པ་རང་གི་ནང་ནས་མི་དམངས་ཚོ་ཡིད་ཐང་ཆད་པ་དང་། རེ་བ་བརླག་སྟེ་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་རེད།

དེང་སང་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་གུང་བྲན་གྱི་ལྟ་བ་དམ་པོར་འཛིན་མཁན་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། མདུན་མཆོང་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་དང༌། ཞིང་ལས་ཏ་ཀྲེ་ཟེ་བ་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་བཙན་དབང་གིས་མིའི་སྲོག་ལ་ཕངས་མེད་དང༌། མི་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུར་ཁྱུ་འདེད་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང༌། མི་སྒེར་སོ་སོས་ནུས་པ་མ་བཏོན་ན། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་གིས་ར་སྤྲོད་གང་བྱུང་ཡོད་ཟེར་ན། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་རང་དབང་མེད་ན། བཙན་དབང་གི་འོག་ནས་ལུང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་རང་དབང་ཞེས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཁ༽ ནག་པོ་ཡུག་འབྱམས་དང་། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ།

ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་གཞི་རྐང་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོར་རང་དབང་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། ངོས་རང་གིས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མགྲིན་ཚབ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དང༌། བོད་ཀྱི་འདོད་པ་གང་ཡོད་རྣམས་རང་དབང་གི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་ནང་ཉམས་ཉེས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་སྔ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་བོད་ནང་ལ་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད། རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མའི་སྐབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནག་པོ་ཡུག་འབྱམས་འདི་ལྟར་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད།

དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཡང་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ནི། ཆེས་མུན་ནག ཆེས་གདུག་རྩུབ། ཆེས་ཀླ་ཀློ། ཆེས་རྗེས་ལུས་རེད་ཅེས་བཤད་དེ་བོད་པར་མཐོང་ཆུང་དང༌། ཁྱད་གསོད་ཀྱི་འོག་ནས་ཡར་རྒྱས་ལ་བསྙད་དེ་འཁོར་ལམ་མང་པོ་བཟོས་ཡོད། སློབ་གྲྭ་དང༌། སྨན་ཁང་དང༌། བཟོ་གྲྭ་འགའ་ཤས་བཙུགས་ཡོད་ཀྱང༌། འདི་དག་གི་ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དཔེར་ན། འཁོར་ལམ་བཟོས་པ་འདི་དག་ལ་མཚོན་ན། དམག་མིའི་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་དགོས་མཁོ་དང༌། གཞན་ཡང་ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེགས་ཚོད་མེད་བྱས་པའི་ཤིང་ཆ། གཏེར་ཁ་ཁག་གི་དངོས་པོ་སོགས་བོད་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་འདྲེན་ཆེད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མི་གང་དུ་མང་སར་གློག་ཁང་བཟོས་ཡོད་ལ། གློག་ཀྱང་འཁྲིད་ཡོད། བོད་པ་རྐྱང་པ་གནས་སའམ། ལུང་ཁུག་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ད་དུང་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད། འཁོར་ལམ་བཟོས་མེད་ལ། སློབ་གྲྭ་ཡང་མེད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་དང༌། བཙན་དབང་མཁན་གྱི་ལུང་པ་ཚང་མའི་ནང་ཤེས་ཡོན་དང༌། སློབ་གསོའི་ཐོག་ནས་མིའི་བསམ་བློ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ནང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ལ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཕུགས་རྩ་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་དམིགས་པ་གསལ་པོ་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་བརླགས་པས་མ་ཚད། གཞི་རྩའི་མིའི་ཐོབ་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

ག༽ ལྷ་སའི་རྒྱ་གྲོང་དང་། གནམ་གྱིས་ས་བརྡུང་བ།

དེ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་པའི་རྣམ་འགྱུར་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུར་དངོས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཚོང་ཁང་སྟོང་ཕྲག་ཡོད་པ་འདི་དག་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མིའི་ཚོང་ཁང་རེད། བོད་པས་ཟིན་པའི་ཚོང་ཁང་ཉུང་ཤས་ལས་མེད། བར་ལམ་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་སྟེང་ནས་བརྒྱབ་པའི་པར་ཞིག་མཐོང་བྱུང༌། བྱང་ངོས་སུ་བལྟས་ན། སྔ་མོ་ཚེས་གསུམ་ཐང་ཞེས་ས་སྟོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ཆགས་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་ནུབ་ངོས་ལ་བལྟས་ན། དེ་སྔའི་གླིང་ཁ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་འདུག ང་ཚོའི་བོད་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མོའི་བར་སྐོར་ནང་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་སྐོར་ཁང་པ་རྙིང་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་བསྡད་པ་ལས། ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་གྲོང་ཁྱེར་གསར་པ་དེ་དག་གི་ནང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་དང༌། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་བསྡད་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་ལ་བོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་མིན་ན་ཡང༌། གཙོ་བོ་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མི་ཡིན།

ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཛ་དྲག་གི་སྐབས་ཤིག་འཁེལ་ཡོད་ལ། ངོས་རང་སྒེར་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཞིང་། ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ལ་སླེབས་ཡོད། མི་ཚེའི་ནང་གི་ལོ་དར་མའི་དུས་སྐབས་སུ་རང་ཡུལ་དུ་བསྡད་ནས་བསྟན་སྲིད་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་སྤྱི་སྒོས་གང་གིས་ཆ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ནའང༌། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་དངོས་འབྲེལ་བསོད་ནམས་དམན་པའམ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བོད་པའི་དཔེ་ལ་ཡོད་པ་ལྟར། གནམ་གྱིས་ས་བརྡུང་བ་ལྟ་བུའི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་འདིའི་འོག་ནས་རྒྱ་མིའི་འདོད་པར་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ཅེས་པ་འདི་མིང་མེད་ནག་བསུབ་གཏོང་ཐུབ་མེད། བོད་ལུང་པ་འདི་རྒྱ་མིས་གང་དུ་བཞག་བཞག་དང༌། རྒྱ་མིའི་འདོད་པར་གང་ཡོད་ཐོག་ཏུ་འཁྲིད་ཐུབ་མེད། ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་བོད་དོན་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཐོག་རྒྱུན་དུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ང༽ མི་རབས་གསར་རྙིང་དང་། རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ།

དེ་སྔ་རྒྱ་མི་དམར་པོ་ཐོག་མར་ཡོང་སྐབས་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་རྣམས་རྫོགས་ཚར་བ་རེད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥ ལོ་མཇུག་ནས་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་བར་རྒྱ་མི་ལ་གདོང་ལེན་དང༌། འཁྲུག་འཛིང་བྱེད་མཁན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བྱུང་བའི་མི་ཐོག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་ཚར་བ་རེད། ཁ་ཤས་སྙིང་རྗེ། བར་ལམ་བཙོན་ཁང་དང༌། ངལ་རྩོལ་སྒྱུར་བཀོད་འོག་ཏུ་གནས་པའི་རྒས་པོ་དེ་འདྲ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྷག་མེད། མི་ཐོག་འདི་ལྟར་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་ཤིང༌། མདོར་ན་གུང་བྲན་ཏང་གིས་གསོ་སྐྱོང་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་གདོང་ལེན་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདི་ནི་དངོས་འབྲེལ་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་པ་རྒན་པ་རྣམས་རྫོགས་ན། བོད་པ་གཞོན་པ་རྣམས་རྒྱ་མིས་མཛུབ་མོ་གར་བསྟན་ཤར་ལ་འཁྲིད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་རེ་བ་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང༌། རེ་བ་དེ་འགྲུབ་མེད།

དེ་སྔ་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་སུ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཀྱང༌། བར་ལམ་ལོ་མང་པོ་ཞིག་གི་རིང་ལ་བོད་སིལ་བུ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། དཔེར་ན། མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕལ་ཆེར་ལུང་པ་སོ་སོར་དཔོན་འགོ་རེ་བྱས་ཏེ་ལྷ་ས་ནས་བོད་གཞུང་གི་ནུས་པ་ཡང་མ་སླེབས། རྒྱ་མིའི་ནུས་པ་ཡང་མ་སླེབས་པར་ཡུལ་སྡེ་རེ་རེ་རང་བཙན་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་ཁམས་ཁུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། བར་སྐབས་འབྲི་ཆུ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་དང༌། ཁ་རྒྱུན་ལ་ཁམས་པ་དང་བོད་པ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་འཇགས་ཡོད་ལ། བསམ་བློའི་ནང་ཕན་ཚུན་ཐག་རིང་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད།

རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་དྲག་པོས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་མནན་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས། མདོ་སྟོད་སྨད་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་གངས་ཅན་པ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞིག་སླེབས་པ་དང༌། ལྷག་དོན་རྒྱ་ནག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་པ་མང་ཆེ་བའི་བསམ་བློའི་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་འདི་ཕྱོགས་བཙན་བྱོལ་ཡོང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱུང༌། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན། རྐྱེན་ངན་འདིའི་འོག་ནས། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁྱོན་ལ་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། མི་ཐོག་གཞོན་པ་ཚོས་ལས་ཀའི་མཇུག་མཐུད་དེ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བོད་རིགས་མདོར་ན་པེ་ཅིང་དང་ཁྲེན་ཏུ་སོགས་རྒྱ་ནག་རང་དུ་ཡོད་མཁན་དང་། རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་དང་། ཏང་ཡོན། ཞི་དྲག་གི་གོ་ས་མཐོན་པོ་ཡོད་མཁན་འདི་དག་གི་ནང་དུའང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་བོད་མི་རིགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་གོང་བུའི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་མིའི་མིག་གི་ནང་ལ་བོད་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་དོགས་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བོད་པའི་མིག་གི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན། རྒྱ་རོ་དང༌། རྒྱ་སྤྲང་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་བསམ་བློའི་ནང་སླེབས་ཏེ་དངོས་དོན་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་རང་བཞིན་གྱིས་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད།

ཅ༽ མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་དང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེ།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་སྤྱིར་འཕོ་འགྱུར་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་དང༌། ལྷག་དོན་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ནང་ལ་རང་དབང་མང་གཙོ་ལ་དོན་གཉེར་དང༌། འདོད་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སླེབས་པའི་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་འབུམ་ལ་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། དེ་དག་གིས་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བསྟན་པ་ནི། རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོས་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན། བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུའི་ལོར་པེ་ཅིང་རང་ལ། རང་དབང་མང་གཙོའི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་པ་འདི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ལས། རྒྱ་མི་རང་གི་ཐོག་ལ་ཡང་འགྲོ་སྟངས་མེད་པ་དང༌། གནས་ཐབས་མེད་པས་རིང་མིན་རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ཐག་ཆོད་པ་རེད་ཅེས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ག་རང་ཤོད་ཀྱི་འདུག

ང་ཚོ་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་འོག་ལ་གནས་དགོས་བྱུང་ཡོད། བོད་ནང་གཏོར་བཤིག་ཚད་ལས་འདས་པ་བྱས་པ་དང༌། མི་མང་པོ་ཞིག་བསད་རྨས་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་ནམ་ལངས་རྒྱུར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་སྒྲིལ་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། སེམས་ཤུགས་སྒྲིལ་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་འདི་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་འཛིང་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་མིན། ང་ཚོ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡོད་དུས་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་ཡོང་གི་མེད་ཀྱང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱི་ནས་དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། བོད་པའི་གཤིས་ཀ་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད།

མ་གཞི་བོད་པའི་ནང་མི་གསོད་མཁན་དང༌། རྐུན་མ་རྐུ་མཁན་ཡོད་ཀྱང༌། ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་བོད་མི་ཚོ་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་དང༌། ཡ་རབས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད། ཁྱེད་རང་རྒན་པ་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། དེ་སྔ་བོད་ནང་དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ཞིག་ཤི་བའམ། ཁྱི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྨས་ནས་བསྡད་པ་མཐོང་ན་ཚང་མའི་ཁ་ནས་སྙིང་རྗེ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད། མི་ཞིག་བསད་པ་ཐོས་ན། ཧོན་ཐོར་ཐོར་བྱས་ནས་ཆག་གོ་མི་བསད་འདུག་ཅེས་བློ་ཡུལ་དུ་མི་ཤོང་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོར་དེ་འདྲའི་གོམས་གཤིས་སམ། བག་ཆགས་ཤིག་ཡོད། དེང་སང་དཔོན་པོ་གསར་པ་གུང་བྲན་སླེབས་པའི་རྗེས་ལ་མི་གསོད་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་གང་ཡང་མེད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ནས་བྲོས་ཡོང་བའི་རྒྱ་མི་གཅིག་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུའི་ལོར་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས། རྒྱ་ནག་ནང་ལོ་གསུམ་ཙམ་རིང་ཡིབས་ནས་བསྡད། ཁ་སྔོན་ཧོང་ཀོང་བརྒྱུད་དེང་སང་ཨ་རིར་སླེབས་ཡོད།

ཁོ་པས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ནང་གུང་བྲན་ཏང་གིས་འགོ་འཁྲིད་པའི་གསར་བརྗེ་འདིའི་འོག་ལ། མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པས་མནར་གཅོད་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཧ་ཅང་རྗེས་ལུས། ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡོད་ལུགས་དང༌། དཔེར་ན། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཧྲན་ཤིའི་ནང་ཁོ་པས་ཡིག་ཆ་དངོས་སུ་མིག་མཐོང་བྱུང་བ་ཞིག་གི་ནང༌། སྐབས་དེའི་གསར་བརྗེའི་ངོ་ལོག་པ་དེ་འདྲ་བསད་པའི་རྗེས་ལ། དེའི་ཤ་བཙོས་ནས་གསར་བརྗེའི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་མཁན་གུང་བྲན་ཏང་ཡོན་དེ་དག་གིས་ཨ་རག་མཉམ་དུ་ཟ་ཞིང༌། དེ་ནི་གསར་བརྗེའི་དཔའ་བོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཚུལ་རྒྱ་མི་ཁོ་པས་བཤད་འདུག དེ་ང་ཚོ་བོད་པས་བཤད་པ་ཞིག་མིན་པར་རྒྱ་མི་དེས་ཨ་རིར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མི་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྲོག་ལ་ལྟ་ཅི། མིའི་སྲོག་ལ་ཡང་རྩིས་མེད་གཏོང་མཁན་ཞིག་རེད།

ཆ༽ བོད་མིའི་བཟང་སྤྱོད་དང་། འཚེ་མེད་ཞི་བ།

ང་ཚོ་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་གཞན་དང་མི་འདྲ་ཙམ་ཡོང་བ་འདི་དག་ང་ཚོའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་བཟང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་དག་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། མིའི་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློའི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་མང་པོས་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པར་དེང་སང་གཞི་ནས་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དང༌། ཕན་སེམས་ཡོད་པ། འཚེ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོས་ཀྱང་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་པོ་དེ་དག་བརྟན་བཟུང་བྱེད་དགོས།

སྐབས་རེ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་འཛིན་རྒྱུ་ངོས་ནས་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དགོས་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་དགོས་བཤད་པ་མིན། འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་གྲི་མེ་མདའ་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་མི་ལ་ཁ་གཏད་བཅག་ན་རྒྱ་མིར་དགོས་རྒྱུ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན། བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བདུན་དང༌། གྱ་བརྒྱད་སྐབས་སུ་བོད་པས་ས་ཕག་དང་རྡོ་འདྲ་གཞུས་པ་ལས། མེ་མདའ་བརྒྱབ་མེད་ཀྱང༌། རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་སྒང་ལ་དང་པོ་བོད་པས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་བྱུང༌། ང་ཚོས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་མིས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་བོད་མི་ཤི་ཡོད་ལ། མེ་མདའ་ཕོག་མཁན་གྱི་ནང་ལ་བོད་མི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་གཅིག་ཀྱང་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྗེས་སུ་རང་སྲུང་གི་དོན་དུ་གནམ་མདའ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་བཤད་ཡོད། གནམ་མདའ་བརྒྱབ་ན་མདེའུ་མིའི་གཟུགས་པོར་ཕོག་ཤེས་སྟངས་མེད།

ང་ཚོས་གྲི་མེ་མདའ་མེད་པར་བདེན་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་ཁ་གཏད་བཅག་ན། རྒྱ་མི་ལན་རྒྱག་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱ་མི་བྱེད་ཁག་པོ་དང༌། མི་བདེ་བ་ཡོང་བ་འདི་བོད་པ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ནས་བྱུང་བ་མིན་པར། བོད་པར་བདེན་པ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ཤ་ཚ་ཡོང་བ་འདི་ཡང་བོད་པར་དངོས་འབྲེལ་བདེན་པ་འདུག བོད་པར་ཁག་མི་འདུག བོད་པར་རྒྱ་མིས་ཐུབ་ཚོད་བཏང་འདུག་ཅེས་ང་ཚོར་ཤ་ཚ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་དགོས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་གྲོགས་པོ་བཟོས། རྒྱ་མིར་ཡིན་ལུགས་མིན་ལུགས་བཤད་དེ་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་པ་བཟོ་དགོས། རྒྱ་མི་ཚང་མ་སྡུག་ཆག་ནམ་ཡང་མིན། རྒྱ་མིའི་ནང་ལ་བདེན་རྫུན་རྣམ་དབྱེ་ཕྱེ་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་ཡོད།

ལྷག་དོན་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ནང་ལ་བོད་པའི་དངོས་གནས་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པ་ལས། ཤེས་ན་དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ལོ་བཅུ་གྲངས་སྔོན་ངོས་རང་ཨ་རིའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ལ་འགྲོ་སྐབས། རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་ཐུག་འཕྲད་བྱུང༌ཞིང་། ཁོ་པས་བརྗོད་དོན། ཁོ་པ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པ་དེ་སྤོའོ་ལོག་སྤྱོད་པ་སྡུག་ཆག་ཅིག་ཡོད་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ཉིན་སློབ་གྲྭ་འདིར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ཐོས་སྟབས། གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་སྟེ་ཉན་པར་ཡོང་བ་ཡིན། ད་ཆ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་རེད་མི་འདུག ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁྱེད་རང་གིས་ཚང་མས་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། མི་ཚང་མ་འཆམ་པོ་བྱེད་དགོས། ཕན་ཚུན་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་འདི་འདྲའི་གསུང་སྟངས་དེ་དག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་རྩ་བ་ནས་འདྲ་གི་མི་འདུག ད་ཆ་ངས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་མཐོང་ནས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཐུག་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་བྱུང༌།

རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་སྔ་བོད་པས་འབྲས་བཙོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་མཁན་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས་བོད་ལ་འབྲས་གྲོ་ཞིབ་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་རྒྱ་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ད་ལྟ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་རྒྱ་མི་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་ལས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་ན། དངོས་འབྲེལ་བདེན་རྫུན་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་མཁན་ཡོང་ངེས་རེད། དེང་སང་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། ང་ཚོ་ཕྱི་ནང་སྲིད་བྱུས་འདི་ལྟར་ཟིན་ནས་བསྡད་ཡོད། མདོ་དོན་སྙིང་པོ་ང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁྱེར་ཏེ། ང་ཚོས་བདེན་པའི་ལག་ཆ་དང༌། བདེན་པའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱ་མིར་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་གླེང་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་དོན་དག་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བོད་འབྱོར་བདུན་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་དང་། དད་དམ་གཡོ་མེད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པ་རེད། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་གི་རིང་སྡོད་སའི་ལུང་པ་རྒྱ་གར་ཟེར་བ་འདི་ང་ཚོ་བོད་དང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་འབྲེལ་བ་དམིགས་བསལ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གཉིས་ནས་རྒྱ་གར་མི་དམངས་དང༌། ཡང་སྒོས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས། ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ལྟ་རྟོག་རོགས་རམ་ཧ་ལས་པ་བྱས་ཡོད།

འདས་པའི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞིའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པའི་ནང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་པ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་གསར་སླེབས་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་པ་རང་ཉིད་ལ་རིག་གཞུང་རྙིང་ཁུངས་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པ། འདི་དག་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། གཉིས་ནས་གཞིས་ཆགས་ཁག་འཚོ་བ་རང་འཚོ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྒར་བསྟི་གནས་བཙུགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་བོད་ནང་བཤད་པ་དང༌། སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་ཐུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཡོད། འདི་ལྟར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེ་བརྟེན་རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད།

ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་སླེབས་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་མཁན་ཚོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མིའི་ཆོག་མཆན་རག་རྒྱུར་འགྲོ་སོང་བཏང༌། ལྟག་སྒོ་བརྒྱུད་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་ཆོག་མཆན་རག་མིན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚུར་བྲོས་ཡོང་བ་དང༌། ལམ་བར་ལ་ཆ་བཞག་ན་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ནས་འཛིན་བཟུང༌དང་། སྔོག་གཤེར་བྱེད་མཁན་རིམ་པ་མང་པོའི་དཀའ་ངལ་དང༌། བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ཚོ་ཚང་མ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ལྷག་བསམ་དང་། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པ་ཧ་ལས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་བློས་བཀལ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ངོས་རང་ལ་སེམས་ཁུར་སླེབས་ཀྱི་འདུག ཚེ་རིང་དུ་སྡོད་རྒྱུའི་འཕེན་པ་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་མ་ཤར་བར་དུ། ངོས་རང་ཤི་ན་འགྲིགས་མ་སོང་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་བོད་རང་དབང་ཡིན། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟིན། སོ་སོའི་བདེན་པའི་ཐོབ་ཐང་མ་བརྗེད་པར་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང༌། ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྡད་པ་འདི་རླབས་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་མི་རིགས་འདི་གྱོང་པོ་དང༌། མཁྲེགས་པོ་ཡོད་པ་དེ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད།

ཁ༽ བོད་མིའི་རང་གཤིས་དང་། བོད་དོན་ལ་བདེན་རྒྱབ།

ལྷག་པར་དུ་མི་རིགས་འདི་ལ་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་རིགས་འདི་ཡ་རབས་དང༌། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་གཞུང་ཡོད་པ། རང་བཞིན་གྱི་སེམས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་ཡོད། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོས་བོད་མིར་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ལས། དམའ་འབེབས་ཁྱད་གསོད་བྱེད་མཁན་ཧ་ལམ་མེད། དཔེར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བོད་དང༌རྒྱ་ནག་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་དང་བསྡུར་ན་བོད་ནང་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་མིའི་གཤིས་ཀ་གཏན་ནས་འདྲ་གི་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ལ་གཞིས་ཆགས་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། མི་སྡུག་པ་རེ་ཟུང་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུ་སོ་སོའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང༌། གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་མི་མང་དང་བཅས་པས་བོད་པ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་ཀ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད།

དཔེར་ན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྤྱིར་བཏང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཨ་མི་རི་ཁའི་ལུང་པ་གཅིག་པུར་ཆ་བཞག་ན། བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཆེ་ཆུང་བསྡོམས་ན་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཙམ་འདུག དེ་བཞིན་ཡུ་རོབ་ས་ཁུལ་ཁག་དང༌། ཨུ་རུ་སུ་དང་དེ་སྔ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པའི་ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་གསར་དུ་ཡོང་གི་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ནང་ལ་ཡང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ཐའེ་ཝན་དང༌། ཧོང་ཀོང༌། སིང་ག་པུར་སོགས་དང༌། མདོར་ན། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ནང་ལ་ཡང་པེ་ཅིང་དང༌། ཧྲང་ཧད་སོགས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནང་གསང་ཐབས་དང༌། མངོན་ཆུང་གི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན། རྒྱ་མིའི་ནང་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་པར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་འདི་འདྲའི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་བྲལ་བའི་ལུང་པ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཕྱིན་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་དང༌། ཡང་བོད་ལུང་པ་འདི་ཉིད་མ་བཅོས་རང་བྱུང་གི་མཛེས་སྡུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག གཞན་ཡང་བོད་ལུང་པའི་ནང༌། རང་བྱུང་གི་ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་བཙོག་པ་བཟོས་པ་དང༌། ཉམས་ཆག་བཏང་བར་བརྟེན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་ཚོས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་སྟངས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད། གང་ལྟར་ཕྱོགས་གང་ཅི་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

ག༽ བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བ་དང་། བོད་མིའི་སྤོབས་སེམས།

འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུ་བོད་དོན་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་གནད་དོན་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་ལ་བསྒྱུར་གྱི་འདུག་ཅེས་ང་ཚོར་ནག་ཁྲ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད། བོད་དོན་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་ལ་འགྱུར་བ་རྒྱ་མིས་བཟོས་པ་རེད། རྒྱ་མིར་ཕར་སྐད་ཆ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བཤད་རུང༌། ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དང༌། ང་ཚོའི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཞིབ་མོལ་མོལ་གྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གཏན་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་པ་སྡུག་གསོད་བཏང་བཞག་ན། འཇམ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་རང་ཡོང་མི་ཐུབ། ང་ཚོ་བོད་པར་བཞག་ན། ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་རེད། སྔོན་ཆད་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་འགྲོགས་འདྲིས་མེད་པ་མིན། ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་རྒྱ་མི་དང་ཁྱིམ་མཚེས་ས་འབྲེལ་བྱས་ནས་སྐབས་རེ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་པ་དང༌། སྐབས་རེ་འཆམ་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། མང་ཉུང་གི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་ལས། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་གཉའ་ཆག་དགོས་དོན་ནམ་ཡང་མེད། བོད་མི་རྒན་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་ཤོད་མཁན་ཡོད། རང་འདྲ་རང་མཉམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་འཛིང་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། བོད་པ་གཅིག་གིས་རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་འཕུར་མཉེད་བཏང་སྟེ་གསོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག བོད་པའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་འདི་འདྲའི་སྤོབས་པ་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་ང་ཚོའི་འདོད་དོན་འགྲུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་ལ། འགྲུབ་ན་ཡང༌། ཕྱིན་ཆད་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུ་རེད།

བོད་རྒྱ་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་དབང་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱ་གཉིས་དངོས་འབྲེལ་ཁྱིམ་མཚེས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། ཡང་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་མིར་དཔུང་ནི་ཡོད། སྟོབས་ནི་ཡོད། སྤྱང་གྲུང་ནི་ཡོད། རིགས་གནས་ནི་ཡོད། ང་ཚོས་གླགས་འཁེལ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག འདི་ནི་བྱབ་ཆུང་བའི་བསམ་ཚུལ་རེད། དེ་འདྲའི་ཞེད་སྣང་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། རྒྱ་མིར་སྟོབས་དང་ནུས་པ་ཡོད་པས་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་བོད་ལུང་པ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟ་བོད་པ་ནག་སུབ་རྩ་བརླག་བཏང་ཐུབ་མེད། བོད་པ་བསད་པར་ཆ་བཞག་ན། སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གསུམ་ཕན་ཆད་ལ་བོད་པ་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མིར་ཆེས་རྗེས་ལུས་དང༌། ཆེས་མུན་ནག ཆེས་གདུག་རྩུབ། ཆེས་ཀླ་ཀློ་རེད་ཅེས་དམའ་འབེབས་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡར་ཐོན་ཅན་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྟ་ཕོ་བྲེས་ལ་བཏགས་ན་གོང་ཐང་མི་ཡིས་རྒྱག་ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྒྱ་མི་ལས་ལྷག་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེང་སང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མི་མང་པོ་བརྫངས་ཡོང་བ་འདི་ཉེན་ཁ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། དེང་སང་ནང་སོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་སོག་པོའི་མི་འབུམ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད་སར་རྒྱ་མི་འབུམ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་སླེབས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ད་ལྟ་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང༌། མ་འོངས་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཁ་མེད་པ་མིན། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་གྱི་འདུག་ཅེས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ལུང་པ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པས་རིམ་པས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། མི་གྲངས་མང་ཉུང་གི་ཆ་ནས་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ལ་གནས་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་སོ་སོས་ཡིད་ཆེས་དང༌། སོ་སོས་གདེང་འཇོག་སྤོབས་པ་སྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དཔེར་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ད་ལྟ་སོ་སོར་ཁ་ཐབས་མེད་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་སྙམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིམ་བཞིན་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ག་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་སྙམ་ནས་བློས་བཏང་སྟེ་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐབས་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཡང༌། དཀའ་ངལ་དང༌། ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད། བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་གྱི་རེད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱས་ན། ང་ཚོར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ལྟར། ད་དུང་མ་འོངས་པར་ཡང་མུ་མཐུད་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་སེལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཁ་སྔོན་སྒང་ཏོག་ལ་ཡོང་མཁན་ཚོར་ཉིན་མ་སྦྲེལ་ཏེ་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར། ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་བཅངས་དགོས།

ང༽ སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྒུད་ཚོགས་དང་། བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྟོན།

བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གསོག་མཁན་བོད་ནང་ཁུལ་ནས་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། དེ་བཞིན་རང་རང་སོ་སོའི་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་གྱིས་མཚོན་པས་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པ་བཛྲ་གུ་རུ་མང་ཙམ་གསོག་ཐུབ་ན་སྙམ་ནས་ཁ་སྔོན་འབྲས་ལྗོངས་ལ་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང༌། གང་ལྟར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ས་ཁུལ་འདི་དག་དང༌། ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་བཛྲ་གུ་རུ་དུང་ཕྱུར་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་གསོག་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང༌། དེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་བདེ་བ། བོད་རང་དབང་གི་དོན་དག་དང༌། དེ་བཞིན་བར་ལམ་དིང་རི་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་ས་འགུལ་བརྒྱབ་པ་དང༌། བྱང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ལ་ལར་གངས་རྡིབ་བྱུང་བ། ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་མི་འབབ་པ་སོགས་སྣོད་བཅུད་སྤྱིའི་རྒུད་པ་སེལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་ངས་འབོད་སྐུལ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་དགོས།

དེང་སང་བོད་ནང་ལ་གཞོན་སྐྱེས་གཞི་རྩའི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་རུང༌། བསམ་བློའི་ནང་ཡིད་ཐད་ཆད་པའམ། སེམས་མ་སྐྱིད་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲའི་ངང་ནས་ཆང་འཐུང་དང་རྩེད་མོར་གཡེངས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀར་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་རྒྱུ་འདུག འདི་སྐོར་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་འབོད་སྐུལ་བྱེད་མུས་ལྟར། འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། ལས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་ཀ་ཧུར་ཐག་བྱས། ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་རང་མགོ་ཐོན་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་མི་རུང༌། མདོ་སྨད་ཁུལ་ལ་རྩྭ་སའི་དོན་དུ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བྱུང་ཡོད་ཚོད་དེ་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། བོད་ལུང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཁ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ལ་ནང་ཁུལ་དོན་རྩ་ཕྲ་མོར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་གྱིན་བསྡད་ན་ཞབས་འདྲེན་རེད། དེ་བཞིན་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་འདྲ་མིན་ནང་དེ་སྔ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་མཁན་འདི་རིགས་ལའང་འཁོན་འཛིན་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། ཁོང་ཚོར་ཁག་མེད། གཅིག་ནས་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འཁྱོག་བཤད་སློབ་གསོར་མགོ་འཁོར། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་ཡང་མ་ཤེས། གཉིས་ནས་ཞེད་སྣང་གི་འོག་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་དག་དབང་མེད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཆད་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་གསོད་རེས་བཏང་མི་ཡོང་ངམ་ཟེར་མཁན་འདུག དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་མི་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཕལ་མོ་ཆེར་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་ཞེན་ཁོག་ཏན་ཏན་ཡོད། རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེར་བརྟེན་དེ་སྔ་ཧུར་བརྩོན་བྱས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཁོང་ཚོར་འཁོན་འཛིན་བྱས་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། བསམ་བཞིན་ཁྱད་གསོད་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ལས། གཞན་ང་ཚོས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་དང༌། གུ་ཡངས་ས་ནས་གཏོང་དགོས།

ཅ༽ མང་གཙོའི་ལམ་ཡིག་དང་། ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ལམ་ནས་གཏན་འབེབས་ཟིན་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་སྟེ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ལ་སློབ་གསོ་གཏོང་སྐབས། ཕྱིན་ཆད་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་ལངས་རྒྱག་རྩིས་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆིག་འབུམ་གསུམ་ཁྲི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་ལངས་བྱུང་ན་སྙམ་པ་སུ་གཅིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་མེད། རྒྱ་མིར་བདེན་པ་བདེན་ཐོག་གི་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་མེད་སྟབས་འུ་ཐུག་སྟེ་ཧམ་པ་དང༌། སྨྱོན་འཛུགས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ཧམ་བཤད་ལ་མགོ་མ་འཁོར་བ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས། དེ་སྔ་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག་རེ་གཉིས་ནས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་པ་དང་། དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་ལོར་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ལ་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས་ཡོད། ན་ནིང་མ་འོངས་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་ཅེས་པའི་དེབ་གཅིག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཐོང་ཡོད་ཤས་ཆེ། གནད་དོན་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་མགོ་འཚོས་པ་དང་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ཕྱིན་ཆད་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ། ང་ཚོ་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས། དེ་མིན་གྱི་བསམ་བློ་གཉིས་པ་གང་ཡང་མེད། དཔེར་ན། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མགྲིན་ཚབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ངོས་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་ཡིན་བསམ་པ་ནམ་ཡང་དྲན་གྱི་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྟབས་ཧ་ཅང་གི་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ལྟ་བོད་ནང་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ལ་ཚུད་པ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་འདས་གྲོངས་སོང་བ། མང་པོ་ཞིག་ནད་གཅོང་ཆགས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ཚང་མས་སོ་སོའི་སྲོག་ལ་ཡང་མ་གཅེས་པར། རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། སེམས་གསོ་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་ན་ཡང་ཧུར་ཐག་བྱེད་སྟངས་འདི་དག་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་བས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། སྔར་བཞིན་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས། ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་མགྱོགས་པོ་གསལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བོད་འབྱོར་བརྒྱ་ལྷག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བསམ་བློའི་རིག་གནས་དང་། གཞིས་བཞུགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས།

ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། འདི་ཕྱོགས་ང་ཚོའི་རང་ཡུལ་མིན་ནའང་རང་དབང་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་འབྱོར་བར་དགའ་བསུ་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་བོད་ལུང་པ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང༌། ཆོས་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོས་བསྐྱངས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཡུལ་ལ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད། ནང་བསམ་བློའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ལྷག་པར་ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཚད་མཐོ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་དོན་རིག་པ་ཚད་མཐོ་ཡིན་པ་རྒྱ་མིས་ཤེས་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཧ་ཅང་རྗེས་ལུས་ལ་བརྩི་གི་ཡོད།

འོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་པོ་དང༌། རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུའི་རིག་གཞུང་དང༌། ལོ་རྒྱུས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཅན། ལྷག་བསམ་ལྡན་པ། དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། བར་ལམ་རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལོ་ཡུན་འདི་ཙམ་གྱི་རིང་ལ། རྒྱུ་དངོས་པོ་སྤྲད་དེ་འཇམ་པོས་བསླུ་ཐབས་བྱས་ཡོད་ལ། གདུག་རྩུབ་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་པའི་སེམས་ཤུགས་གཅོག་ཐབས་རིམ་པས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློར་རྒྱ་མིས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐུབ་མེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། ལྷག་བསམ་བརྟན་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པའི་དབང་གིས་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་གང་ས་གང་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཀྱང་གཞི་ནས་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོང་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་ཡིན་པས། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སང་རྒྱ་གར་ལ་གནམ་གཤིས་ཚ་བ་རྒྱས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན་སྟབས། ཁྱེད་རང་ཚོས་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷོད་ཡངས་མ་སོང་བ་བྱེད་དགོས། ཕྲན་བུ་བདེ་མིན་བྱུང་ན་ལམ་སེང་སྨན་པ་བསྟེན་དགོས། གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་དང༌། ས་ཆུ་བསྒྱུར་བརྗེས་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནད་གཞི་ལྗིད་པོ་ཆགས་ན་ཡག་པོ་མེད། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ རྒྱ་ཡི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དང་། འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན།

ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མི་རི་ཁ་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་ལུང་པ། དེ་སྔ་དམར་པོའི་ལུང་པ་ཡིན་པ་པའོ་ལན་བཅས་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བས་སྤོབས་པ་སྐྱེད་འོས་པ་འདུག ལྷག་པར་དུ་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་གཞུང་འཛིན་གྱི་མི་སྣ་ཚོས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། སེམས་ཁུར་དེ་གོང་ནས་ཡོད་མུས་རེད། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་སྲིད་བྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་ལས་སླ་པོར་བྱེད་ཐབས་མེད་ན་ཡང༌། རིམ་པས་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཐབས་ཤེས་དང༌། རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་ཡོད་པ་ལྟར། ཨ་མི་རི་ཀའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས། བོད་ལུང་པར་རྒྱ་མིས་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དུ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པར་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་ངོས་འཛིན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།

བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་བདལ་བཤིག་འགྲོ་བ་དང༌། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་བོད་ལ་འབྱོར་དང་འབྱོར་བཞིན་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ལའང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག དབྱིན་ཡུལ་ལ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་ཡག་ཐག་ཆོད་རེད། དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག པའོ་ལན་ནི་དེ་སྔ་དམར་པོའི་ལུང་པ་སྟེ། ཨུ་རུ་སུའི་འོག་ལ་བཙན་དབང་དང༌། མཐོང་ཆུང་མྱངས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་པར་དོ་སྣང་དང༌། ཤ་ཚ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་འདུག པའོ་ལན་གྱི་ལུང་པ་འདི་ཨུ་རུ་སུ་དང་འཇར་མན་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་ཡོད་ཅིང་། བོད་དང་འདྲ་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་དེ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཡོད་པས། ལུང་པ་འདིར་ཞི་བདེ་ཡག་པོ་བྱུང་ན། ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་གཉིས་ལའང་ཕན་གྱི་ཡོད། དེ་མིན་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཡང་དཀའ་ངལ་རྟག་ཏུ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་དང་འདྲ་པོ་ཡོད།

གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ལྷག་བསམ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་རྨ་མེད་པ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། ད་དུང་ཡང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་འདི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། འདིའི་རྐྱེན་རྩ་གཅིག་བོད་པ་རང་ཁུངས་ནས་ནོར་འཁྲུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། འཚེམ་བཟོ་དང༌། ཤིང་བཟོ་སོགས་ལས་ཀ་ཙག་ཙིག་མང་པོ་ང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པར་རྒྱ་མིར་ཕར་གོ་སྐབས་སྤྲོད་ཀྱི་འདུག དེ་བཞིན་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ས་ཞིང་རྒྱ་མིར་བོགས་མ་གཏོང་བ་དང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་བོད་པའི་ཚལ་ཞིང་རྒྱ་མིར་བོགས་མ་བཏང་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་རིགས་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གི་ངོས་ནས་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་ལ་དོ་སྣང་ཆུང་དྲགས་པ་དང༌། ལྷོད་ཡངས་དང་སྣང་ཆུང་ལ་ཕྱིན་ནས་འཐུས་ཤོར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་རང་ངོས་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ག༽ ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་དང་། ལུང་ཚན་གྱི་ཕྱོགས་ཞེན།

དེང་སང་བོད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ། ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་སྦྱངས་ཏེ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཡང་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་ཆོས་ལུགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མི་དགའ་བ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་རྒྱུ་འདུག མ་གཞི་དེ་སྔ་ཡིན་ན་ཡང་བོད་ནང་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རིགས་གཅིག་གིས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ལ་གསན་སྦྱོང་དང༌། ཉམས་བཞེས་གནང་སྟེ་རིས་མེད་ལ་དད་པ་དག་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱག་སྲོལ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རིགས་གཅིག་གིས་སོ་སོའི་རང་ལུགས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དག་ཕར་ཚུར་ཉམས་བཞེས་མ་གནང་བར་གྲུབ་མཐའ་གཙང་མ་དགོས་ལུགས་གསུང་མཁན་རིགས་གཅིག་ཡོད།

དེ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དེ་ཙམ་མེད་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་རྟོགས་པར། སྐྱོན་འདོགས་བྱེད་རེས་དེ་ལྟར་བྱུང་ཡོད། ང་རང་ཚོ་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་གཞི་རྩ་གང་ཡང་མེད། བོན་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། བོད་ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་རྗེས་ལ། བོན་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་མང་པོ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཉིས་ནས་བོན་ནི་ང་རང་ཚོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པས། བོན་ཚུན་ཆད་ལ་ཆོས་ལུགས་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། ངན་སྨྲས་བྱས་ན་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མིན། གྱོང་དེ་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་ལ་ཕོག་གི་རེད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་བཞིན་ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་མི་རུང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཐོག་མར་སླེབས་པ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་འདིའི་རིང་ལ། ང་ཚོ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཚང་མ་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། སྔར་མན་ཇུའི་སྐབས་བོད་སྡེ་འགའ་ཤས་དུམ་བུར་བཟོས་པ་དང༌། དུས་ཕྱིས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་དུམ་བུ་མང་པོར་བགོས་ཏེ་བོད་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུངས་ནས་གནད་དོན་འདི་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་མ་བྱས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོ་བོད་རིགས་རྩམ་གཟན་མ་ཎི་བགྲང་མཁན་ཚང་མ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བར་ལམ་ལྷ་ས་ཁུལ་དང༌། ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་གཅིག་གིས་ཆང་འཐུང་བ་དང༌། རྒན་པོ་འགྱེད་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་ཉིན་མཚན་སྦྲེལ་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་གོ་ཐོས་བྱུང༌། བྱ་སྤྱོད་དེ་རིགས་སྤྱི་སྒེར་འཕྲལ་ཕུགས་གང་སར་གནོད་འགལ་ཉེན་ཁ་ལྗིད་པོ་ཡིན་པས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས།

ང༽ མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་དང་། བོད་མིའི་ཞབས་འདྲེན།

མ་འོངས་པའི་བོད་རང་དབང་མང་གཙོ་ཅན་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་གནད་དོན་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་གིས་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་མ་འོངས་པར་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྩིས་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་བཏང་མྱོང་མེད། རྒྱ་མིར་བདེན་འབྲེལ་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་མེད་སྟབས་ཧམ་རྫུན་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ལུང་ཁུག་གི་མི་མ་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་འདིར་ཁ་མཁས་པོ་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་དག་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་རྟོགས་པ་བྱས་ཏེ། བོད་ནང་ལ་མགོ་སྐོར་ཐེབས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས།

དེང་སང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་དེ་སྔ་ཡར་ཐོན་དང༌། ཧུར་བརྩོན་བྱེད་མཁན་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཡག་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ས་ནས་གཏོང་དགོས། བོད་རིགས་ནང་ནས་རྒྱ་མིའི་རྒྱུག་ཁྱི་བྱེད་མཁན་དེ་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཞེད་སྣང་གི་འོག་ལ་བྱས་པ་ལས། ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རང་གིས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར། རྒྱ་མིས་གཡོ་སྒྱུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལ་མགོ་འཁོར་བ་ཡིན་པས། དེ་སྔ་ཧུར་བརྩོན་བྱས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་འཁོན་འཛིན་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། ད་ཕན་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་ནས་ཉམས་མྱོང་གང་ལ་གང་འཚམ་བསགས་ཡོད་པས། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་ཏེ་བོད་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཇི་ཙམ་ཐུབ་ཐུབ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་བརྗེད་པའི་ཐོག་ནས་ལྷག་བསམ་སྙིང་བཅང་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་སྒར་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྦིར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚུར་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་སློབ་སྦྱོང་གི་དོན་ལ་ཡོང་བར་བརྟེན། སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་གྱིས། བར་ལམ་འདིའི་ནང་ལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་ཞབས་འདྲེན་གང་འཚམ་ཞུས་བྱུང༌། ཐབས་སྐྱོ་པོ་བྱས་པ་རེད། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། ཀྲོག་ཀྲོག་བྱེད་ས་འདིར་མ་རེད། དཔའ་བློ་ཁོག་ཡོད་ན་བོད་ལ་བསྡད་དགོས་པ་ལས། འདི་ཕྱོགས་ཡོང་དགོས་དོན་མེད། ང་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་གང་ས་གང་དུ་འབོད་སྐུལ་འདྲ་བྱས། གང་ལྟར་བོད་རང་དབང་གི་བདེན་དོན་སོན་པ་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རིགས་འདི་རླབས་ཆེན་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་རིགས་འདི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཤོད་རྒྱུ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ལས། ཧམ་པ་བཤད་པ་མིན་ན་ཡང༌། རེ་ཟུང་གིས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་གང་དུའང་མི་སྡུག་པ་རེ་ཟུང་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན་ཀྱང༌། དེ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། མི་བཟང་པོ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་ཡོད་ཀྱང་ཉུང་དྲགས་པ་དང༌། ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་མི་གཅིག་ཡིན་རུང་མང་དྲགས་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་པར་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། རྒྱ་མིས་བོད་པ་ཆེས་མུན་ནག་དང༌། ཆེས་ཀླ་ཀློ། ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་མི་ཐུབ། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུངས་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་མི་ཚོས་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ་པ་དྲན་སྲིད་ཀྱི་རེད། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་ཧ་ལམ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔའི་བར་སླེབས་ཡོད། དེ་དག་ཚང་མ་རང་རང་གི་བློ་མོས་དང༌། ལོ་ནར་བསྟུན་ནས་དགོན་སྡེ་ཁག་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་བཏང་ཡོད། བོད་གཞུང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གསར་འབྱོར་དང༌། སྔོན་འབྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་ལྟ་རྟོག་གཅིག་གྱུར་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་དེ་སྐོར་བློ་གཡེང་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་གྱིས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཐོང་ཐོས་དང་། ཚུལ་མཐུན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད།

ཁྱེད་རང་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་ང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་པ་དང༌། ངོས་ནས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རིང་འདིར་དོན་གྱི་བདག་པོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་སླེབས་པར་ངོས་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་གར་ལུང་པ་བོད་པའི་ཕ་ཡུལ་མིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡུལ་འདིའི་ནང་བསྡད་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་དང་བོད་སྔར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ལུང་པ་འདིའི་ནང་ལ་རང་དབང་ཡོད། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་མང་པོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་གསར་དུ་ཚུགས་ཏེ་རང་རང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་པོའི་ནང་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཁྲི་ཕྲག་ཁ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འགྲོ་སོང་དམིགས་བསལ་བཏང་སྟེ་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་འཁྱུག་ཙམ་བསྡད་དེ་བོད་ལ་ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་རྣམས་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་ལོག་རྒྱུགས། ཕར་སླེབས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་སོ་སོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མཐོང་ཐོས་གང་བྱུང་བ་རྣམས་བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས། རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་སྒར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཡས་མས་ལ་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་དེང་སང་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ཚ་བ་ཆེ་བའི་སྒང་ཡིན་པས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལྷོད་གཡེང་མ་ཤོར་བ་བྱེད་དགོས། སྦྲང་མ་འཁོར་བའི་ལྟོ་ཟས་རྙིང་པ་དེ་རིགས་ཟ་བ་དང༌། ཆུ་གང་བྱུང་མང་པོ་འཐུང་མི་རུང༌། ཚ་བ་ཡོད་སྟབས་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷོད་གཡེང་ཤོར་ཏེ་ན་ཚ་ཕོག་ན་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཁག་དང༌། ཆོས་སྒར་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་བཅང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ནང་སློབ་སྦྱོང་གི་དོན་དུ་ཡོང་བ་ལས། སྤྲང་འཁྱམ་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་མིན་སྟབས། གདན་ས་ཚོའི་ནང་ལ་ཡིན་ཡང་རུང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་ལ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱས། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སྐབས་རིམ་པ་དང་པོར་འགྲོ་མཁན། ལྷག་བསམ་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱོད་ལམ་ཚུལ་མཐུན་མེད་པ། འཕྲལ་སེལ་གྱི་བསམ་བློ་ཐུང་ཐུང་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ། གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཀྲོག་ཀྲོག་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་འདུག དེ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ང་ཚོས་བོད་མི་མང་གི་དོན་དག་སྒྲུབ་སྟངས་དེ་གཉོམ་ཆུང་བྱས། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་བདེན་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་སྤོབས་པ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལས། སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་དང༌། ཀྲོག་ཀྲོག་བྱས་ནས་སྒྲུབ་མི་ཐུབ། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་བར་ལམ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་རེ་ཟུང་གིས་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཐོག་ལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་མི་གསོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཅིག་གཉིས་བྱུང་སོང༌། ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌།

དེ་བཞིན་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང༌། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆོས་གྱོན་པའི་རྗེས་འབྲེལ་སྤྱོད་ལམ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ། གྲྭ་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་བྱེད་དགོས། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པ་ཙམ་ལས་བསམ་བློ་ཁྱིམ་པ་དང་གཅིག་གྱུར་དུ་བསྡད་ན་ཆོས་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་པ་ལས། རང་གཞན་ཚང་མར་ཕན་གྱི་མ་རེད། གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ཚུལ་མཐུན་དང༌། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱས། དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བ་གཟབ་གཟབ་གྱིས།

ཁ༽ བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་དང་། རྒྱ་ནག་གི་དཀའ་ངལ།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་མཁན་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་མང་པོར་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་རྒྱ་སྐྱེད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ནང་བོད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་རྒྱུན་དུ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་ཞིག་ལ། ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁག་པེ་ཅིང་ལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པའི་སྐབས་སུ། གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་ལ་བོད་དོན་སྐོར་བསུན་པོ་བཟོ་མཁན་དང༌། བསྙད་བསྐོ་བྱེད་མཁན་རྒྱུན་དུ་ཡོང་གི་འདུག་པས། བོད་དོན་སྐོར་དགོངས་བཞེད་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བསམ་འཆར་བཤད་ལུགས་གོ་རྒྱུ་འདུག བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྒྱུན་དུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད།

དཀའ་ངལ་འཕྲད་དོན་དེ་བོད་མི་མང་དྲགས་པ་དང༌། བོད་མི་ཤེས་ཡོན་ཆེ་དྲགས་པ། བོད་མི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་གནད་དོན་འདི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་པའི་བདེན་དོན་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ཏང་གིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཅེས་མ་ཎི་བགྲང་བགྲང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་བདེན་དོན་དེ་བསུབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བཅིངས་བཀྲོལ་དང༌། རོགས་རམ་གྱི་མིང་འཁྱེར་བའི་འོག་ནས་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་བཏང་ཡོད། སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་དང་། ལམ་ཁ་བཟོས་པ། བཟོ་གྲྭ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁེ་ཕན་དེ་རྒྱ་མིས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཁེ་ཕན་ཐོབ་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། དཔེར་ན། དེང་སང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཨར་ལས་ལྟ་བུའི་ངལ་རྩོལ་གྱི་ལས་ཀ་ཡང་བོད་མིར་རག་རྒྱུ་ཁག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ག༽ གུང་བྲན་རིང་ལུགས་དང་། བོད་རིགས་ལ་ལྟ་ཚུལ།

ཕྱོགས་གཞན་ནས་གུང་བྲན་གྱིས་བོད་ནང་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བྱེད་སྟངས་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པར་བརྟེན། དེ་སྔ་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་བོད་ལ་ཡོང་སྐབས་དགའ་བསུ་ཞུ་མཁན་གྱི་མི་དེ་རིགས་ཀྱང་དེང་སང་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱ་མི་ཐོག་མར་བོད་ལ་ཡོང་སྐབས་སུ་བོད་རིགས་ཡིན་པའི་གུང་བྲན་ཏང་ཡོན་དེ་འདྲ་གང་འཚམ་ཡོད། ཁ་ཤས་ངོས་ནས་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ངའི་གྲོགས་པོ་ཡང་ཡིན། ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རྩ་བ་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་ཀྱང༌། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ནང་ལ་རྒྱལ་མཚམས་རིས་མེད་རིང་ལུགས་ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རྒྱུར་དོ་གལ་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད། འཛམ་གླིང་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་གྱུར་རེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་བོད་ལ་སླེབས་པས་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་དང༌། ལྟ་བ་གསར་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བོད་ལུང་པ་འདིར་འཛུགས་སྐྲུན་གསར་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། མི་མང་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་ཞིག་ཐོབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་རེ་བ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འདྲ་མཉམ་དང༌། བཅིངས་བཀྲོལ་ཟེར་བ་ཁ་ཚིག་སྐམ་པོ་ལས། དོན་དག་ངོ་མའི་ཐོག་ལ་ལག་ལེན་གང་ཡང་བྱས་མེད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད།

དཔེར་ན། བོད་རྒྱའི་ན་གཞོན་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་འདྲ་མཉམ་མེད་པ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་ཤེས་ཚད་འདྲ་མཉམ་ཡོད་ན་ཡང༌། ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་རྒྱ་མིར་མ་གཏོགས་བོད་པའི་ཕྲུ་གུར་ཐོབ་པ་ཁག་པོ་ཡོད། དེ་འདྲའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་དེ་གོང་རྒྱ་མིར་རེ་བ་དང༌། ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དེ་དག་གི་གྲས་དེང་སང་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་པ། རྒྱ་མིའི་གོས་གྱོན། རྒྱ་མིའི་ཕོགས་ཟ་མཁན་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིར་དགའ་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་ཅུ་གོ་གྲངས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་དང༌། རྒྱ་མིར་བློ་ལོག་ནས་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་མཐོང་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བར་དེར་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གོ་མིང་རང་འཇགས་ཡིན་ན་ཡང༌། ལས་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་དབང་ཆ་མེད་སར་ཟུར་འབུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ང༽ ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་དང་། ལས་དོན་ལ་སེམས་ཁུར།

བོད་མི་མང་རྒྱ་མིར་ཞེ་ལོག་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ཉེ་བའི་ཆར་ལྷ་སར་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་ཏེ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང༌། བདེན་པའི་ར་སྤྲོད་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ད་ལྟ་བར་དུ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་རེད། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་དགོས། སྤྱིར་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ལས་ཀ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུར་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བའི་དབང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མི་འདོད་པ། ལས་ཀ་ཡང་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་བྱས་ན་ཕུགས་ལ་ང་ཚོར་གྱོང་ཕོག་གི་རེད། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཚིག་གཅིག་ལས་མེད་ན་ཡང་ཤེས་ཐབས་དོན་གཉེར་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་དེའི་ལས་འགན་སོ་སོས་འཁུར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་བོད་ནས་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་དགོས་ཞེས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། ནམ་ཞིག་བོད་ནང་རྒྱ་མི་མེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤར་བའི་མཚམས་ལ། ལག་རྩལ་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་རྣམས་བོད་པས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བར་ཕྱི་མི་གླ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མ་འཇོན་པ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བཟོས་པ་རེད། རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་པར་དོན་དམ་པའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད། ཉམས་མྱོང་སྤྲད། སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་ཡོད་ན། བོད་པས་ལས་འགན་མི་ཐེག་པ་ཡོང་མི་ཤེས་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་རྒྱ་མིས་བྱས་མེད་པའི་ཁར། ད་དུང་བོད་པས་མི་འཇོན་པའི་ཁ་འཕངས་ལག་ཕྱིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་པ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་མ་བླངས་པར་ཆང་འཐུང་དང༌། རྩེད་མོར་གཡེངས་ཏེ་བསྡད་ན་རྒྱ་མིར་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ བོད་ཁམས་གཅིག་གྱུར་དང་། མི་སྨོན་རང་སྐྱིད།

དེ་ནས་ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཚང་མ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གཅིག་གྱུར་དང༌། རྩམ་པ་ཟ་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས། ཚང་མས་བོད་གངས་ཅན་པ་ཡིན་བསམ་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་པ་དང༌། ཁམས་པ། ཨ་མདོ་ཞེས་བཤད་དེ་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱང་ཐག་རིང་པོ་བྱས་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་སྔ་མོའི་མན་ཇུའི་སྲིད་གཞུང་དེ་ལོག་སྤྱོད་པ་རེད། དེས་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དག་ངོ་མའི་ཐོག་ལ་གུང་བྲན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བོད་སྡེ་དུམ་བུ་མང་པོར་བགོས་ཏེ་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་ཆེད་མངགས་བཏང་ཡོད། འདི་འདྲའི་དུས་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གངས་ཅན་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཚང་མ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་ལངས་བྱེད་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་གྱི་འདུག་ཅེས་ཧམ་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་མིན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་མཐོང་གསལ་རེད། ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་ལངས་བྱེད་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་མཁན་སུ་ཡང་མེད། མདོར་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མེད།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་དུས་སྐབས་ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞིའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་དངོས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། ཉམས་མྱོང་གསོག་གི་ཡོད། གཞིས་ཆགས་ཕན་ཚུན་ཚང་མའི་ནང་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་མ་ཚད་མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་གི་དུས་ཚོད་ཤར་སྐབས་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ། མདོར་ན་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཡོད། མི་སྨོན་རང་སྐྱིད། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། འཆར་གཞི་ཡང་གདིང་གི་ཡོད། གནད་དོན་དེ་དག་ཚང་མས་སེམས་ལ་བཅངས་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥ ཉིན་བོད་འབྱོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

ཀ༽ རྒྱལ་ཁའི་གཞི་རྩ་དང་། ཞུ་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས།

ད་ལྟ་ཕྲུ་གུ་འདི་རྣམས་ཁྱེད་ཚོས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་ནས་འཁྲིད་ཡོང་བ་རེད། ལྷག་དོན་དུ་ས་མཚམས་ལ་རྐྱེན་ངན་ཧ་ཅང་བྱུང་བ་འདི་དངོས་གནས་བློ་ཕམ་པའི་གནས་ཚུལ་རེད། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་སྡུག་པོ་ཞིག་བཏང༌། འདི་ཕྱོགས་སུ་རེ་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ནས་ཡོང་སྐབས་ས་མཚམས་ནས་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་འཕྲོག་ཅིང་། ཐ་ན་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་ཤོར་དགོས་པ་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་རྐྱེན་ངན་ཆེན་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཐུག་ས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ལ་ཐུག་པ་རེད། ང་ཚོས་བློ་ཕམ་སེམས་ཞུམ་སྟེ་བསྡད་པས་མི་འགྲིགས་པར། ང་རང་ཚོ་འགྱེལ་ས་ནས་ཡར་ལངས་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད། དེའི་རིང་ལ་གཞིས་ལུས་མི་མང་གིས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དཀའ་ངལ་མྱངས་ཡོད་ལ། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོར་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱིས་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མས་དཀའ་ངལ་དེ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་སྒོ་གང་ས་ནས་ང་རང་ཚོའི་རང་དབང་གི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནད་དོན་འདི་གང་བྱུང་གིས་ནག་སུབ་གཏོང་མི་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ང་ཚོ་བོད་པར་ལྟོས་ན་སྟོབས་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་དོན་གྱི་ཐོག་རྟག་ཏུ་ངོ་ཚ་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལྷག་དོན་འདས་པའི་ལོ་གཉིས་གསུམ་ནང་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་པའི་བདེན་མཐའ་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པར་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་སེམས་ནང་ཞུམ་པ་སྐྱེ་མི་རུང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། སྒྲུབ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མི་ཚེ་གཅིག་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད། མི་ཚང་མའི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། འཕྲལ་སེལ་མིས་མི་ལ་ཐུབ་ཚོད་བཤད་པའི་དཀའ་ངལ་འདི་ང་ཚོས་ངེས་པར་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སེམས་ཞུམ་མི་རུང༌། ཞུམ་པས་ཕོངས་ལས་ཐར་མི་ཐུབ་གསུངས་ཡོད། རྒྱ་མིས་འཇམ་པོས་བསླུ་སར་འཇམ་པོས་བསླུས། མང་པོ་ཞིག་ལ་བཙན་པོས་སྡུག་གདུག་སྦྱོང་བཏང༌། གསོད་དགོས་པ་བསད། རྡུང་དགོས་པ་བརྡུངས་ཏེ་སྒོ་གང་ས་ནས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་ཤེས་ཡོད་དགུ་རྩལ་སྤྲུག་གི་ཐོག་ནས་བོད་མིའི་བསམ་བློ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཐུབ་མེད། གནས་ཚུལ་འདི་དག་ང་ཚོར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུའི་གཞི་རྩའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན།

ཁ༽ རྒྱུན་མཐུད་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་མནར་གཅོད།

ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མ་དགའ་བ་བྱས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་བ་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྩོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ཇེ་མང་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཇི་ཙམ་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་སླེབས་པ་དང༌། བོད་དོན་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་སོང་བའི་རིང་ལ་བོད་མིའི་མི་ཐོག་རྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཟུང་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཆ་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་རང་དགར་ལྷོད་གཡེང་གིས་བསྡད་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པས་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་སོ་སོའི་རང་སྲོག་འབེན་ལ་བཙུགས་ཏེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་གི་ཡོད། འདིར་བཙོན་པ་གསུམ་སླེབས་ཡོད་པ་ལྟར། ཁྱེད་རང་ཚོས་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད། ཤི་མཁན་གང་ཙམ་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱ་མིས་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་སྟེ་དབང་པོ་ཡན་ལག་སྐྱོན་ཅན་མི་ཚེ་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཆགས་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་བཙོན་ལ་བསྡད་ནས་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། འདི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པས་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་གོ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། བཙོན་པ་རྣམས་གློད་ཐབས་ལ་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ནས་ཀྱང་སྐད་རྒྱག་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད།

ག༽ ཁོར་ཡུག་ཉམས་དམས་དང་། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད།

ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བརྗོད་པ་བཞིན། བོད་ནང་ལ་བོད་མི་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་ཡོང་གི་ཡོད་པ། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེགས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བྱེད་པ། རྒྱ་མིའི་ཡིག་ཆར་གཞིགས་ན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནས་གཏེར་ཁ་འདྲ་མིན་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཤིག་བསྔོགས་འདོན་བྱེད་པ་སོགས། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཉམས་ཉེས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད། ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ད་ཕན་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ང་ཚོ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ད་ཕན་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཐད་དབང་ཤེད་ཁོ་ན་མ་གཏོགས། གོ་གོ་བསྡུར་བསྡུར་དང༌། ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་བྱེད་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཐོན་གྱི་མི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ད་དུང་མུ་མཐུད་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྩིས་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པར་རྒྱབ་གཉེར་དང་ད་དུང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཕྲུ་གུ་འདི་རྣམས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་ནས་ཚུར་འཁྲིད་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁྱེད་རང་ཚོས་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་གྱིས། དེ་ནས་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཀྱང་གྲྭ་ས་སོ་སོའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར། སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ཕན་བོད་ནས་སློབ་གཉེར་རྒྱག་མཁན་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་ཚོ་སློབ་གཉེར་བྱས་པའི་ལག་རྗེས་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག ས་ཁུལ་ཡས་མས་གང་དུ་བསྡད་ན་ཡང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་སོགས་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཟེར་བ་འདི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་གི་མི་ཞིག་ཡིན། བོད་མིར་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཟེར་བ་དེ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་གཞི་མེད་འུད་སྒྲོག་བྱས་པ་མིན། དཔེར་ན། བོད་མི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ཕར་རྒྱ་མི་དང་བསྡུར་ན་ཡང༌། བོད་པ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མང་བ་ཡོད། ཚུར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་དང་བསྡུར་ན་ཡང་བོད་པ་ཡ་རབས་མང་བ་ཡོད། མི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་གི་ནང་ལ་མི་སྡུག་པ་རེ་ཟུང་གང་དུ་ཡང་ཡོང་བ་ཆོས་ཉིད་རེད། ང་ཚོ་བོད་པར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་དང༌། མིའི་རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་ཀ་དང༌། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཡོད་ཅེས་ངོས་ནས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་པའི་སྐབས་ལ། ང་ཚོའི་ནང་ཁུལ་ལ་རྒྱག་རེས་བྱེད་པ་སོགས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། འདི་འདྲའི་མི་གཅིག་ཡིན་ནའང་མང་སྐྱོན་ཡིན་པས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཚང་མས་གཉོམ་ཆུང་དང༌། ཡ་རབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེང་སང་ཚ་བ་ལངས་པའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ཕྲན་བུའི་གཟུགས་པོ་མ་བདེ་བ་བྱུང་ན་ལམ་སེང་སྨན་པ་བསྟེན་ནས་ལྷོད་གཡེངས་མ་བྱེད། དྷ་རམ་ས་ལར་ཆ་བཞག་ན། བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་དང༌། སྨན་རྩིས་ཁང་བསྟེན་རྒྱུ་ཡོད། གཞིས་ཆགས་ཁག་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཡང་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་ངན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྨན་བཅོས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་ཡོད་སྟབས་འཕྲལ་འཕྲལ་སྨན་པ་བསྟེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གཟབ་གཟབ་གྱིས།

ང༽ བཙན་བྱོལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་། རང་ས་རང་སྲུང་།

བར་ལམ་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་ཞིག་ལ། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངུལ་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། རྒྱ་གར་ལ་ངས་འཁྲིད་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ་འགྲུལ་པའི་ས་ནས་དངུལ་བསྡུས་ཏེ་ས་མཚམས་བར་དུ་བསྐྱལ། དེ་ནས་ལམ་འགྲུལ་བདེ་བགྲོད་ཆ་ཚང་གི་འགན་མ་འཁྱེར་བར་མཛུབ་མོ་རི་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག ར་ལུག་སློད་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་འདི་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཡིན་པས། ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང་དངོས་གནས་གྲྭ་སར་སློབ་གཉེར་རྒྱག་མཁན་དང༌། སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ། ཡང་ན། རྒྱ་མིའི་བཙོན་ལ་ཚུད་པའམ། ཚུད་ཉེན་གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་གྲས་ཡིན་ན། འདི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་བར་དགའ་བསུ་ཡོད། འདིར་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང༌། ག་ལེར་འགྲིགས་འགྲོ་གི་རེད།

དེ་ལྟར་གང་ཡང་མིན་པར་རྒྱ་གར་ལ་ཐར་ན། ཟས་ཆོག་འཐུང་ཆོག་ཡོད་པ་དང༌། སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་ས་ཡོད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་མཁན་འགའ་ཞིག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག སློབ་གཉེར་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མེད་པ། རྒྱ་མིས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་ཉེས་མིང་བཏགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་མཁན་ཡང་མིན་པ། འདི་ཁུལ་སླེབས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀ་འཐུས་ཚང་བྱེད་མི་ཐུབ་མཁན། ཕྲན་བུའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་སྐབས་ལ་ལམ་སེང་མ་འགྲིགས་མ་འཐུས་པའི་རྙོག་དྲ་ཤོད་མཁན། རིམ་པས་བོད་ལ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་མི་འདུག ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་མི་འདུག་ཅེས་འདྲ་མིན་ཤོད་མཁན་ཁ་ཤས་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོ་གཞན་གྱི་ལུང་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བསྡད་མེད། བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་འདིར་སོ་སོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་འཚོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་ལའང༌གཞན་གྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོར་རྒྱས་རྒྱས་འབུར་འབུར་བྱེད་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་མེད། རང་ངོས་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པར་བོད་ནང་ལོག་ནས་མགོ་མ་འཚོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བཤད་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེང་སང་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་མང་པོ་བརྫངས་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་ས་ཆ་འཛིན་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ལས། སོ་སོ་སྡོད་སའི་ས་ཆ་སྟོང་པར་བཞག་སྟེ་རྒྱ་མི་ཡོང་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། གནད་དོན་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ མ་འོངས་པའི་བོད་གསར་དང་། ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།

མ་འོངས་པར་བོད་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུར་ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞིའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་འཆར་གཞི་བཏིངས། ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གསོག་གི་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་ཐོབ་སྟེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བོད་ནང་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་ཟེར་བའི་དེབ་ཅིག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་བཏོན་ཡོད་པ་དེར་ཁྱེད་རང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཡག་པོ་ཞིག་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་མིས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་འདིར་བོད་རང་དབང་གི་དོན་དག་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་འདི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་རེད་ཅེས་རྒྱ་མིས་ཧམ་པ་བཤད་དེ་བོད་མིར་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ཐབས་མེད་ཀྱང༌། གྲོང་གསེབ་ལུང་ཁུག་གི་མི་ཁ་ཤས་ནས་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ་པ་ཡོང་སྲིད། དེས་ན་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འདི་རྣམས་བོད་མི་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་ཟིན་པ་འདི་རིགས་ཁྱེད་རང་ཚོས་མགོ་འཚོས་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བོད་འབྱོར་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ཚད་བརྒལ་གྱི་ཉམས་ཉེས་དང་། འཛམ་གླིང་གི་འགྱུར་འགྲོས།

ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་སངས་རྒྱས་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་མཛད་སའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཉེ་བའི་ཆར་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་གནས་སའི་ལུང་པ་ཆགས་ཏེ་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡོང་བར་དགའ་བསུ་ཡོད། རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་རང་དབང་ལུང་པ་ཡིན་སྟབས་ཞེད་སྣང་དང༌། དངངས་སྐྲག་བྱེད་དགོས་དོན་གཏན་ནས་མེད། བོད་ལུང་པ་ང་ཚོའི་སྐྱེས་ས་དང་། འཚར་ས། སོ་སོའི་ལུང་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་མིའི་གཞན་དབང་འོག་ལ་ཚུད་པར་བརྟེན་བོད་པའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་སྨྲ་བརྗོད་གང་ཅིར་རང་དབང་མེད་པར་རྒྱ་མིའི་མཐོང་སྣང་ལ་ཕྲན་བུ་མ་མཛེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ལམ་སེང་འཛིན་བཟུང་གི་ཉེན་ཁའི་འོག་ལ་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་དོན་གྱི་བདག་པོའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་སྐབས་དངངས་སྐྲག་དང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། བལ་པོའི་ས་ཆ་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་ཞེ་བསུན་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་འདི་གར་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་རྒུད་ཆག་མང་པོ་བྱུང་མྱོང་ཡང༌། བར་སྐབས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་བོད་དུ་སླེབས་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་རིང་གི་རྒུད་ཆག་འདི་འདྲ་བྱུང་མེད། བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དུས་མིན་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་དང༌། དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ལྷག་ཙམ་གཏོར་བཤིག་དང༌། ཉམས་ཉེས་ཧ་ལས་པ་བྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་ད་ཕན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རྩ་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་མེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་འདས་པའི་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་ལ་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ལ་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་ཨུ་རུ་སུས་མཚོན་པས་ཡོ་རོབ་ནང་གི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད།

ཤར་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་ནག་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། ཝི་ཏི་ནམ། དེ་མིན་ཁྱུའུ་བྷ་ཙམ་མ་གཏོགས། དེ་སྔ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་མཁན་ཚང་མ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད། མི་ཕལ་མོ་ཆེའི་མཐོང་ཚུལ་ལ། དེང་སང་གི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། གཞུང་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས། ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་མི་ལ་རན་གྱི་མེད་པ་གསལ་པོ་མཐོང་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་པ་རེད། མིའི་བསམ་བློར་མ་རན་བཞིན་དུ་མུ་མཐུད་སྡོད་ཐུབ་ཐབས་མེད། རྒྱ་ནག་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ཕན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྡད་པའི་ལག་རྗེས་ལ་ད་ཆ་བོད་ལུང་པ་རང་དབང་སླར་གསོ་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ སྒོ་གསུམ་གྱི་བཟང་སྤྱོད་དང་། འཁྱོག་ཤོད་ཀྱི་དེབ་དཀར།

རྒྱ་གར་ནང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་དང༌། ཆོས་སྒར་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན། དེ་མིན་རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་འདོད་ཡོད་མཁན་ཚོས་ས་གནས་གང་དུ་བསྡད་རུང༌། གཉོམ་ཆུང་ཚུལ་མཐུན་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་གཏོང་མི་རུང༌། འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། རྐུན་མ་རྐུ་བ་ལྟ་བུའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མི་རུང༌། རྒྱ་མིས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་འཕྲོག་པ་རེད། ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཇག་པ་རྒྱག་གི་ཡོད་སྟབས། བོད་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ནས་ཅ་དངོས་འཁྱེར་ཡོང་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོད་ཚོད། དེ་ཚོ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། བོད་མིའི་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་རེད། དེ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། རྩ་བའི་ང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ལ་ཆ་བཞག་ན་སེམས་ཤུགས་རྨ་མེད་པ། ལྷག་བསམ་བརྟན་པོ་དང༌། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། རེ་ཟུང་གི་བྱེད་སྟངས་མ་རབས་ཐ་ཤལ་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་དུས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་མི་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་མི་དགོས་པ་རེད། ཚང་མས་གཉོམ་ཆུང་དང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེ་ནས་བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་དགོས། སྟབས་བཟོ་པོ་དང༌། མཁས་པོ་མ་བྱས་པར་གླེན་རྟགས་ཚ་དྲགས་ཏེ་རྒྱ་མིས་ལམ་སེང་བསད་རྨས་བཏང་ན། ང་ཚོའི་ལྷག་བསམ་ཅན་གྱི་མི་གཅིག་ཆུད་ཟོས་ཕྱིན་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་ཡིན་པས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་མང་གཙོའི་བཀོད་སྒྲིག་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང༌། མ་འོངས་པ་བོད་རང་དབང་ཐོབ་པའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཡོང་རྒྱུར་ཡིག་ཐོག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས། བོད་ནང་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀར་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་རྣམ་གཡེང་བག་ཡངས་བྱེད་མཁན་དེ་ལྟར་ཡོད། བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་གིས་གྱོང་རང་ཉིད་ལ་ཕོག་རྒྱུ་ཡིན་པས་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་བཞིན་ལས་ཁུངས་འདྲ་མིན་ཁག་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་མ་བྱས་པར། ཕྱིན་ཆད་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་འགན་ཆ་ཚང་སོ་སོས་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་ཉམས་མྱོང་གསོག་དགོས། འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་བོད་ལ་བསྡད་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་མེད་པའི་དུས་ཚོད་བྱུང་སྐབས། ལས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོ་བོད་པས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བ་བྱུང་ན་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་རེད། ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་མི་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་ད་ལྟ་ནས་གཏོང་དགོས།

ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་བོད་བར་གྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་དང༌། ད་དུང་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུའི་རྩིས་གཞི་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་མུར་རྒྱ་མིས་དེབ་དཀར་པོ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་འཁྱོག་བཤད་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་བཏོན་སོང༌། དེ་ལ་ང་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་ཡིག་ཆ་དཔེ་དེབ་ཅིག་བོད་ཡིག་དང༌། དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བཏོན་ཟིན་པ་དང༌། རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྒྱུར་བཞིན་པ་རེད། ཡིག་ཆ་འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་ནང་ལ་འཁྱེར་ཐུབ་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། གང་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་བསྡད་པའི་རིང་ལ་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་གལ་ཆེ་བ་རྣམས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ཏེ། བོད་ནང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་ནས་བྲོས་འབྱོར་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བོད་ཡུལ་རྒྱལ་ཡུལ་དང་། བསམ་ངན་ཁོག་བཅངས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྩིས་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་རང་དབང་ཡོད་སྟབས་སོ་སོའི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་དོན་བྱེད་འདོད་ཡོད་ན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ནང་རང་དབང་མེད་དུས་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་དང༌། མདོར་ན་སྲོག་གི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས་རྟག་པར་དོགས་ཟོན་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཁ་བལྟས་ནས་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་བསམས་ནས་ཡོང་བ་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་ལ་བཞག་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་འཆར་གཞི་འདྲ་གང་འདྲ་གཏིང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་སོགས་གང་ཅིར་ང་ཚོས་བསམ་བློ་བཏང༌། གོ་རིམ་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་འཕྲལ་སེལ་གཞི་ཆགས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་གདན་ས་ཁག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ལས་དོན་ཚང་མ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དམིགས་ཡུལ་ལ་བཞག་ནས་བྱས་པ་ཤ་སྟག་རེད།

ད་ཆ་ཁྱེད་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲོད་དུ་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། ཉེ་བའི་ཆར་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་སྡུག་སྦྱོང་གང་འདྲ་གཏོང་གི་ཡོད་མེད། རྒྱ་མིས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་བསམ་ངན་ཁོག་བཅངས་ཀྱི་གོ་རིམ་གང་འདྲ་བསྒྲིགས་ཀྱི་ཡོད་མེད། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ལུས་སྲོག་ལ་ལག་རྩེད་གང་འདྲ་རྩེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་སོ་སོས་དངོས་སུ་མྱོང་བའམ། དངོས་སུ་མྱངས་མེད་ན་ཡང་ལོ་མང་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐོང་ཐོས་གང་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ནང་དུ་དྲན་པ་གསལ་པོ་བསྡད་ཡོད་པ་རྣམས་མ་བརྗེད་སྙིང་བཅང་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ལྷག་བསམ་མི་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས། འདི་ཕྱོགས་ཚུར་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་དགོས་དོན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་སྟབས། ད་ཆ་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་འགྱུར་བ་མེད་པ་བརྟན་པོར་སྡོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་གྲྭ་པ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྒར་ཁག་ཏུ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཆོས་སྒར་སོ་སོའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར། གཉོམ་ཆུང་བྱས། དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟ་དགོས། འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ལྷོད་ཡང་མ་གཏོང༌།

ཁ༽ ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་དང་། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ།

བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ན་གཞོན་ཚོའི་ཁོངས་བོད་ཡིག་ཡག་པོ་མ་ཤེས་མཁན་ཁག་གཅིག་དང༌། རིགས་གཅིག་བོད་ཡིག་གང་ལ་གང་འཚམ་ཤེས་ཀྱང་དབྱིན་ཇི་ཤེས་འདོད་དང་སློབ་འདོད་ཡོད་མཁན། རིགས་གཅིག་རྒྱ་ཡིག་ཡག་པོ་ཡོད་པ། དབྱིན་ཇི་སློབ་འདོད་ཡོད་པ་བཅས་སྣ་ཚོགས་ཡོང་གི་འདུག འདི་རིགས་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་ལ་ལོ་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་གཏོང་སྟབས་འགྲིག་གི་མེད་སྟབས། ཁོང་ཚོའི་རེ་བ་བསྐོང་རྒྱུ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཡིན་སྟབས་སྦིར་ལ་ཁོང་ཚོ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་དམིགས་བསལ་ཛ་དྲག་གི་ཐོག་ནས་བཙུགས་པ་རེད། བར་ལམ་བོད་ནས་འབྱོར་མཁན་ན་གཞོན་རིགས་གཅིག་བོད་ནང་དཔོན་པོ་གསར་པའི་དབང་སྒྱུར་སྡུག་སྦྱོང་དངངས་སྐྲག་འོག་བསྡད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནམ། གོམས་གཤིས་ངན་པ་འཇགས་པ་གང་ལྟར་ཡང་མི་སྤྲོ་ཐུང་ཐུང༌། ངང་རྒྱུད་རིང་པོ་བྱེད་མི་ཤེས་མཁན། ཕྲན་བུ་མ་འགྲིགས་ན་ལམ་སེང་འཁྲུག་པ་རྒྱག་མཁན། རྡོ་དང་གྲི་ལ་ལག་པ་འཆང་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་འགའ་ཤས་བྱུང༌། འདི་རིགས་མ་རབས་ཐ་ཆད་ཡིན་པ་ལས་ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན།

ང་ཚོས་བསྟན་པའི་དོན་དག་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་དུ་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུར་ང་ཚོ་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། བོད་ལུང་པའི་ནང་དམག་དང༌། བཙན་དབང་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ། མི་སྨོན་རང་སྐྱིད་ཅིག་བྱུང་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ལ་ཕན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ངེས་ཅན་རེད། ང་ཚོས་དམིགས་ཡུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བྱེད་དགོས་ཟེར་བཞིན་དུ། བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་རྡོ་གཞུ་རེས་དང༌། གྲི་རྒྱག་རེས་བཏང་ན། དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཞབས་འདྲེན་རེད། ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་དང་ཐབས་སྡུག་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་སོ་སོ་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཕྱི་མི་གཞན་དག་ཚོའི་མཐོང་སྣང་ལ་བོད་པ་ཚོ་ངང་རྒྱུད་རིང་པོ། བསྲེགས་བཏུབ་འཕེར་བའི་བློས་འཁེལ་པོ། ཡ་རབས་གཞུང་བཟང་གི་མི་རིགས་རེད་ཅེས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ཁྱད་ནོར་དུ་བརྩི་བའི་ཡ་རབས་གཞུང་བཟང་གི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་སོ་སོས་བདལ་བཤིག་བཏང་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། སྦིར་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱིས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ག༽ ལས་རིགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་དང་། དཀའ་སྡུག་གི་ལོ་རྒྱུས།

བོད་དུ་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གང་འཚམ་བསགས་པའི་མི་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁག་གཅིག་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལྷག་བསམ་གྱི་ཐོག་འདི་ཕྱོགས་བྲོས་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་ནང་ལས་ཀ་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང༌། སོ་སོའི་རེ་འདུན་བསྟན་པས་འདི་ཁུལ་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་གང་དང་གང་ཡོད་རིམ་པས་སྣེ་ལེན་ཁང་དང་ཡར་མར་གོ་བསྡུར་བྱེད་དགོས། ལས་ཀ་འོས་འགབ་གང་ཡོད་བལྟས་ཆོག་གི་རེད། ཡང་ལམ་སེང་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཞིག་ཡོང་མ་ཡོང་ཐེ་ཚོམ་རེད། འདིར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་དངོས་དང་བསྟུན་དགོས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཚོས་སྔ་ས་ནས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ལམ་སང་ཟས་ཆོག་འཐུང་ཆོག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་བྱེད་མི་རུང༌། རྩ་བའི་སོ་སོའི་རེ་འདུན་དང་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་བཤད་དགོས། འདི་ནས་ཀྱང་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོའི་རེ་འདོད་འགྲུབ་ཐབས་བྱས་ཆོག་གི་རེད།

དེ་ནས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་སྟེ་ཕར་མ་ལོག་རྒྱུར་སེམས་ཐག་ཆོད་པ་ཚོས་བར་སྐབས་བོད་ནང་སོ་སོའི་ཐོག་ལ་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་རུང༌། སོ་སོའི་ངོ་ཤེས་པ་དང༌། གྲོགས་པོ་གྲོགས་མཆེད། དེ་མིན་ཡུལ་མི་གཞན་དག་ཐོག་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་ཐོས་ཇི་བྱུང་ཧེ་བག་མེད་པའི་ཚིག་ཐོ་ཁ་གསལ་འབྲི་དགོས། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་གང་དང་གང་བྱུང་ཡོད་པ། ཐོག་མར་འཛིན་བཟུང་སྐབས་ཉེས་རྡུང་གཏོང་སྟངས། བཙོན་ཁང་ནང་སླེབས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་དྲི་བ་འདྲི་སྐབས་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་སྟངས། དེ་བཞིན་བཙོན་པར་ལྟོ་ཆས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་སྤྲོད་སྟངས། ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ངལ་རྩོལ་སྐུལ་སྟངས་སོགས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་འབྲི་དགོས། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་འགའ་ཞིག་གིས་བཙོན་ཁང་ནང་བོད་རིགས་ཚོའི་ལུས་ནས་ཁྲག་གཙག་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཡིན་ན་ཁྲག་གཙག་གི་མི་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། རྒྱ་ཁ་ཆེ་ཡིན་པའི་བཙོན་པ་ཚོའི་ཟ་ཤའི་ཆེད་སེམས་ཅན་སོ་སོས་གསོད་དུ་བཅུག་སྟེ། རྒྱ་མིས་འདི་ཁོ་ཚོའི་ལུགས་སྲོལ་རེད། འདི་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་དང༌། བོད་པའི་བཙོན་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གྲྭ་བཙུན་ཡོད་པ་ཚོར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་དད་པ་འདི་རྨོངས་དད་རེད་ཅེས་ཆེད་མངགས་སེམས་ཅན་གསོད་དུ་བཅུག དེ་ཡང་རྣམ་ཀུན་བོད་པས་འཛེམས་བྱ་བྱེད་པའི་ཚེས་བཟང་དུས་བཟང་སྐབས་ལ་ཆེད་མངགས་གསོད་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་ལུགས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ཚོ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། བོད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞེ་གནག་དང༌། ཁྱད་གསོད་བྱེད་སྟངས་ཞིག་རེད།

སྔོན་མ་ནས་ཡིན་ན་བོད་མི་རིགས་ཆེས་གདུག་རྩུབ་དང༌། ཆེས་མུན་ནག ཆེས་ཀླ་ཀློ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། བར་ལམ་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ལ་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མཁན་ལ་མདུན་ལམ་གང་ཡང་མེད་སྟབས། ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་མཁན། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་གཏིང་རིང་པོའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཚོང་རིགས་ཁག་དང༌། དེ་བཞིན་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ལ་སྔར་མེད་པའི་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲལ་རིགས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ལེན་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་མིག་གིས་མཐོང་གསལ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་ཤིང་སྣ་དེ་ལྟ་བུ་གཅོད་བྲེགས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་དབོར་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་ས་འོག་ནས་གཏེར་ཁ་འདྲ་མིན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བཏོན་ནས་འཁྱེར་གྱི་ཡོད། འདི་རིགས་ཁྱེད་རང་ཚོས་སོ་སོས་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ། དེ་མིན་སོ་སོའི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མཆེད་ཚོས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ངེས་གསལ་ཞིབ་ཕྲ་ཡིག་ཐོག་ཐོ་འགོད་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ང༽ མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང་། ཤོག་བུ་སྣུམ་ཐིགས།

ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་དོན་མེད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་ང་ཚོ་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཡིན། བོད་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་བཞིན། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཕུགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དང༌། འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་ན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་ནས་ང་ཚོ་བློ་བཞག་ས་ཞིག་དང༌། བལྟ་བཟོ་འཇོག་བཟོ་ཡོད་པ་ཞིག་རྒྱ་མིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་དགོས་ཀྱི་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱིས་མཚོན་པས། གང་ལྟར་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་གཙང་མར་བསྒྱུར་རྒྱུའི་དོན་དུ་ཤོག་བུ་སྣུམ་ཐིགས་ལྟ་བུའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་སྒོ་གང་ས་ནས་བཏིང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལག་ལེན་བྱས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ངོ་མ་རྣམས་ཐོ་འགོད་གསལ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ང་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱུང་ནས་ད་ཕན་ལོ་བཅུ་བཞི་བྱུང་བ་རེད། ད་དུང་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་བྱེད་རྩིས་ཡོད། ང་ཚོས་མི་དང་མི་གདོང་ཐུག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་སྐབས་རྒྱ་མིར་ང་ཚོ་རླུང་ལངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གིས་རྒྱ་མིར་ཁ་ནས་བཤད་པ་དང༌། ལག་ལེན་མི་མཐུན་པར་བོད་ནང་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་གང་དང་གང་བྱས་པ་རྣམས་གསལ་པོར་ཤོད་རྒྱུ་འདི་ང་ཚོའི་ལག་ཆ་དང་། ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་རེད། ང་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོར་ཤོད་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ངོ་གནོང་ནས་ཁ་རོགས་སྡོད་རྒྱུ་ལས། ལན་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་མེད། གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་ཡིན་ན་ཡང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ལམ་སེང་མེ་མདར་ལག་པ་འཆང་གི་ཡོད་སྟབས་ཤོད་ཐབས་མེད། འདི་ཕྱོགས་རྐུབ་སྟེགས་ཐོག་འདྲ་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་གནས་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཁ་རོགས་སྡོད་ཀྱི་འདུག འཛམ་གླིང་གང་སར་ཕྱི་རྒྱལ་མི་གཅིག་གིས་བོད་པའི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་ན། རྒྱ་མིར་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཤོད་རྒྱུ་མེད་སྟབས་རྒྱ་མི་མང་ཆེ་བ་གདོང་མདོག་དམར་པོ་ཆགས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།

ཅ༽ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་རྟགས། ཡིག་སྒྱུར་གྱི་དགོས་མཁོ།

ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ལ་བརྟེན་ནས། བདེན་པ་བདེན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་བྱེད་དགོས་སྟབས་ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་འཕྲལ་སེལ་ཉུང་བསྡུས་བཀོད་ན་འགྲིགས་པ་ཡོང་གི་རེད། རིགས་ཁ་ཤས་མི་ཐོག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཆ་བཀོད་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན། བྲེལ་འཚུབ་མ་བྱས་པར་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ཏེ་བསམ་བློ་གཏོང་གིན་གཏོང་གིན་ཡིག་ཐོག་ལ་ཞིབ་གསལ་བཀོད་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད།

ཁྱེད་རང་ཚོས་རྒྱ་ཡིག་ཕར་ཚུར་བསྒྱུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོས་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་རྣམས་བོད་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་དག་རྒྱ་ཡིག་ནང་སྒྱུར་གྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཕྱིར་སྡོད་རྒྱ་མི་ཧ་ལམ་ས་ཡ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་ལྷག་ཙམ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཐའེ་ཝན་ནང་རྒྱ་མི་མང་པོ་ཡོད། བོད་ནང་གུང་བྲན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་རྣམས་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་ཚོས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་དོན་འདིའི་ནང་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།

བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་འདྲ་ཡོད་ན། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་རིམ་པས་ཤེས་ཀྱི་རེད། མ་འོངས་པའི་བོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་ཟིན་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱས་ནས་བོད་ནང་འགྲེལ་བཤད་དང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་སྐྱར་གསོ་བྱེད་རྩིས་ཡོད་ལུགས་ཧམ་པ་བཤད་དེ་མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་འདུག འདི་རིགས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དངུལ་དངོས་འཇམ་བསླུས་དང་། བྱུས་ངན་ལ་ཕམ་ཉེས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་བོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་བརླག་པ་ཞིག་རྩ་དོན་ལ་བཞག་སྟེ་གཞིས་ཆགས་ཚུགས་སྟངས་དང༌། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྒར་ཁག་ཚུགས་རྒྱུ་སོགས་ཚང་མ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཞག་སྟེ་ང་ཚོས་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་དག་བཙུགས་པ་རེད། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ལ་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་བསྡད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཁྱེད་རང་ཚོར་རྒྱ་མིས་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་ཡོད། དངུལ་སྤྲད་ནས་འཇམ་བསླུས་བརྒྱབ་ཡོད།

དེ་བཞིན་སློབ་གསོ་བསླུ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རྒྱ་མིར་དགའ་ཞེན་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་བ་བརྒྱབ་ནས་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས་པས་མ་ཚད། ཁ་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་ཏང་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། དོན་ངོ་མའི་ཆ་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རྒྱ་མིར་བློ་གཏད་བྱེད་པ་ཞིག་ད་ལྟ་བར་དུ་བྱུང་མེད། ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་ནས་འབད་རྩོལ་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ད་ཆ་བོད་དོན་ཐོག་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་ཡང་བྱེད་མི་བདེ་བ་དང༌། ག་དུས་ཡིན་ནའང་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་རྒྱ་མིའི་ལག་པའི་ནང་སླེབས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་བོད་དོན་ཟེར་བ་ནག་བསུབ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་རེ་བ་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང༌། རེ་བ་དེ་འགྲུབ་ཐུབ་མེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་སོ་སོའི་མི་ཚེ་འདི་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་འོག་ལ་སྐྱེས། རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་ལ་འཚར་ལོངས་བྱས་ཀྱང༌བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ཤུགས་མི་ཐོག་རྒན་པ་ཚོ་ལས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་དག་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་རེ་བ་རྒྱག་རྒྱུའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་རེད། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྱུར་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་མིས་ནག་བསུབ་གཏོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཁ༽ བོད་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་ལ་ཉམས་ཉེས།

ཡིན་ན་ཡང་དེང་སང་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་འདིས་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་ཡུལ་དུ་བོད་པ་གྲངས་ཀ་ཉུང་བ་ཆགས། རྒྱ་མི་གྲངས་ཀ་མང་བ་ཆགས་ན། བོད་ལུང་པ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད། དེ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་རེད། ཇི་ཙམ་རྒྱ་མི་མང་བ་སླེབས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་སྙིང་མ་འདོད་ནའང་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་མིའི་སྤྱོད་ལམ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་ཆས་གོས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་རིམ་པས་རྒྱ་མིའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།

མདོར་ན་གཞན་དག་ཕར་བཞག་སྟེ་ཉ་དང༌། བྱ། རི་དྭགས་དེ་དག་ཚང་མ་འཁོས་སུ་མི་ཕེབས་པ། དེ་སྔ་མོ་ཡིན་ན་བྱང་ཁའི་འབྲོང་ཞེས་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་འདྲ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་ཡོད་པ་རྣམས་ད་ཆ་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྫོགས་ཚར་བའི་གནས་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཁོར་ཡུག་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ངོ་མ་ཞིག་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དེ་སེལ་ཐབས་ལ་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་བོད་རྒྱ་མིས་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད་སྟབ་ཐབས་ཤེས་བསྟེན་སྟངས་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མིའི་གདོང་གཏུགས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་རྒྱ་མིའི་ཐོག་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་རྐང་བརྐྱང་ལག་བརྐྱངས་གང་འདོད་ལྟར་མི་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ད་ལྟ་བར་དུ་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཡོད། དཔེར་ན། སྔོན་མ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བདུན་གྱ་བརྒྱད་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ལྷ་སར་ཞི་རྒོལ་གྱི་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་དུས་རྒྱ་མིས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མེ་མདའ་རྒྱག་གི་ཡོད། ད་རེས་ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་མི་མང་གིས་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་དུས་ལམ་སེང་མེ་མདའ་རྒྱག་མ་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་པར་ཤ་ཚ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་མིན་ན་ཡང༌། འཛམ་གླིང་གི་མཐོང་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་འཛེམས་ཟོན་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག

ག༽ སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་།

དེ་སྔ་ཕན་ཆད་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་མཚོན་ན་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བསུབ་རྒྱུ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཟེར་བ་འདི་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐབས་མེད། ལོ་རྒྱུས་བཟང་པོ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ངན་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། དེ་དག་ནི་བྱུང་ཟིན་པ་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བཤད་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། འདས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང༌། ཤེས་ཡོན། རིག་གཞུང་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཐ་དད་ཡིན་པ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ང་རང་ཚོའི་བློ་ལ་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ང་ཚོར་རང་བཙན་གཙང་མ་དགོས་ཞེས་མ་བཤད་པར། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས། མདོ་སྟོད་སྨད་ས་ཁུལ་ལ་སྐད་དང་ཡི་གེས་ཤན་ཕྱེ་བའི་བོད་རིགས་ཁྱོན་ཆེ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱ་མིས་དུམ་བུ་ལྔ་ཙམ་ལ་བགོས་ཡོད། བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ནང་སྡོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུས་མཚོན་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་སྟབས་བདེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། ནུས་པ་ཐོན་པ་ཡོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཐོག་ཏུ་ཡང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཞེས་དམིགས་བསལ་གྱི་ངོས་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ཁོ་རང་ཚོའི་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་པ་མ་རེད།

གཉིས་ནས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་རང་སྐྱོང་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་དག་མིང་སྐམ་པོ་ཙམ་ལས། དོན་ངོ་མའི་དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཉར་བསྡད་ཡོད། གསུམ་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་གིས་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་འདོགས་སའི་གཞི་རྩ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་འདི་འགྲིག་གི་མི་འདུག འདིས་བོད་མི་མང་གི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཡོང་གི་མི་འདུག་ཅེས་ང་ཚོས་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་ཡོད། རྩ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། མ་འོངས་པར་རྒྱ་དང་བོད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་མཉམ་དུ་སྡོད་དང༌། རྒྱ་དང་བོད་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་གང་བྱེད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རིམ་པས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་མེད་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་འདི་སྐྱོབ་རྒྱུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་ད་ཕན་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང༌། འབད་བརྩོན་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ང༽ སྤྱོད་ཡོན་གཉིས་ལྡན་དང་། གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་དགེ་མཚན།

དེ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་གྲྭ་སར་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆ་བལྟ་མཁན་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་སྦིར་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན། དེ་མིན་ཕྲུ་གུ་ཆུང་བ་ཁྱེད་རང་ཚོ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཡིན་སྟབས་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྤྱོད་པ་རྩིང་པོ་བྱེད་མི་རུང༌།

བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོའི་གྲས་རྒྱ་གར་ནང་གཙོ་ཆེན་གནས་སྐོར་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་འཁྱུག་ཙམ་སླེབས་པའི་སྐབས་འདིར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་རང་དབང་མང་གཙོའི་གཞུང་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཡིག་གཞིའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པ་འདི་ཚོ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱས་ནས་བོད་ནང་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།

དེ་ནས་ང་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཚང་མ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང༌། མ་ཎི་བགྲང་མཁན་གཅིག་གྱུར། རྩམ་པ་ཟ་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ལུགས་སུ་ལའང་དམིགས་བསལ་མེད་པར་རྒྱུག་པ་ལེབ་རྡུང་གིས་ཚང་མར་དྲག་གནོན་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་དཀའ་ངལ་གཅིག་གྱུར་དུ་མྱངས་པ་རེད། དེང་སྐབས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་ཐབས་ལམ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་དང༌། མ་འོངས་པར་འབྲས་བུ་ལོན་པའི་དུས་སྐབས་ཚང་མར་ང་རང་ཚོ་སྐྱིད་གཅིག་སྡུག་གཅིག་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་འདི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་གྱོང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐོག་བསམ་བློ་བཏང་ན་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ རྒྱ་རིགས་ལ་འབྲེལ་ལམ་དང་། བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས།

ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་དྲང་བདེན་མིན་པའི་བཙན་དབང་བཤད་པ་དེར་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་རིགས་ངོ་ཤེས་པ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག་ན་གྲོགས་པོ་བཟོས་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་ཚོས་རྟོགས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གང་ལ་གང་འཚམ་སླེབས་ཡོད། རིགས་གཅིག་པེ་ཅིང་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་དྲག་གནོན་བྱས་རྗེས་བྲོས་འགྲོ་མཁན་གྲས་ཡིན་པ་དང༌། ཁག་གཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱས་པ་ཡང་མང་པོ་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་དང་ང་ཚོའི་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པའི་ལག་ཆ་དང་ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་བདེན་དོན་ཡིན་པར་བརྟེན། ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་བདེན་པའི་དག་སྐྱེལ་བྱ་རྒྱུ་ལས། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མིག་ལོག་བལྟས་ནས་བསྡད་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་ཏེ་བདེན་པའི་དག་སྐྱེལ་མི་དང་མིའི་གདོང་ཐུག་ནས་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་གནོང་ཤིག་ཤིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོར་བདེན་པ་མེད་སྟབས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་དུ་རང་གནོང་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པར་བདེན་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཐུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་ངོ་གནོང་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། ནུས་པ་དེ་མི་དང་མི་གདོང་ཐུག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་འདོན་དགོས། བོད་ནང་ལ་ཡང་རྒྱ་མི་རེ་ཟུང་གིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། བོད་པའི་ཐོག་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད། རྒྱ་མི་རིགས་སྒེར་པ་གཅིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོས་གཉེན་དང༌གྲོགས་པོ་སྒྲིག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཁོང་ཚོར་དགྲའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། གནད་དོན་དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་སུ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དོན་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་བསླབ་བྱ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། འཚམས་འདྲི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་རྣམས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་དོན་གང་ཡོད་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ལས་འགན་འཁྱེར་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་མ་འོངས་པ་ང་ཚོ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྲོ་མིན་དེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་རག་ལུས་ཡོད། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་རིགས་གཅིག་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ན་སྐལ་པ་བཟང་པོ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ཡོང་བ་རེད། རིགས་གཅིག་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་མིན་རིགས་གཅིག་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་སྦྱངས་ཏེ་བོད་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་བཏང་མཁན་ཡོད། དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

ཡང་འགའ་ཤས་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ན་སྐྱིད་པོ་ཡོད་བསམས་ནས་ཡོང་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོད་བཟོ་འདུག བསམ་ཚུལ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་རེད། རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོར་གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ད་ལྟའི་བོད་མི་རབས་འདི་སྐྱིད་པོ་རྒྱགས་པ་བྱེད་རྒྱུའི་མི་རབས་ཤིག་མ་རེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྒང་ལ་འགྲོ་ཚོད་རྩིས། དབང་ཡོད་བཤད། ཁ་ནས་བཅིངས་བཀྲོལ་དང༌། ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མིང་སྙན་བཏགས་པའི་འོག་ལ་དོན་དག་ཡང་སྙིང་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཁེ་ཕན་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་ཟས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྣང་བ་སྐྱིད་པོའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་མང་འགྱེལ་ས་ནས་ལངས་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ལ། ང་ཚོས་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་སོ་སོར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཞིག་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མ་དགའ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད།

སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། བོད་པ་བོད་ཡུལ་ནང་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་རྒྱ་ཡུལ་དུ་སྡོད་དགོས་པ་ལ། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཡོང་སྟེ་དབང་ཡོད་བཤད་པ་འདིར་ང་ཚོ་ནད་འཁྱོག་ཐབས་མེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་དུས་ཚོད་སྐབས་ལ་འཕྲལ་སེལ་སྣང་བ་སྐྱིད་སྐྱིད་དུ་བསྡད་པའི་ལ་དག་གི་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པར་ཡོང་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཡོང་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

གྲྭ་ས་ཁག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་དཔེ་ཆ་བལྟ་མཁན་ཡིན་ན་དཔེ་ཆ་ཧུར་ཐག་བལྟས། གྲྭ་ས་ཁག་གི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། དཔེ་ཆ་བལྟ་བ་ལ་དེ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་དཔེ་ཆ་བལྟ་གི་ཡོད་པ་ལས། སྐྱིད་པོ་རྒྱགས་པ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་མིན་ལ། སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་མ་རེད། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན། མིང་ལ་གྲྭ་པའི་མིང་ཞིག་འཐོགས། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོའི་མིང་དང་ཆས་གོས་ལ་དཔགས་པའི་ཚུལ་མཐུན་ཡ་རབས། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱེད་དགོས།

ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ཚོ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྲན་བུའི་རྒན་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་ཚུར་ཡོང་བ་རྣམས་བོད་ཡིག་སུམ་རྟགས་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་འདོད་གང་ཡོད་ཆེད་མངགས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ཡོད་པས་སློབ་སྦྱོང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། འགྲོ་སྟངས་དང༌། སྡོད་སྟངས་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་ཚུལ་མཐུན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་དང༌། ཕྱིན་ཆད་བོད་སྤྱི་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཆེད་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་སོ་སོ་སྒེར་ལ་ཡང་ཤེས་ཡོན་གསར་པ་འཇགས་ཐུབ་པ་དེ་འདྲའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་པར་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་སྣང་བ་སྐྱིད་སྐྱིད་ཀྱིས་ལོ་ཟླ་གང་འཁྱོལ་སྡོད་འདོད་བྱས་ན་དེ་ཙམ་དགོས་པ་མེད། དེ་ལས་བོད་ལ་ལོག་ན་ལེགས། དེང་སང་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་ཁེངས་ཡོང་བའི་དུས་ཚོད་ཡིན་སྟབས། བོད་པ་གཅིག་ལས་མེད་ན་ཡང་སོ་སོའི་ས་ཆ་བསྲུང་སྟེ་སྡོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཁ༽ མ་འོངས་པའི་ལམ་བཟང་། དངོས་ཤུགས་ཀྱི་བརྡ་ལན།

གཉེན་འཕྲད་དང༌། གནས་སྐོར་ལ་ཡོང་མཁན་རྣམས་གནས་སྐོར་ཟིན་རྗེས་བོད་ལ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་བོད་ལ་ཕྱིན། རྒྱ་གར་ལུང་པར་བདུན་ཕྲག་འགའ་ཤས་བསྡད་པའི་རིང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་པའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་བྱས། ང་ཚོས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བའི་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས་ཡོད། འདིར་གྲོས་ཚོགས་དང་བཀའ་ཤག བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག ཆོས་སྒར་རྣམས་དང༌། གཞིས་ཆགས་ཁག་གང་འདྲ་ཡོད་པ། མ་འོངས་པའི་བོད་རང་དབང་འགྲུབ་པའི་མཚམས་ལ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཡོང་བའི་དོན་དག་ལ་རྩ་ཁྲིམས་དང༌། སྒྲིག་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཧམ་པ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ལ་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང་། ཁ་ཞེ་ངོ་ལྐོག་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད་ལ། ཐབས་ཤེས་ཀྱང་བྱས་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པས་གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར། མ་འོངས་པར་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བ་འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་བོད་ནང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་ཐོག་ནས་མི་ལ་ཤོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

བོད་རྒྱ་མིས་བཙན་ཟོས་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཤིག་འགྲོ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་པའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འགོ་འཁྲིད་པའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་སྟངས་འདི་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དོན་ཐོག་ཤ་ཚ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། སེམས་ཤུགས་བརྗེས་ཀྱི་མེད་པས་མ་ཚད། ད་དུང་སེམས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡང་མང་གཙོའི་རང་དབང་གི་ཐོག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟ་བིུ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རྒྱུན་དུ་བརྟན་ལྷིང་དང་བརྟན་ལྷིང་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དཀའ་ངལ་དང་དངངས་སྐྲག་མེད་ན་རྟག་པར་བརྟན་ལྷིང་ཟེར་དགོས་དོན་མེད་ཀྱང༌། དངངས་སྐྲག་གཅིག་ཡོད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་རྟག་པར་བརྟན་ལྷིང་དང་བརྟན་ལྷིང་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གུང་བྲན་ཏང་གི་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་འདི་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོད། གང་ལྟར་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཚོད་ཐིག་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་དག་གི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བློས་འཁེལ་སར་ཁག་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རང་སྲོག་འབེན་བཙུགས་དང་། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་འདི་ནས་ཚུར་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཐུག་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་ཞེས་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། སྤྱིར་ན་འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་དང༌། ཡང་སྒོས་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་བོད་མིའི་ངོས་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་པར་ཤ་ཞེན་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་དེ་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་པ་དང༌། བོད་པ་གཅིག་གིས་རང་གི་རིགས་ཞེན་དོར་ཏེ་རྒྱ་སྐད་བདེ་པོ་རྒྱག་པ་དང༌། རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་བྱས་ན་དེ་ཡར་ཐོན་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ཁ་ནས་བཅིངས་བཀྲོལ་དང༌། མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་ཆགས་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཆ་ནས་བོད་ཡུལ་དེ་རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་བར་ལམ་འདས་པའི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་བོད་ཡུལ་ནང་ང་རང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་དགོན་པ་ཁག་གིས་མཚོན་པས་ལྷ་ཁང་ཆེ་ཆུང་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་རྩ་གཏོར་ཕྱིན་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་ལག་པའི་འོག་ལ་བོད་པ་ཧ་ལམ་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ཤི་ཡོད། བོད་ཡུལ་ནང་དཔོན་པོ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་པའི་ཛ་དྲག་དང༌། དངངས་སྐྲག་གི་འོག་ལ་སྡོད་མཁན་མི་མང་གི་ཁྲོད་ནས་ཚུར་ཡོང་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོར་དགའ་བསུ་ཡོད། ད་ལྟ་བར་དུ་སོ་སོའི་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་དག་ལ་རང་སྲོག་འབེན་ལ་བཙུགས་ནས་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡིན།

རྩ་བ་རྒྱ་དང་བོད་ཐ་དད་ཡོད་པ་འདི་ང་ཚོས་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་ཀྱིས་གསར་པ་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར། ལོ་རྒྱུས་རང་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་ལུང་པ་ཐ་དད་སོ་སོ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་འདོད་པར་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་མི་ཡིན་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ལོ་རྒྱུས་དང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནས་རྒྱ་དང་བོད་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་སྟབས་དེ་ཡོང་གི་མེད།

ཁ༽ མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང་། མི་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ།

འདས་པའི་ལོ་ཡུན་འདི་དག་གི་རིང་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་པར་བྱམས་པོ་བྱས་ན་ཨེ་དྲག གདུག་རྩུབ་བྱས་ན་ཨེ་དྲག སློབ་གསོ་བཏང་ན་ཨེ་དྲག སྡུག་སྦྱོང་བཏང་ན་ཨེ་དྲག ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་ཀྱང་བོད་པའི་བསམ་བློ་འགྱུར་ཐུབ་མེད། མཐའ་མ་རྒྱ་མིས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ། ཆབ་མདོ། དེས་མཚོན་པས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་རྒྱ་མི་སྡོད་བག་ཕེབས་པོ་ཡོད་ས། གནམ་གཤིས་དྲོ་གྲང་དང༌། མཁའ་རླུང་སོགས་རྒྱ་མིར་འཕྲོད་པོ་ཡོད་སའི་ས་ཆ་མང་པོའི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོད། རྒྱ་མི་མང་པོ་ཡོད་ས་ཚོར་ཆུ་གློག་དང༌། འཁོར་ལམ། སྨན་ཁང་དང༌། སློབ་གྲྭ་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པ་ཡོད་ལ། རྒྱ་མི་མེད་ས་བོད་པ་ཁེ་གཙང་ཡོད་སའི་ཁུག་ཀྱོག་ཚོར་དེ་འདྲའི་མཐུན་རྐྱེན་མེད།

ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་མི་ང་རང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡིན་པས་རྒྱ་ཡུལ་ནང་ལ་བཀྲ་ཤིས་པ་དང༌། ཚགས་ཚུད་པ། ཡག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ང་ཚོ་དགའ་བ་སྒོམ་རྒྱུ་དང༌། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་རྒྱུ་རེད། བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་མིར་དགོས་ལ། ང་ཚོ་བོད་པར་ཡང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྒང་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་མཐོང་ཆུང༌། ཁྱད་གསོད། བརྙས་བཅོས། འགྲོ་ཚོད། ཐུབ་ཚོད་འདི་འདྲ་བྱེད་པ་འདི་དག་ང་ཚོས་ནད་ཐེག་ཐབས་མེད། ང་ཚོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་བདེན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་འཁྱོག་བཤད་ཧམ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིས་ཧམ་པའི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་སྒང་ལ་སྡིག་ལག་བརྐྱངས་པ་དེ་སྐོར་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ང་ཚོ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཙམ་ཞིག་བཏང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱལ་སྲུང་དེ་རིགས་ལ་གུ་ཡངས་ཙམ་བྱས་ནས་གཉིས་ཕན་དང༌། ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་བལྟས་ནས་གཉིས་མོས་ཤིག་བྱུང་ཐུབ་ན་བསམ་སྟེ་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་འབད་རྩོལ་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་བྱུང་མེད། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་འབད་རྩོལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད།

ག༽ མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་དགོས་མཁོ།

གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་པའི་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་འཛིན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྩ་བ་ང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ཁ་ནས་རྒྱ་མི་བོད་ཡུལ་ནས་རྒྱུགས་ཟེར་བ་དང༌། བོད་རང་དབང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་གཅིག་པུས་འགྲིག་གི་མེད། དེས་འདང་གི་མེད། ང་ཚོས་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་དེང་དུས་དང་མཐུན་པར་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་རང་དབང་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་དང༌། ལག་རྩལ་སོགས་གང་ཅིའི་ལས་རིགས་ཚང་མ་རྒྱ་མིར་རེ་མི་དགོས་པ་སོ་སོས་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡོང་བ་ལ་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོར་ཕ་མེས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་དང༌། ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་ས་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་སྟངས་དང༌། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བྱེད་སྟངས། གློག་ཁྲིད་སྟངས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་མེད། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ནང་ལ་ང་རང་ཚོའི་བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་བྱ་མཐའ་མ་འགག་པ་ཞིག་དང༌། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ལམ་བསྟན་ཡོད་པ་ལས། སྤྱིར་བཏང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་གསུངས་མེད། ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་དང༌། ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་མ་བྱས་ན་འདང་གི་མེད། དེར་བརྟེན་བོད་རིགས་ན་གཞོན་ཚོས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྣ་མང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང༽ ནང་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད།

ད་ལྟ་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་འདུན་པ་གང་འཚམ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། ང་ཚོ་དགེ་འདུན་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། གྲྭ་ཆས་གྱོན་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་དང༌། གྲོང་ཆོག་རྒྱུགས་ཤེས་ཙམ་ཞིག་གིས་འགྲིག་གི་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟེར་བ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་རམ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཁྱད་ཆོས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་མིན་ཤེས་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་སྤྱིར་བཏང་ཕལ་མོ་ཆེར་རྨོངས་དད་ཟེར་གྱི་ཡོད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་རྨོངས་དད་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་རྨོངས་དད་མིན་པ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་འདྲ་དང་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲ་ནས་ནང་པས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་དེ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པོ་འདུག་ཅེས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་རྨོངས་དད་ལ་བརྩི་གི་མེད།

དེ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་སོ་སོས་ཤེས་དགོས་པ་ལས། སོ་སོས་གང་ཡང་མ་ཤེས་པར་བསྡད་ན་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང༌། ནང་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་སློབ་གཉེར་རྒྱག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེང་སང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་དགོན་པ་བཞེངས་རྒྱུ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ལྷ་ཁང་རྩིག་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་དང༌། ལྷ་ཁང་ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སྒྲིག་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་གིས་འགྲིག་གི་མེད། ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

སྔོན་རྒྱ་གར་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་འཚོ་བ་བསོད་སྙོམས་ལ་བསྟེན་ནས་གནས་ངེས་མེད་དུ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད། འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིམ་པས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་རེད། ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་ལ་གྲྭ་པ་གང་འཚམ་ཤིག་འཚོགས། དེ་དག་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན། ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་གྱི་མེད། བར་སྐབས་བོད་ལ་བསྟན་པར་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་དེང་སང་གཞི་ནས་བསྟན་པ་སླར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་དཔེ་ཆ་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། དཔེ་ཆ་བལྟས་པའི་དོན་རྣམས་ལག་ལེན་ལ་བསྟར་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། དགོན་པ་བཞེངས་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་དང༌། དེའི་ནང་གྲྭ་པ་ཤེས་ཡོན་གང་ཡང་མེད་མཁན་གང་འཚམ་འཚོགས་ཐུབ་པར་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད། འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཡིད་ལ་བཅངས་དགོས།

ཅ༽ མི་རིགས་མཉམ་བསྲེས་དང་། མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས།

དེ་ནས་རྒྱ་མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་དེའི་མདུན་དེར་བོད་པ་ས་ཡ་དྲུག་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཉུང་རེད། ཡང་སྒོས་ངོས་ནས་གོ་ཐོས་ཞིག་ལ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་ན་གཞོན་མང་པོ་ཞིག་གྲྭ་པ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་ནས་རིགས་གཅིག་རྒྱ་གར་ལ་ཚུར་ཐོན་ཡོང༌བ་དང་། བོད་ལུང་པའི་ནང་སྐྱེ་དམན་མང་བ་ལྷག་ནས་བསྡད། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་སྐྱེ་དམན་ལ་བདག་པོ་བརྒྱབ་ནས་ཐོག་མར་ཟ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། གཡོག་མོ་ལྟ་བུར་ཉར། ག་ལེར་རྒྱ་མི་དང་བཟའ་ཚང་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ཚུལ་ཟེར་གྱི་འདུག འདི་རིགས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བོད་ཡུལ་ནང་རྒྱ་མི་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། བོད་པའི་བུ་མོ་རྒྱ་མིར་བཟའ་ཚང་བྱེད་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བོད་པ་རང་གིས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་བོད་མི་རིགས་ཆགས་དང་འཇིག་གི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་བསམ་བློ་ནན་ཏན་གཏོང་དགོས།

དཔེར་ན། སྔོན་རྒྱ་གར་དུ་བྲམ་ཟེ་དགེ་ཚུལ་མ་ཞིག་བྱུང༌ཞིང་། ཁོང་གིས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་འགྲུབ་པའི་བུ་ཚ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་དགོངས་ཏེ་ཁོང་རྒྱལ་པོ་ཞིག་དང་འདུས་ནས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་འཁྲུངས། བྲམ་ཟེ་གཅིག་དང་འདུས་ནས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་འཁྲུངས། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཡིན། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་དད་གུས་ཡོད་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་དབང་ཡོད་བྱས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རིགས་གཅིག་གོ་སྐབས་ཟིན་ནས་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། གོ་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སྤྲད་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། གང་ལྟར་རྒྱ་མིས་ད་ཕན་ང་རང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བསད་ཡོད་པའི་ཁར། ད་དུང་བོད་རིགས་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཞབས་འདེགས་རང་ངོས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པས་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས།

ཆ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་ཧམ་བཤད་དང་། མ་འོངས་པའི་ལམ་ཕྱོགས།

ང་རང་ཚོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལྷག་བསམ་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་ཚང་མར་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་པ་ལྟར། ད་དུང་ཡང་མ་འོངས་པར་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོར་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ལས་དོན་ཚང་མ་ཕྱིན་ཆད་མི་ལ་རེ་མི་དགོས་པར་སོ་སོས་འགན་ཆ་ཚང་འཁུར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དྲང་བདེན་དང་། རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདར་ཤ་གཅད་རྒྱུ་མེད་སྟབས་འུ་ཐུག་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྩིས་ཡོད་ལུགས་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པའི་ཧམ་བཤད་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་བོད་པ་བྱིངས་རྣམས་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ཉེན་མེད་ཀྱང་། ལུང་ཁུག་གནས་ཚུལ་མི་ཤེས་མཁན་འགའ་ཤས་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ངོས་རང་གི་ངོས་ནས་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱས་བསམ་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། ངོས་ཀྱིས་ཡིག་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཚར་བ་ཡིན། བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་མང་གཙོའི་གཞུང་གི་བར་བརྒལ་གྱི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་ནས་དེ་ལ་ངོས་ཀྱི་འགན་དབང་ཡོད་པ་ཆ་ཚང་རྩིས་སྤྲད། བར་བརྒལ་གྱི་དུས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་དེས་མི་མང་གི་འཐུས་མི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་དང་མཐུན་པ་འོས་འདེམས་བྱས། དེ་འདྲའི་མི་མང་གི་ཚོགས་ཆེན་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་དེ་གཞིར་བཟུང་བོད་མང་གཙོའི་གཞུང་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་ཐོག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ངོ་ཤེས་པ་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས།

ཇ༽ སྒོ་གསུམ་གྱི་བཟང་སྤྱོད་དང་། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས།

དེ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་གྲྭ་ས་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས། གང་བྱུང་མ་བྱུང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ཚང་མས་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། བར་ལམ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་བྱིངས་ཡག་པོ་ཡིན་ནའང༌། ཁ་ཤས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་གཤིས་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནམ་གང་ལྟར་སྤྲོ་ཐུང་ཐུང༌། འཁྲུག་པ་ཚ་པོ། ཁ་རྩོད་ཤོར་བའི་སྐབས་ལམ་སེང་གྲི་ལ་ལག་པ་འཆང་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་ཁ་ཤས་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པ་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་རང་བཞིན་བཟང་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡོད་མཁན་ཞིག་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་བོད་པ་རེ་ཟུང་གིས་སྤྱོད་ངན་བྱས་ན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་མཚན་ཤས་འགྲོ་རྒྱུའི་སྐྱོན་ཆ་ཆེན་པོ་རེད། མ་རབས་སྤྱོད་པ་བྱས་ན་སོ་སོ་སྒེར་ལ་ཡང་སྡིག་པ་བསགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས་དགེ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པས། ཚང་མས་གཉོམ་ཆུང་ཡ་རབས་ཚུལ་མཐུན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་བཟོ་དགོས་ཞེས་ངོས་ནས་རྒྱ་མིར་རྩོད་པ་འདི་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོར་མ་འོངས་པའི་བོད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་བཟོ་དགོས་ཡོད་ཅེས་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཟེར་བ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། བོད་ནང་དམག་དང༌། གོ་མཚོན་སྤངས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་རེད། དམག་དང་གོ་མཚོན་མེད་པའི་ལུང་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ལུང་པ་དེའི་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་མི་ཚོར་སྲོག་གི་འཇིགས་པ་མེད་པ། སེམས་ལ་དངངས་སྐྲག་མེད་པར་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་སུ་གནས་ཐུབ་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཁོར་ཡུག་གཙང་མ་ཆགས་ཐུབ་པ། མདོར་ན་བྱ་རི་དྭགས་ཚུན་ཞི་བདེར་སྡོད་བག་ཕེབས་པ་ཡོང་རྒྱུ། ཆེ་ས་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ལའང་འཁྲུག་སློང་མི་ཡོང་བའི་འགན་སྲུང་བྱེད་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་སླེབས་ཡོང་གི་རེད།

ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་ཡུལ་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད་སྟབས། བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་འཛུགས་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་མི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་འཛུགས་མཁན་རང་ཉིད་རྟག་པར་གྲིའི་མགོ་ལ་ལག་པ་འཆང་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་ལྟས་ངན་རེད། ཡག་པོ་གཏན་ནས་མིན། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་ལས་འགན་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་བྱུང་ན། ང་ཚོས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད། དཔེར་ན། ཨ་མི་རི་ཀར་གོ་མཚོན་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དམག་དཔུང་དང་མཚོན་ཆའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཚོར་ཤེས་ལྡན་སུས་ཀྱང་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ལ་དམག་དཔུང་གི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། རང་གཞན་ཚང་མར་ཞེད་སྣང་དང༌། དངངས་སྐྲག་སྣོན་མ་ཞིག་ལས་མིའི་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཅི་ཡང་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་མི་ལ་ཕན་བདེ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་བྱུང་ན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཚང་མས་སོ་སོའི་སྤྱོད་ལམ་རྒྱུན་དུ་ཞི་བདེ་བག་ཡོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

ཉ༽ ངན་སྤྱོད་འགོག་ཐབས་དང་། བཟང་སྤྱོད་ཁྱབ་སྤེལ།

དེང་སང་བོད་ལུང་པའི་ནང་བོད་པ་ནང་ཚགས་རྩྭ་ཟ་ཆུ་འཐུང་གི་དོན་རྩ་ཆུང་ཙག་ལ་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བྱས་ནས་མི་གསོད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་ཚུལ་གོ་ཐོས་འདུག་པ་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། ཐབས་སྡུག་རེད། རྒྱ་མིས་ང་རང་ཚོའི་ལུང་པ་བཟས་ནས་སྡུག་པོ་ག་ཚོད་བཏང་སོང༌། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་མགོ་བརྡུངས་པའི་རྨ་མ་དྲག་གོང་ལ་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་རྒྱག་རེས་བཏང་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བ་འདུག་གམ། ཤིན་ཏུ་ཞབས་འདྲེན་རེད། དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོས་བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཟེར་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་རང་དབང་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་གཞུང་ཐོག་ནས་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཏེ་རི་ཀླུང་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་བསད་ཆོག་གི་མེད། ང་ཚོར་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་དེ་ལྟར་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་ནས་སྲོག་ཆགས་ཡོད་ཚད་གསོད་པའི་ལད་ཟློས་ང་ཚོས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌དང་། མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་གང་ཅི་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེ་ང་ཚོས་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་དངོས་སུ་སྟོན་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོས་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པ་དེ་རྒྱ་མིར་བསླབས་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། རྒྱ་མིའི་སྤྱོད་ལམ་སྡུག་པ་དེ་ཚོ་ང་ཚོར་ཚུར་མ་འཇགས་པ་བྱེད་དགོས།

མ་གཞི་རྒྱ་མི་ཚང་མ་སྡུག་པ་མིན། རྒྱ་མིའི་ནང་དངོས་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུའི་མི་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་མི་རིགས་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པ་དང༌། རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཁྲམ་པ་དང་། མ་རབས། སྙིང་རྗེ་དང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་གཞུང་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། སྤྱོད་ལམ་གོམས་གཤིས་ནང་ལེགས་པའི་ཆ་གང་དང་གང་ཡོད། ཉེས་པའི་ཆ་གང་དང་གང་ཡོད་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་གོམས་གཤིས་གང་ལ་ཡང་ལེགས་ཉེས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བཟང་པོའི་ལེགས་ཆ་རྣམས་འཛིན་ཐུག་པ་ཞིག་དང༌། ངན་པ་རྣམས་དོར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཁ་ནས་འུད་ཤོབ་ལུང་པ་གང་བཤད། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་གཞན་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་རང་ལ་འཇགས་པ་མ་ཚོར་བར་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། དཔེར་ན། ཚོད་མེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་རྒྱག་པ་དང༌། ཐ་མག་འཛད་མེད་འཐེན་པ། རྒྱུན་དུ་མ་ཅང་རྒྱག་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན། དེ་དག་མི་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། ལོ་གཅིག་གཉིས་སྔོན་དུ་ལྷ་སར་ཕ་མ་གཉིས་མ་ཅང་རྒྱག་ཏུ་ཕྱིན། ཕྲུ་གུར་ཁྱིས་སོ་བརྒྱབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་རྒྱུ་འདུག་པ་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། རྩ་བ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མར་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་མེ་ལྟར་འབར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། སྐད་ལོག་རྒྱག་ཤེས་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དངོས་སུ་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་རྩིས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་འབྱོར་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་འཁྱོག་བཤད་དང་། བོད་མིའི་བདེན་དོན།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། མི་སྣ་འཛོམས་པོ་འདུག དགེ་འདུན་པ་དང༌། ལས་བྱེད་པ། དགེ་རྒན། མི་མང༌། ལྷག་དོན་བཙོན་དུ་བསྡད་མྱོང་བ་དང༌། རྒྱ་མིའི་མེ་མདའ་འཕྲོག་མཁན་བཅས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གི་ཡོད་པ་ལས། སྒེར་གྱི་དོན་དག་མིན། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་རེད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་དེ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཇི་སྲིད་བོད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤུས་དག་ཤོས་དང༌། རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དེ་བོད་ནང་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་དབང་བརླག་པའི་ཉིན་མོ་དེར་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་དབང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཧ་ཅང་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ངོས་རང་ཟུར་དུ་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་བྱས་ནས་སྡོད་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་རང་དབང་གི་ལས་དོན་འདི་སོ་སོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་ན། ཆོས་བྱས་པ་དང་གཅིག་པ་རེད་བསམས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་ད་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན་པ་རེད། རིམ་པས་རྒྱ་མིས་འདྲ་ཆགས་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་གདོང་འབག་ཕུད། རང་མདོག་རྗེན་པ་བསྟན་ཏེ་བོད་ནང་གཏོར་བཤིག་དང༌། བཙན་དབང་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གདུག་རྩུབ་བྱས་ཏེ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་སོ་དྲུག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད།

གང་ལྟར་དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་དཔུང་གི་ཐོག་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། ང་རང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་ཡང་མི་རང་སོང་བ་ཡིན་སྟབས་དུས་ཚོད་རིམ་པར་སོང་རྗེས་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མིས་བདེན་དོན་རྟོགས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཆགས་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་པོ་འདི་དག་ཁོ་རང་ཚོའི་ལྟ་བའམ། རང་ཤེད་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ལས། མིའི་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་དང༌། མིས་སྡུག་བསྔལ་གང་འདྲ་ཞིག་མྱོང་གི་ཡོད་མེད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གང་འདྲ་ཡིན་མིན། བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་རྒྱལ་རབས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་མགོ་འཚོས་ཀྱི་མེད། ཁོ་རང་ཚོས་ཧམ་པ་དང༌། མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པའི་ཐོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་རྫུན་མ་བཟོས་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་རིམ་པས་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་གྱི་རེད།

ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་བདེན་པ་ལ་རྒྱབ་བཅོལ་ཏེ་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་གྱི་ཐོག་ནས། དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་འཚོ་ཟིན་ནས་བསྡད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེང་སང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་མ་གཏོགས་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། བོད་པར་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱེད་ས་དང༌། ཚང་མས་བརྩེ་པོ་བྱེད་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་པ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་མི་གཉོམ་ཆུང༌། ཡ་རབས་འདི་འདྲ་ལ་རྒྱ་མིས་བཙན་དབང་དང༌། ཐུབ་ཚོད་བཏང་འདུག་ཟེར་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། འདི་འདྲའི་རྐྱེན་པས་རྒྱ་མིའི་དཔུང་གི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་སྒང་ལ་རྐང་བརྐྱངས་ལག་བརྐྱངས་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་མིས་ཞུམ་བྲུན་ས་འོག་ལ་སྦས་པ་བཞིན། ལྐོག་དང་ངོས་ཀྱིས་འཛེམས་གཟོན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་སོ་སོའི་རང་ཚུགས་ཟིན་ནས་བསྡད་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།

ཁ༽ བཟང་སྤྱོད་ཉམས་དམས་དང་། རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་ལས་སློབ།

ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་མ་བརྗེད་པ་བྱས་ཏེ། འགག་ལ་ཐུག་དུས་བོད་མི་ཚང་མས་གདུང་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མང་པོ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་བོད་དོན་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་པས་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། གོམས་གཤིས། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཟེར་བ་འདི་དག་ང་ཚོའི་སྲོག་ནང་བཞིན་བདག་གཅེས་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེང་སང་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཟེར་བ་འདི་དག་རིམ་པས་ཉམས་བརླག་འགྲོ་བ་དང༌། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་པ། ལྷག་དོན་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་ཆང་རག་འཐུང༌བ་དང་། ཐ་མག་འཐེན་པ་། སློབ་སྦྱོང་དང༌ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་སྟོང་ཟད་བཏང་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་རེད།

རྩ་བའི་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བའི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་གྱི་མ་རེད། ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མིར་རེ་མི་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མིར་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་བླངས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། འདི་ཡོང་བ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ལ། ཉམས་མྱོང་གསོག་དགོས། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཟེར་བ་དང༌། རང་སྐྱོང་རྫོང་ཞེས་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་བཏགས་རང་བཏགས་ཆགས་ཡོད་ན་ཡང༌། རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་ཡིག་ཐོག་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་ལག་ཏུ་བཟུང་ཡོད་སྟབས། ཕྱིན་ཆད་སོ་སོའི་ལས་ཀ་ཆ་ཚང་སོ་སོ་རང་གིས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་རང་དབང་གི་ལུང་པར་ཡོད་པའི་གོ་སྐབས་བཟུང་སྟེ་སྐད་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བརྒྱབ། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནང་ཡོད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་སྲོག་འབེན་ལ་བཙུགས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་དངོས་གནས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་མང་ཚོགས་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ཐོག་ནས་གཙོ་བོ་རིག་པ་སྒྲིམ་ས་དེ་ཤེས་ཡོན་དང༌། ལས་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་མ་བྱས་པར་སྒྱིད་ལུག་ལྷོད་ཡངས་ཕྱིན་ན། རྒྱ་མི་གཏིང་ནས་གད་མོ་ཤོར་གྱི་རེད། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་ས་མཚམས་ཧ་ཅང་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་རབས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཐུབ་ན། བོད་རྒྱབ་ཁབ་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་མུ་མཐུད་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བསྡད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

ག༽ ངན་བྱུས་ལ་ཕམ་ཉེས་དང་། ཕུགས་རིང་གི་རྩིས་ངན།

གལ་སྲིད་ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིའི་ཐོག་ནས་ལྷོད་ཡངས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་དུས་སྐབས་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་རབས་ཤིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་མི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཕོས་ཕོ་གོ་ཆོད་པ་དང༌། མོས་མོ་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡང་ང་རང་ཚོས་དཀའ་ལས་རྒྱག་རྒྱུ་འདིར་འབྲས་བུ་འགྲུབ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དཀའ་ངལ་བརྒྱབ་པ་སྡུག་གྱོང་ཡིན་ནའང་། དེ་ལྟར་ནམ་ཡང་མིན། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་ད་ལྟ་བར་བོད་ནང་ལ་འཇམ་པོས་བཏུལ་ས་འཇམ་པོས་བཏུལ་ཡོད། རྩུབ་པོའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ཡོད། མགོ་སྐོར་བསླུ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བརྟེན་ཡོད། བོད་མི་མང་གི་བསམ་བློ་བསླུ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་རབ་དང་རིམ་པར་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མ་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པ་རེད།

ལྷག་དོན་བོད་པ་མི་རབས་གསར་པ་གཞོན་སྐྱེས་འདི་དག་གུང་བྲན་ཏང་གིས་གསོ་སྐྱོང་འོག་ལ་འཚར་ལོངས་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་འདུག ད་ཆ་རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་སྟེ། བོད་ཡུལ་ལ་རྒྱ་མི་མང་པོ་བརྫངས་ནས་ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་བོད་མི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་བཟོས་ན། བོད་པས་སྤོ་འཕེར་གྱིས་མ་རེད་བསམ་པའི་རྩིས་ངན་རྒྱག་དགོས་པ་ཆགས་འདུག གང་ལྟར་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ཕྱི་བྱུག་ནང་བླུག་གི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པ་བྱས་པར་དོན་འབྲས་མ་བྱུང་སྟབས། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་འཆར་གཞི་ངན་པ་གཏིང་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་རིགས་གྱོང་པོ་དང༌། མཁྲེགས་པོ་རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྟངས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་འཚོ་ཐུབ་པ་དང༌། ང་ཚོའི་རང་དབང་ལོན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཚང་མས་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་ཧུར་ཐག་གྱིས།

ང༽ སྔར་གྱི་འཐུས་ཤོར་དང་། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན།

མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོའི་རང་དབང་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས། དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལུགས་དང༌། ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་སུ་ཞིག་གི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མེད། རྒྱ་མིར་དྲང་བདེན་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་རྒྱུ་མེད་སྟབས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྩིས་ཡོད་ལུགས་ཧམ་པ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། ང་ཚོ་རང་ཉིད་ལ་ཤེས་ཡོན་འདང་ངེས་མེད་ན་མང་གཙོ་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གི་ཐོག་ལ་ཡང་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ལོ་གཞོན་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་སྨྲོས་ཅི། རྒན་པ་ཚོས་ཀྱང་ཞར་དང་ཞོར་ལ་གསར་ཤོག་འདྲ་ཀློག ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

ཆོས་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དད་པ་བག་ཙམ་ཡོད་པས་ཕན་གྱི་མ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི། ཆོས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་མི་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་དེའི་དད་པ་རྨོངས་དད་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང༌། མ་ཎི་བགྲང་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ཆ་མ་གཞག་པར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དགེ་འདུན་ཞེས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་དང༌། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ངེས་པར་དུ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་མ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་མ་ཎི་འབུམ་ཕྲག་དང༌། ས་ཡ་བགྲངས་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་ནས་མ་ཎི་ཕྲེང་སྐོར་གཅིག་བགྲངས་པ་འདི་བསོད་ནམས་དང༌ཕན་ཡོན་ཆེ་ཡོད། གང་ལྟར་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མཁན་སེར་སྐྱ་ཚང་མས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་ཚོས་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་གི་བསམ་བློ་གུ་དོག་བྱེད་མི་རུང༌། ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པས་སྐྱིད་སྡུག་མང་པོ་ཞིག་མྱངས་པ་རེད། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་གོང་མ་ཚོའི་སྐབས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་དང༌། ལྟོ་གོས་འགྲིགས་ཙམ་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ལྷོད་ཡངས་དང་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན། ཐ་མ་ང་ཚོའི་ལུང་པ་ཤོར་ལུང་པའི་ནང་གཏོར་བཤིག་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་རེད། འདི་དག་གི་ལན་རྩ་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་བྱས་པ་མིན། ང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚགས་ཚུད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ཉེར་ལེན་ལས་གྲུབ་པ་རེད། ང་ཚོའི་དེ་སྔའི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ན། ང་ཚོ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གནས་པ་གང་ཞིག་ལ། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་ནས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་རེད།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་རང་དབང་རང་ལག་ཏུ་སོན་པ་དང༌། རང་དབང་སོན་ནས་མི་སྨོན་རང་སྐྱིད་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་དང་མ་ཡོང་ང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། འཇོན་ཐང་ལ་རག་ལུས་ཡོད་པས། ཚང་མས་བསམ་བློ་གྲུང་པོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དང༌། ཆབ་སྲིད། ཕྱི་དང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཚང་མར་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཕྲུ་གུ་གཏོང་འདོད་མེད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

ཅ༽ ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་དང་། མི་ཚེའི་ལམ་སྟོན།

མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ། རྩྭ་ས་ཆུ་སའི་དོན་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ། མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚུལ་ཟེར་བ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་རེད། ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གཏན་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་ཕ་མེས་དུས་ནས་བོད་ནང་བདག་པོས་མ་བཟུང་བའི་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཡོད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆབ་འབངས་ཚང་མར་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཀྱི་ཡོད། འདི་རིགས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མིག་དཔེར་འོས་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་རེད། དེང་སང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང༌། གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད།

དེང་སང་བོད་ནང་མུ་གེས་ཤི་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་རི་དྭགས་གསོད་པ་འདི་རིགས་ནམ་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེང་སང་ལྷ་སས་མཚོན་པའི་གྲོང་ཆེ་ཁག་ཚོར་རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ཟ་ཁང་དེ་དག་ཏུ་སྦྲུལ་དང༌། སྦལ་པ། འབུ་སྲིན་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པས་ཤ་སྤོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། འབུ་སྲིན་ཟ་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་མེད། དེ་དག་གི་གོམས་གཤིས་མ་འཇགས་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་ཕ་མེས་ནས་ཡོད་པའི་ལྟོ་ཆས་བཅུད་ཡོད་པ། འཚེ་བ་མེད་པའི་པགས། འདི་མཉམ་དུ་ཤ་ཟ་དགོས་བྱུང་ནའང༌། ཚག་ཤ་འདི་ཚོའི་གྲས་སྲོག་ཆགས་གཅིག་གི་ཤས་མི་མང་པོར་འདང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། འབྲི་གཡག་གསོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཡིན་ན་ཡང༌། དགག་བྱ་དགོས་པ་ཆེ་ཆུང་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཅུང་ཟད་དྲག་གི་རེད། རྒྱ་མིའི་ལྟོ་ཟས་འབུམ་སྲིན་དེ་རིགས་དཀར་ཡོལ་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྲོག་ཆགས་བཅུ་ཉི་ཤུའི་སྲོག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། འདི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོའི་དུས་ཚོད་དཀའ་ངལ་ཆེ་སྒང་དེ་ཡོལ་ཚར་བ་རེད། ད་ཆ་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས། ཚང་མས་བློ་བདེ་པོ་བྱས། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དོན་གྱི་བདག་པོ་དང་། འཕགས་པའི་གདུལ་བྱ།

ཚང་མར་དགའ་བསུ་དང༌། འཚམས་འདྲི་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་པ་དང༌། གསར་སྐྱེས་བསྡོམས་མི་གྲངས་ཆིག་འབུམ་སུམ་ཁྲི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་དགོས་དབང་གི་ཐོག་ནས་མོན་པ་དང༌། འཇང་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་བོད་རིགས་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་བོད་ནང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། རང་དབང་ཡོད་སྟབས་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བག་ཕེབས་ནས་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྩ་བ་རང་ཡུལ་དུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། དཔོན་པོ་གསར་པ་ཞིག་གི་འོག་ལ་འགྲོ་སྟངས་སྡོད་སྟངས་ཕྲན་བུ་མ་འགྲིགས་ན་ཡང་རྙོག་དྲ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། རྙོག་དྲ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན། སྲོག་ལ་རྒྱ་མིས་ལག་རྩེད་བྱེད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ལག་འཁྱེར་ཡོད་པ་ཚོར་ཆ་མཚོན་ན། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ལ་ལྟག་སྒོ་བརྒྱུད་ནས་ཨེ་དྲག འགྲོ་སོང་བཏང་ནས་ཨེ་དྲག མཁས་པོ་སྙན་པོ་བཤད་ནས་ཨེ་དྲག་བལྟས་ནས་ཡོང་བ་དང༌། ལམ་དུ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་རྒྱུ་དངོས་འཕྲོག་པ་དང༌། བསུན་གཙེར་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་མཁན་ཚོར་ཆ་བཞག་ན། དེ་བས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཐེབས་ན་བཙོན་ལ་འཇུག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སོགས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཡོང་བ་རེད། ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ཡིད་ཆེས་དང༌། རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་འགན་ཁུར་ཞིག་འཁྲི་གི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ཚེ་རབས་མང་པོའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་འདིའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་སྐྱེས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་དབང་གིས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ད་རེས་ཆེད་མངགས་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

ཁ༽ གངས་ཅན་བོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག

ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ལ་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་ཤ་སྟག་ཡིན། ང་ཚོར་ཤེས་ཡོན་ཡོད་མེད་དང༌། རྒྱུ་ནོར་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང་། བོད་པ་དང༌བོད་གངས་ཅན་པ་ཟེར་བའི་མིང་འདི་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་འགྱུར་རྒྱུ་མེད། བོད་གངས་ཅན་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དུ་གསར་དུ་བཏགས་པ་མིན་པར་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་ནས་བོད་པ་ཟེར་བའི་མིང་འཐོགས་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་ཟིན་པ་རེད།

དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་ཡི་གེ་འདི་ཡང་བོད་པས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་གསར་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་མིན། ང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཞན་དག་སུ་ཞིག་ལ་རེ་མ་དགོས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ང་རང་ཚོར་ཡོད། མཁས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱིན་པའི་ཡི་གེ་རྙིང་ཤོས་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ཡོད་པའི་ནང་ཚན་ནས་གཅིག་བོད་ཡིག་འདི་རེད་ཟེར། གང་ལྟར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་སྐད་ཡིག་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། གོམས་གཤིས་ཡོད་པའི་བོད་གངས་ཅན་པ་ཟེར་བ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་མིས་བོད་དང་རྒྱ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་སུ་དབང་ཡོད་བཤད་ནས་ཨེ་དྲག མཁས་པོ་བྱས་ནས་ཨེ་དྲག མཉམ་བསྲེས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འདྲེས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མི་ཚེ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་ན་སྐྱེས་པའི་ཉི་མ་དེ་ནས་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་པ་ཞིག་བོད་པ་རང་ལ་སྡོད་པ་ལས། དེ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་གངས་ཅན་པ་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད།

ག༽ འཚེ་མེད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དང་། སྤོབས་པ་ཅན་གྱི་མི་རིགས།

དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པར་སྤྱིར་བཏང་མཐོང་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། སྔ་མ་ཡིན་ན་མི་མང་པོས་བོད་པ་ལྐུག་པ་ལྟ་བུར་བརྩི་གི་ཡོད་འདུག བར་ལམ་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བོད་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་པ་ནི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། རིག་གཞུང་དེས་མི་རྣམས་ཡ་རབས་དྲང་བདེན་དང༌། ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེ་ལྡན་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་པ། འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་མུས་ལའང་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དེས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པར་ཆེ་མཐོང་ཡག་པོ་སླེབས་ཡོད།

ཆབ་སྲིད་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་ཐོག་ལ་ཡང༌། བོད་པས་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང༌། འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕྱིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་རྣམས་མགོ་འཕང་མཐོན་པོའི་ངང་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་ཤེས་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིས་བོད་པ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་ཡུལ་དང༌། བཤུ་གཞོག་གཏོང་ས་ལྟ་བུར་མཐོང་གི་ཡོད་པ་ལས། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་དེང་སང་དངོས་གནས་སྤོབས་པ་མཐོ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཆོག་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས།

སོ་སོ་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པ་དེ་སྤོབས་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། བོད་ཡུལ་ལུང་པ་ཁུག་ཀྱོག་ཅིག་ལ་སྐྱེས། ང་ཚོའི་ལུང་པ་སྐྱོ་པོ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་བསམ་པ་ནམ་ཡང་དྲན་མི་རུང༌། རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པར་ལྷག་པར་དུ་སྤོབས་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རིགས་འདི་རླབས་ཆེན་ཡིན་བསམ་པ་དྲན་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱ་མིས་གུང་བྲན་ཏང་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མིན། གུང་བྲན་ཏང་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་བཤད་པ་དང༌། གུང་བྲན་ཏང་གི་སྲིད་ཇུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། འགྱུར་བ་རྟག་པར་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུན་དུ་ལྷན་པ་བརྒྱབ་མ་ཚར་བར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གུང་བྲན་ཏང་རླབས་ཆེན་རེད་ཟེར་མཁན་སུ་ཡང་མེད།

ང༽ རྒྱ་བོད་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དང་། མིང་འདྲ་ཡང་དོན་མི་འདྲ།

ང་ཚོ་བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། བོད་མི་རིགས་བཅས་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས་ཞེས་ང་ཚོས་འབོད་སྐུལ་བྱས་མེད་ཀྱང༌། མི་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ནི་ལྷ་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྩི་གི་འདུག དེ་ལྟར་མ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྗེས་ལུས་རེད། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་རེད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཏན་ཏན་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་བསྡུར་ན་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པས། གཞན་དག་ལས་དཀའ་སྡུག་ཆུང་བ་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་སྔར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པར་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་མོ་རྐང་རིལ་བཟོ་གི་ཡོད་ལ། མི་ཕོ་ཆེན་བཟོ་གི་ཡོད་། ང་ཚོ་བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ན་དེ་ལྟར་བྱུང་མྱོང་ནམ་ཡང་མེད། རྒྱ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཧ་ལས་པའི་བཙན་དབང་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མིང་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མིའི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང༌། བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་བར་ལ་གནམ་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བོད་ནི་ཆེས་རྗེས་ལུས་དང་། ཆེས་མུན་ནག ཆེས་གདུག་རྩུབ། ཆེས་ཀླ་ཀློ་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དུས་བོད་ནི་དམྱལ་ཁམས་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ནང་བཞིན་རེད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད།

བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེ་དམྱལ་ཁམས་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གདོང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་རྒྱུན་དུ་ཐོན་དགོས་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་མེད་པར་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གདོང་ལ་བལྟས་ན་འཛུམ་ཤིག་ཤིག་དང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་མི་གཞུང་བཟང་པོ། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སྒང་ནས་འབུ་སྲིན་གསོད་རྒྱུར་རང་བཞིན་གྱིས་འཛེམས་ཆ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་མིའི་སྲོག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་ལ་བྱེད། རྒྱུན་དུ་བྱ་བྱིའུ་དང༌། ཉ་དང༌། སྦྲུལ་སོགས་འབུ་སྲིན་མཐོང་ཚད་གསོད་ཅིང༌། ཟ་བའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིའི་སྲོག་ལ་རིན་ཐང་གང་ཡང་བརྩི་གི་མེད། མི་གསོད་དགོས་བྱུང་ན་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་ཁའི་ཟུར་ནས་ཐོན་གྱི་མེད། བོད་པས་ཤ་ཟ་གི་ཡོད་ཀྱང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་ཁ་ནས་རྒྱུན་དུ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་མིས་བཤད་པ་ལྟར་བོད་པ་ཆེས་མུན་ནག་དང༌། ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཟེར་བ་དེ་ལྟར་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད་ཅེས་ངོས་ནས་ཚང་མར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་དང༌། རྒྱ་མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པས་ཚོང་དང༌། ཆབ་སྲིད། དམག་དོན་སོགས་སྒོ་གང་ས་ནས་རྒྱ་མི་འདེམས་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་དོན་དག་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ཤ་ཚ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་དུ་ཡོད།

ཅ༽ རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་། བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཞི་དྲག་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུག་གི་འོག་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་དེ་བོད་མི་རིགས་མངོན་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་བར་དོན་འབྲས་མ་བྱུང་སྟབས་ད་ཆ་བོད་ཡུལ་ནང་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་གྲངས་འབོར་གྱི་ཆ་ནས་བོད་མི་མངོན་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ཛ་དྲག་དང་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་མང་པོ་བཏང་བ་དེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་འཛམ་བུ་གླིང་གང་སར་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་རྒྱ་ཁོངས་སུ་ཁས་ལེན་བྱེད་མཁན་ལུང་པ་ཚོས་ཀྱང་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བདལ་བཤིག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཉེས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མིར་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་སར་ཨ་མི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་གྱིས་རྒྱ་ནག་སྲིད་འཛིན་ཅང་ཙེ་མིན་ལ་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དམིགས་བསལ་ཁྲལ་ཆག་དེ་དག་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་ན་རྒྱ་ནག་ནང་དང༌། བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་ཡག་ཏུ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཆེད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཐད་ཀར་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་ལུགས་སོགས་གསལ་པོ་གསུངས་འདུག གང་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་གང་ས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་སྡོད་མཁན་བོད་པ་ཚོས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་མ་འགྱུར་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། རང་ཉིད་བོད་མི་ཡིན་པར་དགའ་ཚོར་སྤོབས་པ་སྐྱེད་དགོས་པ། སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་མཐོང་དང་ཡིད་ཆེས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དཔེར་ན། ང་ཚོ་མིའི་བསམ་བློ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོང་གི་རེད། སྔོན་མ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མི་གཅིག་དང་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ཁོ་པ་རྒྱ་མིར་ཧ་ཅང་སྐྲག་ནས་བསྡད་འདུག མི་འབོར་ནི་ཁོ་ལ་ཡོད། གོ་མཚོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་ཁོ་ལ་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་ནི་ཁོ་ལ་ཡོད། ད་ཆ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག ཡང་བོད་པ་གཞན་གཅིག་གིས་དེ་ལྟར་མི་བརྗོད་པར། རྒྱ་མི་དཔུང་ཆེན་པོ་དང༌། འཕྲུལ་ཆས་མཚོན་ཆ་འཁྱེར་ནས་ང་ཚོར་དབང་ཡོད་བཤད་པ་ལས། མི་འདྲ་འདྲ་བྱས་ནས་གཏུགས་དགོས་བྱུང་ན། རྒྱ་མི་འཕུར་མཉེད་ལས་སླ་པོར་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག རིགས་གཅིག་གིས་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་རྒྱ་མིར་དམའ་འབེབས་མཐོང་ཆུང་གིས་གཤམ་འོག་ཏུ་བཞག་གི་འདུག

ངོས་ནས་རྒྱ་མི་གཤམ་འོག་ཏུ་བཞག་གི་མེད། རྒྱ་མི་ཡང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ། ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་རེད། རྒྱ་མི་རིགས་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ཟིན་ཏེ་ཧྲ་ཏག་ཏག་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ངོས་ནས་རྒྱ་མི་གྱོང་པོ་དང༌། ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད། སྐབས་རེ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། སྐབས་རེ་མཛའ་གྲོགས་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོ་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པར་བརྟེན་གྲོགས་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་གང་ཡང་མེད། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། སྐྱིད་པོ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱས་ན་མི་འགྲིགས།

ཆ༽ བོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད།

ཡང་རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་ཡར་ཐོན་ཡིན། བོད་པ་རྗེས་ལུས་རེད་ཅེས་བོད་པར་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པ་དེ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཡར་ཐོན་ཟེར་བ་ཕྱིའི་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་གཅིག་པུ་མིན་པར་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་མེད་ལ་བལྟ་དགོས། ཡར་ཐོན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་ལ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མིན། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེང་སང་ཨ་མི་རི་ཀས་མཚོན་པས་ལུང་པ་དེ་དག་གི་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཡོད་ཀྱང༌། མིའི་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་དེ་ཙམ་མེད། དེང་སང་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་སོན་པའི་ལུང་པའི་ནང་ནས་སྤྱིར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། དེའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་མིས་བོད་པ་རྗེས་ལུས་རེད་ཞེས་ང་ཚོར་མཐོང་ཆུང་དང༌། ཁྱད་གསོད་བྱས་པ་ལ་ང་ཚོ་ཞུམ་དགོས་དོན་གཏན་ནས་མེད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་བསམ་པ་དང༌། ང་ཚོར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡོད་བསམ་པའི་སྤོབས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ད་ལྟ་ཕན་ལོ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། རྩ་བ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆགས་པ་ལས། ང་ཚོས་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་བྱས་ནས་བཟོས་པ་གང་ཡང་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་མ་འོངས་པར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་སྟབས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་ཐབས་ལམ་བཙལ་ཆོག་གི་རེད། གཉིས་ཕན་གྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ད་ལྟ་བར་དུ་འབད་རྩོལ་དེ་ལྟར་བྱས་པ་རེད། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་ཁ་བྲལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ངའི་ངོས་ནས་རང་བཙན་གཙང་མ་དགོས་ལུགས་བཤད་མེད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལམ་ཁ་བཟོས་ཡོད། སློབ་གྲྭ་དང༌སྨན་ཁང་བཙུགས་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་ཁེ་ཕན་རྣམས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ལག་པར་འགྲོ་བ་ལས། བོད་མིར་དེ་ཙམ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཐོབ་ཀྱི་མེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བོད་ནང་བལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་གསལ་པོ་མཐོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། གྲོང་གསེབ་ས་ཁུལ་བོད་པ་ཁེ་གཙང་ཡོད་སར་གློག་དང༌། འཁོར་ལམ་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཡོད་སའི་གྲོང་གསེབ་ལ་གློག་དང༌། འཁོར་ལམ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད་སར་རང་ཤུགས་ཀྱི་གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བ་དང༌། ཞིང་འབྲོག་གི་ས་ཁུལ་དེ་རིགས་ལ་སློབ་གྲྭ་དང༌། སྨན་ཁང་གི་མིང་ཙམ་མ་གཏོགས། མཐུན་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད།

དཔེར་ན། ཧུའུ་ཡའོ་ཕང་ལྷ་སར་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་ནས་དངུལ་འབོར་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་བཏང་བ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ནང་ལ་གཡུགས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཤོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར་བོད་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཁ་སྟབས་འདི་ལས་མེད་སྟབས་ང་ཚོས་རང་དབང་གཙང་མ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་བོད་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུ་འདི་ལས་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རང་ལ་མེས་འཚིག་མེར་གཏུགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་འབད་རྩོལ་ད་ཕན་ལོ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་བྱས་པ་ལྟར། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་འབད་རྩོལ་བྱེད་རྩིས་ཡོད།

ཇ༽ བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་དང་། གཅིག་གྱུར་གྱི་དགེ་མཚན།

གང་ལྟར་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གུ་བཤངས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་ཚད་བྱས་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་མེད་སྟབས་ད་ཕན་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མེད། ད་ལྟ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་རང་སྐྱོང་གི་མིང་ཙམ་བཏགས་ཏེ་དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་བཟུང་བ་འདིས་འགྲིག་གི་མི་འདུག སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་སྐད་དང་ཡི་གེས་ཤན་ཕྱེ་བའི་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་མིའི་གཞུང་འབྲེལ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་མི་རིགས་སྡེ་ཚན་ཟུར་དུ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང༌། རང་སྐྱོང་ཁུལ། རང་སྐྱོང་རྫོང་ཟེར་བའི་མིང་མང་པོ་ཞིག་བཏགས་ཡོད། འདི་རྣམས་བོད་རིགས་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཟུར་གསལ་ཡོད་པ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱས་པ་རེད། ངོས་ལེན་བྱས་པ་གང་ཞིག་ལ་རང་སྐྱོང་ཚོ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་བཟོས་པ་ལས། གཅིག་གྱུར་ཞིག་བྱུང་ན་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་སླ་བ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། ལུང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ལས་དོན་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཡོང་ངེས་རེད།

ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་པ་འདི་ཁ་བྲལ་གྱི་དོན་དག་མིན། བོད་པའི་འདོད་པ་ཚིམས་ན་ཁ་བྲལ་རྒྱུགས་ཤིག་བརྗོད་ཀྱང་འགྲོ་ཐབས་མེད། བོད་པའི་འདོད་པ་མ་ཚིམས་ན་ཁ་བྲལ་ལ་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་འགྲོ་གི་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་པར་བྱམས་པོ་བྱས། ཁ་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་ངོ་མ་ཞིག་བཞག བོད་པར་ཆ་བཞག བོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས། བོད་པར་བློས་བཀལ་བྱས་ན། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གི་ནང་ལ་ཡ་རབས་ཟེར་བ་གལ་ཆེར་བཤད་ཡོད་པས་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་སྡུག་པ་ག་ལ་བྱེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་ལོས་གཏོང༌། དཔེར་ན། དུད་འགྲོ་ཁྱི་ཞིམ་དང༌། རྟ་དྲེལ་བོང་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཉེས་རྡུང་གཏོང་སར་ཡོང་གི་མ་རེད། བྱམས་པོ་བྱས་ན་ཚུར་འཁོར་གྱི་རེད། ང་ཚོ་མི་རང་ཡིན་སྟབས་བྱམས་པོ་སུས་བྱེད་དང༌། སྡུག་པོ་སུས་གཏོང་ཤེས་གསལ་མ་རེད་དམ། རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་རིང་ལ་བོད་པ་མང་ཆེ་བའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གང་འདྲ་ཞིག་འདུག་གམ། རྒྱ་མིས་ཡག་པོ་བྱས་བྱུང་བསམ་པ་དྲན་གྱི་མེད། ཆེས་རེ་ཟུང་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།

སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཆགས། ཕ་མས་སོ་སོར་ཡང་ཕོགས་དང༌། མིང་གོ་སའི་ཐོག་ནས་བློ་ཡིད་ཚིམས་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ནི་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་བ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བ་རེད། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་བལྟས་ན་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིར་མ་དགའ་བ་ཞིག་ཡོད། བོད་པ་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་བྲལ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་པར་བྱམས་པོ་བྱས་ན་བོད་པས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་སྡོད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་པར་བྱམས་པོ་མ་བྱས་ན་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིས་ཉན་ནའང༌མི་ཐོག་རྗེས་མ་སུས་ཉན་གྱི་རེད། སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་གྱི་འོག་ནས་ཐོན་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མི་ཚང་མར་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་ཆས་སུ་ཡོད།

ཉ༽ དབུ་མའི་ལམ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོ།

ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གོང་བུ་ཟུར་གསལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྔོན་ཀྲའུ་ཨེ་ལན་གྱིས་བཤད་མྱོང༌། ཕལ་ཆེར་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ལོར་ཆིང་རྡའོ་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་སྐབས་དེ་དུས་ཨུ་རུ་སུ་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་འདྲ་ཞིག་བཟོས་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བསམ་འཆར་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་ཀྲའུ་ཨེ་ལན་གྱིས་དེ་འདྲའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་བོད་པ་རེད། ནང་སོག་ལ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོད་པས་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། བོད་པར་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་ན་ཡང༌། ཀྲུང་གོ་སྤྱིའི་གནས་བབས་ཀྱི་འོག་ནས་ད་ལྟ་དེ་འདྲའི་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་རྒྱུ་རན་པོ་མེད་ཅེས་བཤད་འདུག ངའི་ངོས་ནས་གཉིས་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་དབུ་མའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བཙལ་ཏེ་ད་ལྟ་བར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན། ངོས་ནས་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ལ་ཁེ་ཕན་སྤྲོད་རྒྱུ་དང༌། བོད་པའི་ངོས་ནས་གུ་བཤངས་བྱེད་རྒྱུ་མང་དྲགས་འདུག་ཅེས་བོད་རིགས་ནང་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌།

ཡིན་ནའང་སྔོན་ལ་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱས་ན་བསམས་ནས་ངོས་ཀྱིས་ད་ལྟ་བར་དུ་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན། གནས་ཚུལ་འདི་ལ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང༌། སྐད་འབོད་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། གུང་བྲན་གྱི་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་ཟེར་བ་འདི་གཏན་དུ་གནས་ཐབས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་འགོག་ཐབས་མེད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཏན་ཏན་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་སྡོད་མཁན་གྲྭ་ས་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟ་དགོས། གཉོམ་ཆུང་དང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་འདི་ཕྱོགས་ཡོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས། མཐུན་རྐྱེན་ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཚང་མས་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷོད་ཡངས་མ་སོང་བ་བྱེད་དགོས།

ཏ༽ མ་འོངས་པའི་ལམ་བུ་དང་། བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་།

དེ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། ཕྱིན་ཆད་ང་ཚོར་རང་དབང་བྱུང་ནས་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ངོས་ནས་བོད་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་ཀྱི་མིན་ཞེས་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། ངོས་ནས་སེམས་འཁུར་ཆུང་དུ་བཏང་བ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན། ངོས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་ནས་བསྡད་ན་འཕྲལ་སེལ་བློ་བདེ་བ་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་དྲིན་ཆུང་དང༌། འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་དུ་བསྡད་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་ལ་རོགས་ཕན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བསླབ་བྱ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཁུར་ལེན་མཁན་དེ་མང་གཙོ་ཚད་ལྡན་རང་དབང་ཡོད་པའི་མི་མང་གིས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཅིག་བསྐོ་ཐུབ་ན། མི་མང་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་དེའི་ཚོད་ཀྱི་འགན་ཁུར་མང་བ་ཞིག་སླེབས་རྒྱུ་དང༌། འགན་འཁུར་མཁན་གྱི་མི་དེ་ལ་ཡང་ཉམས་མྱོང་མང་བ་གསོག་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་བོད་ནང་འཕྲལ་སེལ་བར་བརྒལ་གྱི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། གཞུང་དེས་ལོ་གཉིས་ཚུན་ཆད་ལ་མང་གཙོའི་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བོད་མི་མང་གི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་པོ་བསྡུ་བསྐོང་བྱེད་རྒྱུ། ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པའི་བོད་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས། དེ་གཞིར་བཟུང་བོད་གཞུང་གསར་པ་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་འཛུགས་རྒྱུ་བཅས་ང་ཚོས་གོ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་མཁན་ཚོས་གཞུང་གསར་པ་དེའི་ནང་འགན་འཁུར་ལེན་དགོས། ད་ལྟ་བོད་དུ་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་མཁན་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། སོ་སོའི་ལས་ཁུངས་དེའི་ནང་གི་ལས་དོན་དེ་དག་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོ་གཅིག་པུས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

ཐ༽ ལས་རིགས་གཅེས་འཛིན་དང་། ངན་སྤྱོད་ཀྱི་ལད་ཟློས།

གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ཆང་འཐུང་བག་ཡངས་བྱས་ནས་མི་སྡོད་པར་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་མ་ཅང་རྩེད་རྒྱུའི་དར་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མིན་པས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་ངོས་ནས་གོ་ཐོས་ལ། བོད་པས་ས་ཞིང་རྒྱ་མིར་བོགས་མར་བཏང་ཚུལ་ཟེར་གྱི་འདུག ད་ལྟ་ང་ཚོས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྒྱུར་གྱི་འདུག་ཅེས་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོས་སྐད་འབོད་བྱེད་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་ས་ཆ་སོ་སོས་བདག་པོ་མ་བརྒྱབ་པར་རྒྱ་མིར་བོགས་མ་གཏོང་བ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དེ་བཞིན་ཤིང་བཟོ་དང༌། ལྷ་བྲིས། འཚེམ་བུ་སོགས་ལག་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཚང་མ་རྒྱ་མིར་སྤྲོད་པ་དེ་དག་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། བོད་པ་ལག་ཤེས་པ་དང༌། ལས་ཀ་སྤྲོད་མཁན་བོད་རིགས་ཚང་མས་བསམ་བློ་གཟབ་གཟབ་གཏོང་དགོས།

དེང་སང་བོད་ནང་ཆོས་དད་ཕྲན་བུའི་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། བོད་པ་ཚོས་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་དང་གསར་བཞེངས་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྩ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་གྲྭ་པ་མང་བ་ལས་སྤུས་དག་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། རྒྱ་མིས་ཆོས་དུག་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། དགོན་པའི་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་གྲྭ་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་སློབ་གཉེར་གང་ཡང་མེད་པ་ཆོས་འབག་ལ་གྱོན་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་བོད་པ་ནང་ཁུངས་ནས་དད་པ་དང་མཐོང་བརླག་འགྲོ་གི་རེད། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཁྱོན་ནས་མ་རེད། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པས་ཕན་ཐོགས་མེད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་སར་གསལ་ཐག་ཆོད་མཐོང་གི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཚན་རིག་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྤྱི་ནོར་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་ལ་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་གྱི་མིང་རྒྱབ་འཁུར་གྲྭ་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཚོའི་གྲས་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། རི་དྭགས་དང༌། བྱ་རིགས་གསོད་པ་དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ལུང་པར་མུ་གེ་ཤོར་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ན་ཐབས་ཤེས་མེད། དེང་སང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་དངུལ་གྱི་དོན་ལ་རི་དྭགས་བསད་ན་ཡག་པོ་མེད། དེ་འདྲ་བྱེད་མི་རུང༌། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཞེས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཚོར་སྣང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཡོད་པ་དེ་རིགས་བཟང་པོའི་གོམས་གཤིས་རེད། བཟང་པོ་བཟང་པོར་བལྟས་ནས་ཉམས་མེད་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་མིས་བྱ་རི་དྭགས་དང༌། ཉ་དང་སྦལ་པ། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་བསད་ནས་ཟ་གི་ཡོད། བོད་པས་རྒྱ་མིའི་ལད་ཟློས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ལོ་གཅིག་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཞིག་གིས་ངོས་ལ་བརྗོད་དོན། རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་མདུན་ནས་ཕོ་བྲང་ལ་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ་དད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་མདུན་དེར་རྒྱ་མི་སྦྲུལ་ཚོང་མཁན་ཞིག་འདུག སྦྲུལ་ཉོ་མཁན་སླེབས་པ་དང༌། པང་ལེབ་གཅིག་གི་སྒང་ལ་སྦྲུལ་གསོན་པ་དེའི་མིག་གི་ཕྱོགས་དེར་གཟེར་བརྒྱབ་སྟེ་བཞག དེ་ནས་གྲོད་ཁོག་གཤགས་ཏེ་ཚོང་གི་འདུག སེམས་པ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བྱུང་ཞེས་ཁོས་མིག་ཆུ་བཏང་ནས་བཤད་བྱུང་བས། ངོས་རང་ཡང་སེམས་སྐྱོ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་བོད་པས་དེ་ལྟར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཚང་མས་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ གཞིས་བྱེས་ཀྱི་བོད་མི་དང་། རེ་འདོད་ཀྱི་རང་དབང་།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོང་བར་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། སྔ་མོ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་ལ་གནས་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུར་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། གནས་སྐོར་དུ་འགྲོ་ཐུབ་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་བརྩི་བའི་ལུང་པ་ཞིག་རེད། དེང་སང་ངོས་རང་ཐེ་བའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ཙམ་སྡོད་སའི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་རེ་འདོད་གཅིག་པུ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན་བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་མི་དགོས་པའི་བསམ་བློ་ཚང་མས་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཞག་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོས་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་བྱས་པ་གང་ཡང་མ་རེད། དེ་སྔ་སྲིད་པ་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་ཐ་དད་སོ་སོར་ཆགས་ཡོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་པའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་བཤད་རྒྱུར་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་མི་རབས་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་འདི་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ཤུགས་རི་བཙུགས་པ་ནང་བཞིན་འཁྱེར་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་མ་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་ཐོན་དང་འཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་འདོད་བྱུང༌།

ལུང་པ་གཅིག་གི་དོན་དག་འདིའི་ཁུར་འགན་ང་ཚོ་ཚང་མར་འཁྲི་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་ཞེས་ངོས་ནས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་བོད་ནང་གི་བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཐམ་པའི་བསམ་བློའི་ནང་དེང་སང་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་ཡོད་བསམ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་གིས་སྐད་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་འདོད་པ་གང་ཡོད་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བའི་བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱི་ལ་གསལ་པོར་ཐོན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་པའི་རི་མོ་གསལ་ཐག་ཆོད་བྲིས་ནས་བསྡད་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་ཡིན་ནའང་རུང༌། རྒྱ་མིས་ཡར་ཐོན་གྱི་མིང་བཏགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང༌། བསམ་བློའི་སྦུག་ཏུ་ང་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པ་གཅིག་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་བསྲེས་ཀྱང་འདྲེས་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཚང་མའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཡོད། དེ་འདྲའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཧུར་བརྩོན་དང༌། ཡར་ཐོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་བོད་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་རྒྱ་མིས་དོགས་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་དེ་སྔ་ནང་སོག་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དེས་ཀྱང་གུང་བྲན་ཏང་ཡོན་དང༌། ལས་བྱེད་པ་རྙིང་ཁུངས་གསར་བརྗེའི་ཡར་ཐོན་པ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང༌། བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་མིང་ཆེན་པོ་ཞིག་བཏགས་ཏེ་དོན་དག་ངོ་མའི་དབང་ཚད་ནས་ཟུར་འབུད་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ཁ༽ རྒྱ་རིགས་གྲངས་མང་དང་། བོད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་བློས་འཁེལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་དང༌། དོགས་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མི་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་མི་བདེ་བ་ཞིག་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ལྷགས་ཡོང་གི་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་ནམ་ཡང་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོར་བསྡད་པ་འདི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་སང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཀའི་ནང་ལ་བོད་དོན་སྐོར་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དང་། རྙོག་དྲ་ཚ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དེང་སང་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། བོད་ས་མཐོ་པོ་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་མེད་ས། གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་ཡོད་སར་རྒྱ་མི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་མ་གཏོགས། དེ་མིན་གྱི་ས་ཆ་དམའ་ས་དང་། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ས། འཁོར་ལམ་ཡོད་ས་ཚང་མར་རྒྱ་མི་མེད་པ་ཧ་ལམ་མེད།

ལྷག་པར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་མཚོན་པས་གྲོང་སྡེ་ཆེ་ཁག་ནང་བོད་པ་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཤིང་ཆ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་སྤུས་དག་པ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱ་ནག་ལ་དབོར་འགྲོ་གི་ཡོད། ད་ཕན་ཡིག་ཆའི་ནང་འཁོད་པར་གཞིགས་ན་གཏེར་ཁ་འདྲ་མིན་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཡོད་པ་རྣམས་སྔོག་འཁྱེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད་ཅེས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནས་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་པ་འདི་རིགས་ཚིག་གཅིག་ཤོད་ཀྱི་མེད། བོད་ལུང་པའི་ས་ཁུལ་གནད་ཆེ་ཁག་ལ་བོད་མི་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་ཡོད་སྟབས་བོད་པ་རྣམས་ཕར་ཚུར་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ནའང་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས་ལ། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ན་རྒྱ་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་སྨོས་མེད་ཁར། ཉོ་ཆ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ནའང་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ། སྤྱིར་བཏང་གི་ལག་ཤེས་པ་ཞིག་བསྐུལ་དགོས་བྱུང་ནའང་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང༌། སོ་སོའི་གོམས་གཤིས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་བརླག་འགྲོ་གི་འདུག

ག༽ བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།

སྔོན་མ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་ཞལ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ང་ཕོད་ཁོང་ཚོས་ཐུགས་འཁུར་སྐྱེད་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཞེས་འབད་བརྩོན་གནང་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་རྫོགས་ཤིང་། ང་ཕོད་ནས་ཀྱང་བར་ལམ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤས་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གསུངས་རྐྱེན་རྒྱ་མི་མི་དགའ་བ་ཆགས་ཏེ་དེང་སང་བོད་ནང་ང་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་དང་། སོ་སོའི་རིག་གཞུང་རིམ་པས་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ངོས་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་གྱི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན།

བོད་དེ་བོད་པའི་ལུང་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་ང་རང་ཚོར་བདག་པའི་ལུང་པ་ཡིན་པ་ལས། རྒྱ་མིར་བདག་པའི་ལུང་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་ལས་ལྷག་པ་ལས་སྐྱོ་བ་གཏན་ནས་མེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ས་ཞིག་ལ་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང༌། རྒྱ་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བསྡུར་ན་ང་ཚོ་སྐྱོ་བ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདི་དག་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་བ་རེད། རྒྱ་ནག་ནས་བསྒྱུར་བ་པོ་ཏི་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ལས་མེད། ངོས་ནས་རྣམ་ཀུན་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཧ་ཅང་གྱོང་པོ་ཡོད། བོད་པས་ཆོས་དེ་རྒྱ་གར་ནས་བླངས། ལྟོས་ཟས་རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་བླངས། གྱོན་ཆས་སོག་པོའི་ས་ནས་བླངས། བོད་ཀྱི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པའི་ནང་ནས་ལེགས་ཆ་གང་ཡོད་བླངས་ཏེ་གང་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་རུང༌། རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་རུང༌། སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་རུང༌། གོམས་གཤིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་རུང༌། བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད།

རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཚོན་ན་བོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱུང་གོང་ནས་རྒྱལ་རབས་མང་པོ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་བགྲངས་ཏེ་ཧ་ལམ་ལོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་པོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཚོས་ལོ་ལྔ་སྟོང་དྲུག་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་འདི་དག་གི་ཐོག་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གསལ་པོར་སྟོན་གྱི་ཡོད། མན་ཇུའི་དུས་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་བློས་འགེལ་བྱས་པ་ལ་རྒྱ་མིས་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་དཔོན་འབངས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་བསྒྱུར་ཏེ་བོད་མེས་རྒྱལ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་ཅེས་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ཏེ་དཀའ་ངལ་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་རེད།

དཀའ་ངལ་འདི་སེལ་ཐབས་ལ་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་དང༌། ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བྱས། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་གོ་བསྡུར་བྱས། རྒྱ་མིས་དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཆབ་སྲིད། ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ལ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་འདི་དག་གི་ཐོག་ལ་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང༌། རྒྱ་མིས་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པ་ལས། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་སྙན་གྲགས་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་དག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ལ་རྒྱས་མིས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་བཏང་ན། གཉིས་ཕན་གྱི་ལམ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

དཔེར་ན་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ལ་གཅིག་ཕན་གཉིས་གྲོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་འབད་རྩོལ་བྱས་པ་རེད། དེ་སྔ་བོད་རང་བཙན་རེད། དེ་ང་ཚོས་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་གསར་པ་བཤད་པ་མ་རེད། ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སུ་ངོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་བཙན་དགོས་ཞེས་ཟེར་གྱི་མེད། ཕྱི་འབྲེལ་དང༌། རྒྱལ་སྲུང་རྒྱ་མིས་བྱས་ན་འགྲིག་གི་འདུག འོན་ཀྱང་ཐ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བྱེད་རྒྱུ་ལས། ངོས་རང་མི་གཅིག་གིས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་ཆོད་བྱེད་མི་ཐུབ་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། ད་དུང་རྒྱ་མི་གྲོད་ཁོག་མ་རྒྱགས་པར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ལུགས་ཤོད་དགོས་ཟེར། དེ་ལྟར་ངོས་ནས་བཤད་ག་ལ་ཐུབ། དེང་སང་རྒྱ་མིས་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བའི་མིང་ཚིག་དེ་བོད་ལ་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་གྱིས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་ལྡན་ནང་བོད་ཀྲུང་གོའི་ཁོངས་སུ་གསལ་བ་ནམ་ཡང་མེད། ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་ཐོག་ལེང་གོ་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཞེས་འཁོད་པ་ལས། དབུས་གཞུང་དང༌། ས་གནས་གཞུང་ཟེར་བ་འཁོད་མེད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་ནང་ལ་པེ་ཅིང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཞིག་དང༌། རོགས་པ་མི་འགའ་ཤས་ནས་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཅིག་ཨ་མི་རི་ཀར་མཐོང་སོང༌། དེའི་ནང་ལ་བོད་རང་བཙན་གྱི་གནས་སྟངས་གསལ་པོ་བྲིས་འདུག

དེ་བཞིན་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མན་ཇུའི་མི་རིགས་དེ་འདྲས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་གོང་ལ་བྲིས་པའི་དེབ་དང༌། རྒྱ་མི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་དེ་འདྲས་ལོ་བཞི་བཅུའི་སྔོན་དང༌། ལོ་སུམ་ཅུའི་སྔོན་ལ་བྲིས་པའི་ཡིག་ཆའི་ནང་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཟུར་དུ་བརྩི་བ་ལས། བོད་ཀྲུང་གོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པ་བཤད་མི་འདུག གཞན་དག་ཕར་བཞག མའོ་ཙེ་ཏུང་སྔོན་མ་གཡའ་རྔན་ཁུལ་ཡོད་པའི་སྐབས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་བོད་དང་མན་ཇུ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལུང་པར་བརྩི་གི་འདུག བཞི་ཅུ་ཞེ་དགུའི་ལོར་གུང་བྲན་ཏང་གིས་རྒྱ་ནག་དབང་བསྒྱུར་བྱས། བོད་ལུང་པ་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་མཐོང་རྗེས་གཞི་ས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་ཧམ་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བཤད་པ་རེད། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ལས། ང་ཚོས་ཁ་བྲལ་གསར་པ་བཟོས་པ་གང་ཡང་མ་རེད།

ང༽ དབུ་མའི་ལམ་དང་། བོད་སྐྱོབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི།

ཡིན་ན་ཡང་མ་འོངས་པར་ཕན་ཚུན་ཐུན་མོང་ལ་ཁེ་ཕན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམས་ནས་ང་ཚོས་གུ་བཤངས་བྱས་པ་རེད། འདི་ལ་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་བཙོང་པ་རེད་ཅེས་བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། ངོས་ནས་རང་བཙན་བཙོང་པ་མ་རེད། ང་ཚོར་རང་བཙན་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པར་བརྟེན་ད་ལྟ་བར་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཀྱང༌། དེ་ལ་ད་ཕན་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་རེད། ད་དུང་ཡང་རྒྱ་མིས་བརྡ་ལན་མ་བྱས་པར་མགོ་སྐོར་དུས་འགྱངས་བྱས་ན་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་ཆགས་ངེས་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་ཁ་བྲལ་ལ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཐུག་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་རྣམས་སེལ། བོད་པས་མ་ཐུབ་པའི་རིགས་ལ་རོགས་རམ་བྱས། བོད་པས་ཐུབ་པ་རྣམས་བོད་པར་བསྟུན་ཏེ་བོད་པར་ཡིད་ཆེས་དང་། བློས་བཀལ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན། དེང་སང་རྒྱ་མི་མགོ་ན་པོ་འདི་རིགས་རྩ་བ་ནས་ཡོང་དོན་མེད། བོད་པའི་དཔེ་ལ་ཡོད་པ་བཞིན། མིག་ན་བ་ལག་པས་བཟོས། ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟ་བར་དུ་ངོས་ནས་འབད་རྩོལ་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡིན། ད་ཆ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་དཀའ་སྡུག་ཆེན་པོའི་འོག་ལ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་ལྟར། ད་དུང་མ་འོངས་པར་ཡང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་རིགས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་པ་ཚོས་ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་དང་། རང་དོན་རང་གཅེས།

ཕྲུ་གུ་ཚོ་སློབ་གྲྭར་བཏང་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་ངེས་པར་དུ་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས། འདི་དག་ལྷོད་ཡངས་གཏོང་རྒྱུ་མེད། དེང་སང་དགོན་པ་ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་དང༌། གསར་རྒྱག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་རིགས་སྤུས་དག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་འདུག གྲྭ་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྤུས་དག་པོ་མེད་ན་བསྟན་པར་ཕན་གྱི་མ་རེད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བའི་སྐབས་ལ་མ་འོངས་པའི་བོད་རང་དབང་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན།

རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡུལ་གྱར་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་རེད་ཅེས་ཧམ་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆིག་འབུམ་གསུམ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་སུ་གཅིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་མེད། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་གི་སྐྱོན་ཆ་རྒྱ་མིས་བཤད་མི་དགོས་པ་ང་རང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ནང་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་བཙུགས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐྱོན་ཆ་སེལ་ཐབས་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལའང་བོད་རྗེས་ལུས་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་གཟིགས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཏིང་ཡོད། བཅོས་སྒྱུར་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་མ་གཏོགས་གཏོང་མ་ཤེས་པ་མ་རེད། འཛམ་གླིང་གང་སར་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་བཞིན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་སྔ་བོད་པས་འཛམ་བུ་གླིང་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པར་བསྡད་པ་དེས་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཆ་བྱུང༌། སོ་སོའི་སྐྱོན་ཆ་མཐོང་བཞིན་དུ་ལྐུག་པ་དབུ་ཚུགས་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད།

གང་ལྟར་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་མང་གཙོ་རང་དབང་གཙང་མའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཟིན་པ་ལྟར། ད་ལྟ་བོད་ནང་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དེ་ཉམས་མྱོང་ཡག་པོ་བསགས། ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་གང་གི་ནང་དུའང་སོ་སོས་ལས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

འདིར་གྲྭ་ས་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་རྒྱུན་དུ་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། སོ་སོའི་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ཚོ་དང༌། བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལམ་སེང་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་སོགས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་བྱུང༌། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད། ཆེས་རེ་ཟུང་གིས་འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡོང་དུས་ངོ་ཚ་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལས་རིགས་གང་གི་ནང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ཧུར་བརྩོན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༥ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང་། རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན།

ཁྱེད་རང་ཚོ་དཀའ་ལས་མང་པོ་ཞིག་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཆེད་མངགས་ངོས་རང་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། བོད་དུ་གཞིས་ལུས་མི་མང་རྣམས་ད་ཕན་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་འོག་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རང་ཚུགས་ཟིན་ཏེ་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་བདེན་དོན་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་གཞིས་ལུས་མི་མང་གིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་སེམས་མེད་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཚོས་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༤༣ ཙམ་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་སོགས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དག་ངོ་མའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ལུས་སྲོག་ལ་ལག་རྩེད་བྱས་ཡོད་ལ། གོ་མིང་དང་དངུལ་གྱིས་བསླུ་ཐབས་བྱས་ཡོད། སྡུག་སྦྱོང་བཏང་ནས་གནོན་ཐབས་བྱས་ཡོད། བོད་པ་ངལ་རྩོལ་བསྐུལ་ས་དང༌། སྡུག་པོ་གཏོང་སའི་ཡུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་བཏང་སྟེ་སློབ་སྦྱོང་ཤེས་ཚད་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མིར་གོ་སྐབས་མང་བ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་འདྲ་པར་འགའ་ཞིག་མཐོང་བྱུང༌། ལྷ་སར་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་སྡོད་སའི་ཁང་པ་དེ་དག་གི་གློག་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང༌། གློག་སྐུད་སྦོམ་པོ་འཁྲིད་དེ་གློག་ཐབ་སོགས་གློག་གི་བེད་སྤྱོད་མང་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་བཟོས་ཤིང་། བོད་པ་ཁེ་གཙང་སྡོད་སའི་གྲོང་ཁག་ལ་གློག་སྐུད་ཕྲ་པོ་འཁྲིད་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཇི་འདྲ་བཤད་ན་ཡང༌། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་བོད་མིར་མཐོང་ཆུང་དང༌། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་བཟུང་བ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།

དཔེར་ན། ལོ་ཤས་སྔོན་ངས་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་ཤིག་ལ། རྒྱ་ནག་ཏུ་རྒྱ་མི་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་དང་བོད་རིགས་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་གསོལ་ཚིགས་ཤིག་གི་སར་རྒྱ་མིའི་དཔོན་པོ་མཐོ་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་སྐབས། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཟེར་བ་ཞིག་བཤད་འདུག དེ་ནི་ཡོངས་གྲགས་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆའི་ནང་ཐོན་པ་དང༌། ཡོངས་གྲགས་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་མ་རེད། རྒྱ་མི་དང་བོད་རིགས་འགའ་ཤས་ནང་ཚགས་གསོལ་ཚིགས་གཏོང་ས་ཞིག་གི་སར་རྒྱ་མི་མཐོ་རིམ་དཔོན་པོ་ཞིག་གིས་དེ་འདྲ་བཤད་འདུག དེ་ནི་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་སྦུག་དེར་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་གསལ་པོ་རེད། རྣམ་ཀུན་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་ཁ་ནས་དེ་འདྲ་ཐོན་གྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ནག་བསུབ་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཀྱང༌། གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱུན་དུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ངོ་ཚ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྡད་པའི་འབྲས་བུ་རེད། ད་ལམ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཁོངས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཉུང་ཤས་ཤིག་སླེབས་པའི་གོ་སྐབས་ཟིན་ཏེ་ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།

ཁ༽ བོད་རིགས་རྩ་མེད་དང་། རིག་གཞུང་ཉམས་དམས།

དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་ས་རྒྱ་ཆེན་པོར་མིས་འདང་གི་མི་འདུག་ཟེར་བཞིནདུ། རྒྱ་ནག་ནང་མི་འབོར་ཆེན་པོ་ཡོད་སའི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་མཚུངས་རྒྱུག་པ་ལེབ་བརྡུང་ཐོག་བོད་ནང་རང་དབང་གིས་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་གི་ཡོད། བོད་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་པའི་ཤེས་ཚད་ཀྱིས་མ་འདང་བ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་འབོར་གྱིས་མ་འདང་བར་ཁག་བཏགས་ནས་རྒྱ་མི་མང་པོ་བོད་ནང་ལ་གཏོང་གི་ཡོད། གཞུང་གིས་བཏང་བས་མ་ཚད་རྒྱ་མི་སྒེར་པ་མང་པོ་བོད་ནང་སླེབས་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཐོག་མར་བོད་དུ་ཡོང་སྐབས་ལྕགས་ཕོར་ཞིག་དང༌། ཉལ་ཆས་ལས་གང་ཡང་འཁྱེར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་རིང་མིན་ཁང་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བརྩིགས། རིམ་པས་རྒྱ་ནག་ནས་ནང་མི་ཚོ་བོད་དུ་བླངས། ཐོག་མར་རྒྱ་མི་གཅིག་སླེབས་སར་རིམ་པས་རྒྱ་མི་བཅུ་གྲངས་སླེབས་ཏེ་བསྡད་ཡོད།

བོད་པ་གྲོང་གསེབ་ཕན་ཚུན་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོར་ལྷ་སར་བསྡད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་དང༌། ལས་ཀ་རག་རྒྱུ་སོགས་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། རྒྱ་མི་ཇི་ཙམ་མང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་བོད་རང་དུ་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོར་ལས་ཀ་རག་གི་མེད། གཞན་དག་ཕར་བཞག་ཨར་པོའི་འུལ་མི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀ་ཡང་མི་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། དེས་མ་ཚད། བོད་མིས་འགྲོ་སྟངས་སྡོད་སྟངས་ཕྲན་བུ་ཞིག་མ་འགྲིགས་ན་ལམ་སེང་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༡༩༩༣ ལོའི་ནང་མདོ་སྨད་ཁུལ་དུ་བོད་མི་ཕལ་ཆེར་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཤིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་འདུག དེ་རིགས་བོད་རང་བཙན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད།

རྣམ་ཀུན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན། བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། བོད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཟེར་མཁན་དེ་རིགས་རེད། དེ་བཞིན་ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེགས་བྱེད་པ་དང༌། གཏེར་ཁ་བསྔོག་འདོན་སོགས་ལ་འཆར་གཞི་གང་ཡང་མེད་པར་གང་བྱུང་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཐོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་སླེབས་རྐྱེན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བོད་པའི་གཤིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་མེད་པ་དེ་འདྲའི་འོག་ནས་མདོ་དོན་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་དུས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་ལྟར། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་ཆེ་སྐྱེད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས།

ག༽ གཉིས་ཕན་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་། གཅིག་སྡུད་ལ་འགྱུར་འགྲོས།

བོད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ངོས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། ཕན་ཐོགས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད། དེ་ནས་འདས་པའི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་འདི་གྲོས་མོལ་ཐོག་ནས་སེལ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཐབས་སྐྱོ་བ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ངོས་ཀྱིས་གྲོས་འཆར་སྔ་རྗེས་བཏོན་པ་རྣམས་ལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང༌། ངའི་ངོས་ནས་གུ་བཤངས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་ཚད་བྱས་པ་ཡིན། མདོར་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་བཙན་དགོས་ལུགས་མ་བཤད་པར། རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་བོད་པའི་དཀའ་ངལ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཙམ་ཞིག་བཏང་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཕྱི་འབྲེལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་མ་ཐོན་པ་རེད། ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་རྩིས་ཡོད།

དེང་སང་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རྒྱུན་དུ་བརྟན་ལྷིང་དང་བརྟན་ལྷིང་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ནང་དོན་སེམས་ཁྲལ་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་གིས་བཤད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་ཏང་གིས་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་གུང་བྲན་ཏང་གི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་མཐའ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། དེ་སྔ་རྒྱ་མིས་སུ་ལན་ཞེས་ཐོག་མར་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བསྟན་ས་བྱས་པ་རེད། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་སུ་ལན་བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་ཞེས་དམའ་འབེབས་བྱེད་ཡུལ་ཆགས་པ་རེད། གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ནང་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཨུ་རུ་སུས་མཚོན་པས་དེ་སྔ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གིས་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་ལས། དམར་པོའི་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་ཚང་མ་ཞེ་ལོག་ནས་བསྡད་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གཅིག་པུ་མུ་མཐུད་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡང་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་སློབ་ཕྲུག་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གུང་བྲན་གྱི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་པ་རེད།

ང༽ ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྲིད་བྱུས།

ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན་སྤྱིར་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོའི་མི་རབས་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་གུང་བྲན་ཏང་གིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྲུ་གུ་གཞོན་སྐྱེས་དེ་དག་གིས་དེང་སང་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་གྱི་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རླབས་ཆེན་རེད། རྒྱ་མིའི་ཐོག་མའི་བསམ་རྩིས་ལ་བོད་མི་རྒན་པ་ཀླད་པ་མཁྲེགས་པོ་རྣམས་མེད་པ་བཟོས་ཚར་ན། མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་གུང་བྲན་ཏང་གི་མཛུབ་མོ་གར་བསྟན་ཤར་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་དེ་རྩིས་ནོར་ཆ་ཚང་ཐེབས་ཚར་བ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ལུང་པའི་ནང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་དེ་དང༌། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག་རེད།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ང་ཚོར་རང་དབང་ཐོབ་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་ཡོད་ཡུལ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་ང་ཚོས་བསམ་ཞིབ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་བོད་དེང་དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་རང་དབང་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལུང་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་བོད་ཡུལ་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུར་ང་ཚོས་འཆར་གཞི་སྒྲིག་གི་ཡོད། བོད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་བཟོ་རྒྱུར་རྒྱ་མིའི་གཞུང་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། འཛམ་བུ་གླིང་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བསམ་ཚུལ་དེ་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དགའ་མོས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ཕྱིན་ཆད་བོད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཡང་དག་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པ་ན། བོད་པར་ཕན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག་གིས་མཚོན་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ཐད་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ནང་གི་ལེགས་ཆ་རྣམས་དང༌། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ནང་གི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུར་ང་ཚོས་གོ་བསྡུར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། ཕྱིན་ཆད་བོད་རང་དབང་ལོན་པའི་མཚམས་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་བྱེད་འཆར་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་བཟོས་ཏེ་འཆར་གཞི་སྒྲིག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་ཐག་གཅོད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ང་ཚོ་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཐབས་མེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་ལས་དོན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཅ༽ རང་གིས་རང་གཅུན་དང་། རྒྱུན་གཏན་གྱི་སྤྱོད་ལམ།

བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་བོད་ནང་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆང་རག་འཐུང༌བ། ཐ་མག་འཐེན་ོ། རྩེད་མོ་དང༌། མཚན་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་བྲོ་སོགས་ལ་མགོ་གཡེངས་ནས་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་ཆུ་ཟོས་གཏོང་བ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་ལྟར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བའི་ལོ་ཚོད་ཡོད་པ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། དེ་ནས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དང༌། ལས་རིགས་དེའི་ནང་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་ལས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

དེ་བཞིན་མ་འོངས་པར་བོད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ་ཐབས་སུ་ང་ཚོ་བོད་མི་རང་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་རྟག་ཏུ་འཚེ་བར་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་འཆམ་པོ་བྱེད་དགོས། ཕྲན་བུ་བློ་མ་མཐུན་པ་བྱུང་ན་ལམ་སེང་སྦྱང་བཤད་བཏང༌། སྐད་ཆ་བཤད་རེས་བཏང་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ངོས་ནས་འདི་ཕྱོགས་གོ་ཐོས་ལ་མདོ་སྟོད་སྨད་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་རྩྭ་ཆུའི་དོན་དག་ལ་བོད་པ་ནང་ཚགས་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང༌། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་ལུང་པའི་ནང་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་བོད་པ་ག་ཚོད་བསད་སོང༌། བོད་པ་ག་ཚོད་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་སོང༌། གནས་ཚུལ་ཆེ་ས་དེ་དག་མ་མཐོང་བར་ནང་ཁུལ་ཆུང་ས་ཞིག་ལ་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བཏང་ན་དཔེ་མ་སྲིད་པའི་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེ་རིགས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་འོས་པ་རེད།

ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་བཟོ་གི་ཡིན་ཟེར་བཞིན་དུ། བོད་མི་རང་ངོས་ནས་བཟོད་བསྲན་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ལམ་སེང་གྲི་དང༌མེ་མདའ་ལག་པ་འཆང་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བ་འདུག་གམ། ངོ་ཚ་བ་མི་འདུག་གམ། བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མིན། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་ང་ཚོས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། གནད་དོན་དེར་འཛམ་བུ་གླིང་གང་ས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ནས་རི་དྭགས་མང་པོ་གསོད་པ་དེ་ཞབས་འདྲེན་རེད། དེ་སྔོན་མུ་གེ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ན་ཁག་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེང་སང་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་ཉེན་མེད་པའི་སྐབས་སུ་དངུལ་ལ་བརྔམ་ནས་རི་དྭགས་བསད་ན་ནམ་ཡང་མི་འགྲིགས་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་སྒྲིག་གཅུན་བྱེད་དགོས།

ལྷག་དོན་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱས་ན། ཁ་ནས་རྒྱ་མིས་མི་འགྲིགས་པའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད། རྒྱ་མི་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་ལས་ཀ་རྣམས་སོ་སོས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བར་མི་གླ་སྒྲིག་དགོས་བྱུང་ན་ངོ་ཚ་པོ་རེད། ང་ཚོས་ཁ་ནས་རང་དབང་དགོས་ལུགས་བཤད་པ་ཙམ་མིན་པར། དོན་ངོ་མའི་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ལས་འགན་ཚང་མ་བོད་པས་འཁུར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ལ། རྒྱ་མི་ལས་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་དང༌། སྤུས་དག་པོ། དྲང་པོ་དྲང་བཞག རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་ཞིག་ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ན་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་ལ་བཞེངས་པའི་རྩེ་ཕོ་བྲང་ལ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་མིས་མེ་སྒྱོགས་མང་པོ་བརྒྱབ་ཡོད། མེ་ཤོར་བྱུང་ཡོད། འབར་རྫས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རིའི་ཁོག་པ་བྲུས་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་ཁང་པ་སྲ་བརྟན་ཕུགས་འཕེར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཉམས་ཆག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་མེད། དེ་དག་བོད་པའི་ལག་རྩལ་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིའི་ལག་རྩལ་ཐོག་ནས་བཟོས་པའི་ཁང་པ་དེ་རིགས་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་ལ་ཁང་པ་གོག་ཧྲུལ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས་སོ་སོའི་ལག་རྩལ་དང༌། འཇོན་ཐང་རྒྱ་མི་ལས་ལྷག་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཐུབ་ན། རྒྱ་མི་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག ང་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་ང་རང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་འཛམ་བུ་གླིང་དང༌། རྒྱ་མི་ལ་ཡང་བཤད་ཆོག་གི་རེད། ང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར། སེམས་ཤུགས་དེ་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ལ་བཀལ་ཏེ་སོ་སོའི་ལས་འགན་ཚང་མ་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྩ་དོན་གལ་ཆེ་ཡིན། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་དང༌། མི་རིགས་རང་བཙན་ཟེར་བ་རྩ་དོན་དེ་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཚང་མས་སེམས་ནང་ལ་བཅངས་ཏེ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ནས་ཉམས་མྱོང་གསོག་དགོས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་དང༌། སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚང་མས་གཉོམ་ཆུང་དང༌། དགོས་དོན་དཔེ་ཆ་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཀྲོག་ཀྲོག་བྱེད་པ་དང༌། མི་ལ་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་བསྟན་མི་རུང༌། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་ཁུལ་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་སྟེ་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་བྱུང༌། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌ངོ་ཚ་པོ་རེད། རང་ཉིད་དཔེ་ཆ་བལྟ་མཁན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གང་ཞིག་ཡིན་རུང༌། སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ཚད་ལོངས་པ་ཡོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། སོ་སོའི་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡ་རབས་ཚུལ་མཐུན་ཞིག་མ་བྱས་ན། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མཚན་ཤས་འགྲོ་གི་རེད་བསམས་ནས་ཡིག་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ནང་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་། མང་གཙོའི་ལྟ་བ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཡོད། ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་བོད་ཀྱི་བདག་པོ་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་དག་རེད་ཅེས་གཞན་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་མང་གཙོའི་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང༌། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མངོན་གསལ་ཆེ་ཆུང་ཙམ་ལས། ལྟ་བའི་ཐད་ནས་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ནང་པའི་ཆོས་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པོ་ཡོད། རང་ལས་གཞན་གཙོ་ཆེ་བ་དང༌། ཉུང་བ་ལས་མང་བ་གཙོ་ཆེ་བ་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ནང་ཆོས་དང་མང་གཙོ་ཞེས་པ་འདི་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པོ་ཡོད།

གཉིས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མར་སྐྱོན་ཆ་མེད་པ་མིན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གང་དུ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱོན་ཆ་ཡོད། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་གང་ལའང་སྐྱོན་ཆ་ཡོང་གི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོན་ཆེ་ཆུང་བསྡུར་སྐབས་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་དང༌། མང་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ཡ་ཡུད་ཆེན་པོ་མི་ཡོང་བའི་བརྟན་པ་དང༌། མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་དང༌། མི་མང་གི་བསམ་བློ་སྲིད་གཞུང་ནང་ཤུགས་ཆེན་པོ་སླེབས་ཐུབ་པའི་ལེགས་ཆ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་ཡང་དེ་འདྲའི་མཚན་ཉིད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཚང་བའི་རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་གཙོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་ང་ཚོས་རིམ་པ་དང་པོར་འདི་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་སྡོད་རིང་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་རྒྱུའི་ལག་ལེན་མང་པོ་བསྟར་བ་དང༌། ཐབས་ཤེས་ཚད་བསྡུར་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་རྩ་བའི་ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོའམ། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་མང་གཙོ་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁྱེད་རང་ཚོ་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་སྟབས་ངའི་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད།

ཁ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་དང་། རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད།

འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཅེས་པ་འདི་ནུབ་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་མངོན་གསལ་ཇེ་དོད་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་དེ་སྔ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ནང་དྲག་གནོན་བྱས་རྗེས་བོད་ནག་བསུབ་བཏང་བ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཚོན་པའི་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཐར་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཐོག་རྙོག་དྲ་བཟོ་མི་ཐུབ། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཀླད་རྙིང་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་མཁན་དེ་དག་གསོད་དགོས་པ་བསད། གཏུབ་དགོས་པ་རྣམས་བཏུབས། སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་དགོས་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་སྟེ་སྡུག་ཟད་ཐེབས་པ་ཞིག་བཟོས་ན། མི་ཐོག་གསར་པ་དེ་དག་གིས་བསམ་བློ་གསར་པ་དང༌། ལྟ་སྟངས་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་འདོད་པར་གང་ཡོད་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ཕན་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་བོད་དུ་ཡོང་སྐབས་ནས་བཟུང་གདོང་ལེན་ཡ་ལན་སྤྲོད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྣམས་རྫོགས་ཏེ་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་མུ་མཐུད་གནས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན་མི་ཐོག་རྒན་པ་ཚོའི་ལས་མཇུག་མི་ཐོག་གཞོན་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་སྐྱོང་གི་ཡོད།

བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཁྱེད་རང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་གི་དོན་དུ་ཚང་མས་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་སྟེ་གཉའ་མ་ཆག་པར་བསྡད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེང་སང་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ངོ་བོ་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོར་བསྟུན་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལའང་ལྟོས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས་རྒྱུ་མཚན་འདིའི་ཆ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཕ་སྤྲེའུ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། མ་སྲིན་མོ་བྲག་སྲིན་ནས་བརྒྱུད་པའི་མི་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བར་ལམ་ལྷ་ས་ཉེ་སྐོར་ནས་གནའ་རབས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྙིང་པ་དེ་འདྲ་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་ཧ་ལམ་ལོ་བདུན་སྟོང་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བ་མིན་ལ། རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་ཡང་མིན། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ནི་སོ་སོ་རང་གི་ལུང་པ་ནས་བྱུང་བ་དང༌། སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ཡང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་འདི་བྱུང་ཡོད། རྩ་བ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནས་ལེགས་ཆ་བླངས་ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་ནས་ཀྱང་ལེགས་ཆ་མང་པོ་བླངས་ཡོད། དེ་བཞིན་བལ་ཡུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ས་ཁུལ་མང་པོ་ནས་ལེགས་ཆ་བླངས་ཡོད། ལེགས་ཆ་བླངས་པ་དེ་དག་བསྣན་སའི་གཞི་རྟེན་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟོས་ཡོད། དེར་བརྟེན་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་དང་མི་འདྲ་བའི་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཡོད།

ག༽ ནང་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་ཁྱད་དང་། བོད་མིའི་ཤེས་ཚད།

ལྷག་པར་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་འདི་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཡོད་པའི་ནང་པའི་ནང་ནས་ཟབ་ཤོས་དང༌། རྒྱ་ཆེ་ཤོས། སྤུས་དག་ཤོས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཡིན། དཔེར་ན་ངོས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བརྗོད་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩-༡༩༦༠ དེ་དག་གི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་ནང་སྔར་གྱི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་རིགས་ལ་བོད་པའི་སློབ་གཉེར་བ་འགའ་ཞིག་ནས་བོད་པས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། ང་ཚོས་འདི་ཚོར་གཞི་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ་ཁོང་ཚོ་མི་ངོ་མ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་པས་སྐད་ཡིག་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཏེ་བོད་པ་དང་རྒྱ་གར་བ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་སྔོན་མ་བོད་པས་གང་ཡང་མི་ཤེས་ཤིང་། སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པ་དེ་མི་ངོ་མ་བཟོ་དགོས་ཟེར་མཁན་དེ་དག་གིས་བོད་པའི་ཤེས་ཚད་གཞི་ནས་ཤེས་ཏེ་དངོས་གནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་མཁས་པ་བོད་པ་རེད། ནང་པའི་གཞུང་གི་དཔེ་ཆ་མཁྲེགས་པོ་ཇི་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པའི་དགེ་བཤེས་དང༌། མཁས་པ་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་ཧ་ལས་པ་རྒྱག་རྒྱུ་འདུག་ཅེས་གཞི་ནས་ཁོང་ཚོ་ཧ་ལས་ཀྱི་ཡོད། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་བ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཤོད་མཁན་དེ་རིགས་ཀྱིས་བོད་པའི་དགེ་བཤེས་རྣམས་གོང་དུ་བཀུར་བར་མ་ཟད། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་མཐོང་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད།

སྔ་དུས་ནང་ཆོས་རྒྱ་ནག་ནང་དང༌། ཤྲི་ལངྒ་། འབར་མ། ཐེ་ལན་ཌི། ཉི་ཧོང༌། ཝི་ཏི་ནམ་སོགས་ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་དར་ཡོད། དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་དོན་མགོ་མ་འཚོས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་མིན་དང༌། ལྷ་འདྲ་མིན་མཐོང་དུས་བོད་པའི་ཆོས་འདི་མཐུ་དང༌། ངན་སྔགས་རྒྱག་བྱེད་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་པས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཏུ་སོང་ནས་གནས་ཚུལ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་དེང་སང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་ནང་ཆོས་འདི་དངོས་གནས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བས་མ་ཚད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་སྐད་ཡིག་གི་ནང་ནས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འདི་ཡག་ཤོས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག

དཔེར་ན། རྒྱ་གར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནང་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བོད་སྐད་དང༌། རྒྱ་སྐད། དེ་མིན་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པ་དེ་དག་བསྡུར་སྐབས་བོད་སྐད་ནང་ཡོད་པའི་བསྒྱུར་དེ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པ་དང༌། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ནང་གོ་དཀའ་བའི་རིགས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ནས་བསྒྱུར་བ་དེར་བལྟས་ན་གོ་དོན་གསལ་པོ་རྙེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་ང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་སྤུས་དག་པོ་སྤོབས་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད།

ང༽ ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་། བོད་མིའི་དཀའ་ཉེན།

འོན་ཀྱང་དེང་གི་དུས་སུ་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་དང༌། ཉམས་ཉེས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མེད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང༌། ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་ཞིག་སླེབས་ན། རིམ་པས་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱ་མི་མང་བ་དང༌། བོད་པ་ཉུང་བ་ཆགས་ནས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱི་མ་འདོད་བཞིན་དུ་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། མ་འདོད་བཞིན་དུ་ལྟོ་ཆས་ཟ་སྟངས་དང༌། ཆས་གོས་གྱོན་སྟངས། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་སོགས་གང་ཅི་རྒྱ་མི་ཇི་བཞིན་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོང་གི་རེད།

ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལ་ལྷ་སས་མཚོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་བོད་པ་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཡོད་པ་དང༌། ཟ་ཁང་དང༌། ཚོང་ཁང༌། ལག་ཤེས་ཙག་ཙིག་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་མང་བ་ཡོད་སྟབས་ཟ་ཁང་དང༌། ཚོང་ཁང་ཞིག་ལ་ཕྱིན་ནའང་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལས་གནས་ཤིག་ལ་ཞུགས་དུས་རྒྱ་སྐད་མ་ཤེས་པར་ཐབས་མེད་པ་དང༌། སློབ་གྲྭར་འགྲོ་སྐབས་བོད་ཡིག་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་དེ་རིགས་མཐའ་མཇུག་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཡིག་ཚད་གཏོང་སྐབས་ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད། ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཉམས་བརླག་དང༌། རིམ་པས་བོད་པའི་བསམ་བློ་དང༌། བོད་པའི་གཤིས་ཀ་ཡང་འགྱུར་ནས་རྒྱ་མིའི་གཤིས་ཀ་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་བརླགས་ན་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་རྒྱ་མིར་ཡང་གྱོང་ཕོག་རྒྱུ་ལས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད།

ཅ༽ ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ།

འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་གང་སར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་གོ་མཚོན་གྱི་རིགས་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། བཟོ་གྲྭ་ཡར་རྒྱས་དང༌། རྫས་འཕྲུལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ན་ཡང་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཉེས་འགྲོ་རྒྱུར་འགལ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཟོ་གི་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་རྫོགས་ལ་ཉེ་ཞིང༌། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་འགོ་ཚུགས་ཡོང་བའི་དུས་སྐབས་འདིར། འཛམ་གླིང་གི་མི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པར་མིའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སྟངས། མིའི་གོམས་གཤིས། བསམ་བློའི་གཏོང་སྟངས་བཅས་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་ནས། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་མུ་མཐུད་གསོན་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ད་ལྟའི་བྱེད་སྟབས་དང་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་དག་སྔར་ལས་ལེགས་ཙམ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་འདྲ་ཤོད་མཁན་གྱི་ནང་ནས་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་དང༌། བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་འདུག འདིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

དཔེར་ན། བོད་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་ཀ་དེང་སང་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ལྷག་པའི་རྗེས་ལ་བཟོས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གནའ་རབས་ནས་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཡོད། རི་ཀླུང་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་གང་བྱུང་བསད་མི་ཆོག་པའི་རྩ་ཚིག་ཡོད་ལ། ས་གཏེར་བསྔོགས་ན་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། གཏེར་ཆོས་ཤིག་བཏོན་ནའང་ཕར་གཏེར་ཚབ་སྦ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་འདིས་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང༌། མི་དང་སྲོག་ཆགས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ། མི་དང་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ལ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དེ་དག་སྔོན་ཆད་དེ་ཙམ་མངོན་གྱི་མེད་ཀྱང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་སྐབས་བོད་པའི་སྔར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དེ་དག་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་མཐོང་གི་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མ་འོངས་པར་མིའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དང༌། མིའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཐད་ཐབས་ལམ་གསར་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་མི་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཆ༽ བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་དང་། ཞི་བདེའི་དཔེ་མཚོན།

བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། གོམས་གཤིས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གཅིག་པུའི་ཁེ་ཕན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལའང་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་པར་འཛམ་གླིང་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་དང༌། གོ་སྐབས་ཡོད་པ་འདིས་རྒྱ་ནག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་དེང་སང་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་དང༌། རིག་གཞུང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མིའི་གཤིས་ཀ་ཡང་དངོས་གནས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པར་མདུན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ང་བོད་པ་ཡིན་བསམ་སྟེ་སེམས་ནང་སྤྲོ་བ་དང༌། སྤོབས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

ད་ལྟ་ངོས་ནས་བཤད་པ་འདི་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་འུད་ཤོབ་བཤད་པ་མིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཉམས་ཞིབ་གྱིས་དང༌། དཔེར་ན། ཉེ་འཁྲིས་མེག་ལོར་གྷན་ཅིར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་དང༌། ལྷག་པར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ས་ཆ་འདི་ནི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པར་བལྟ་རྒྱུ་མེད་ལ། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ཡང་དེ་ཙམ་ཡག་པོ་མེད། དེ་ལྟར་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་པའི་ས་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོ་འདི་འདྲ་སླེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྐད་ཆ་འདྲི་སྐབས། ཁོང་ཚོས་བོད་པའི་དཀྱིལ་དུ་སྡོད་སྐབས་སེམས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་འདུག་ཅེས་དང༌། བོད་པའི་གཤིས་ཀ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོས་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད།

དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་གཤིས་ཀ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། གདོང་པར་འཛུམ་མདངས་ཡོད་པ། ལམ་སེང་རྒྱག་རེས་རྒྱག་པ་དང༌། སྐད་ཆ་སྡུག་ཅག་མི་ཤོད་པར་ངག་འཇམ་པོ། ངང་རྒྱུད་རིང་བ། བག་ཕེབས་པ། གཞན་ལ་གནག་དང་སེམས་གནོད་སེམས་བྱས་དོགས་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་ཡོད། བོད་མིར་ཁྱད་ཆོས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ང་རང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད། དཔེར་ན། ངོས་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། རང་ཡུལ་དུ་ཡོད་དུས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་འདི་དམིགས་བསལ་གྱི་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ། དོ་སྣང་ཡང་དེ་ཙམ་མེད། དེ་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུང་པར་སླེབས་ཤིང་། ལྷག་པར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ལུང་འདྲ་མིན་དང༌། གོམས་གཤིས་དང་རིག་གཞུང་མིན་ལ་དོ་སྣང་ཞིག་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་དེ་རིགས་དང༌། མི་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཐུག་འཕྲད་ཡོང་སྐབས་ཁོང་ཚོས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། གོམས་གཤིས་འདི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག

དེར་བརྟེན་ང་ཚོར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་དང་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་དམིགས་བསལ་ཅན་འདིས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང་། མི་མང་པོས་དགའ་པོ་བྱེད་ཡུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པ་དང༌། རིག་གཞུང་བཟང་པོ་འདི་དག་གནས་གཞི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བཅས་པར་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། འདི་དག་རྩ་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཞིང་གཤེགས་དེ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་སུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་ཁྲིད་གནང་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་མཐོང་ཆེན་རུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་གནང་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་རྗེས་བདའ་འདེད་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མེད་པར་ལུས་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ཚང་མས་སེམས་འཁུར་བླངས་ཏེ་ལྕག་སྐུལ་གཟབ་ནན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཇ༽ མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་དང་། མི་ཚེའི་ལམ་སྟོན།

དེ་བཞིན་བོད་རང་ཉིད་ཀྱི་གཞས་ཞབས་བྲོ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། ལག་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལའང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། དེང་སང་ལྷ་སའི་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་དང༌། ལུང་པ་རྒྱ་མིས་ཁེངས་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་སེམས་པ་མ་སྐྱིད་པ་ལྟ་བུས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀའི་ཐོག་དོ་སྣང་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཐ་མག་འཐེན་པ་དང༌། ཆང་རག་འཐུང་བ། མཚན་ཚོགས་ཞབས་བྲོ་རྒྱག་པར་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་སྟོང་ཟད་གཏོང་བ་དང༌། ལྷག་དོན་ཉལ་ཐ་ཚོང་མཁན་དེ་དག་གིས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཉལ་ཐས་བསླད་ཉེན་འདུག་ཅེས་ངོས་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་དག་བདེན་པ་ཡིན་ཚེ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཉེན་ཆ་ཆེན་པོ་ཡིན།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བོད་པ་རྣམས་ཤེས་ཡོན་མེད་པ་དང༌། ལས་ཀ་མ་ཐུབ་མཁན་བྱུང་ན་རྒྱ་མིར་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། བོད་པ་ཤེས་ཡོན་ལྡན་ཞིང༌། ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་བྱེད་མཁན་ཇི་ཙམ་མང་བ་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་མིའི་མདུན་ལམ་འགག་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་མིར་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་གནད་ཡོད་ཀྱི་ལས་འགན་རྒྱ་མིས་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་པས། བོད་པ་ཉུང་ཤས་ལྷག་བསྡད་པ་དེ་དག་གིས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་མ་བཏང་བར་རང་གིས་རང་ལ་དྲིན་ཆུང་གི་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚང་མར་ལས་ཀར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། ང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། རང་དབང་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ནི་མི་ལ་རེ་མི་དགོས་པ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཡིན། སོ་སོ་རང་མགོ་མ་ཐོན་པར་མི་ལ་རེ་དགོས་བྱུང་ན་རང་དབང་ཡོང་ཐབས་མེད། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གང་གི་ནང་དུའང་འགན་ཆ་ཚང་སོ་སོས་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བག་མེད་ངང་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུར་ཚང་མས་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ནའང༌། ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་འདིའི་ནང་ལ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་སྲིད་བྱུས་མ་འགྲིགས་པ་དེ་ལ་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིའི་ནང་ལའང་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་མཁན་དང༌། གཟུར་གནས་ཡ་རབས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བོད་པར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། དེང་སང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ནས་བྲོས་བྱོལ་མཁན་རྒྱ་མི་མང་པོ་དང༌། གཞན་ཡང་གཞུང་གིས་བཏང་བའི་སློབ་ཕྲུག་ཁྲི་ཕྲག་ཡོད་ཅིང༌། སྔོན་མ་ངོས་རང་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་སྐབས་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་མི་ཞིག་ཐད་ཀར་ངའི་འགྲམ་དུ་ཡོང་ནས་བརྗོད་དོན། ཁོ་རང་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན། ད་བར་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་བོད་པའི་ཐོག་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་བྱས་ནས་བོད་པར་གྱོང་གུན་དང༌། གཏོར་བཤིག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་འདུག ང་རང་རྒྱ་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལ་བློ་ཕམ་ཡོད། ངས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་དགོངས་དག་ཞུ་གི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་ནི་སྙིང་བསྟན་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག་པས་རྒྱ་མི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ངན་སྨྲས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། རྒྱ་མི་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་གྲོགས་པོ་བཟོ་དགོས། གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཕྱིན་ང་ཚོས་གང་ལ་དེ་འཚམ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཉ༽ བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་དང་། དབུ་མའི་ལམ།

ང་རང་ཚོ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་ལས། རང་བཙན་གསར་དུ་རྩོད་པ་ཞིག་མིན་ན་ཡང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང་། བརྩི་འཇོག་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་དང༌། ཕན་ཚུན་ཤ་ཚ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་ཐོག་ནས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་སྟེ་དབུ་མའི་ལམ་ནས་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་རིང་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ངའི་གྲོས་འཆར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་བྱས་མ་སོང༌། འོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བོད་དོན་གྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་ད་ལྟའི་ཕྱོགས་མང་པོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འཚམས་ཤོས་དང༌། ཁ་ཐོག་ལག་བཞག་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཚོད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཞིག་རེད་ཅེས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ད་བར་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་རིང་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་མ་ཐོན་པར་བརྟེན་དེ་མུར་འཇོག་ཐབས་མེད་སྟབས་ད་དུང་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་གང་འདུག་བསམ་གཞིགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས། ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་པོ་བརྗོད་རྒྱུ་མེད། བོད་པའི་ངོས་ནས་ཕམ་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འཁུར་ནས་རྒྱ་མིར་གོ་བསྟུན་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང༌། བསམ་བློ་རྩ་བ་ནས་མ་བཏང་བའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོའི་རྩ་བའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་ཐབས་མེད་ཆགས་ཤིང༌། ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རུང་མ་ཐོན་རུང༌། བདེན་པ་ཞེས་པ་འདི་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་བདེན་པའི་གནས་སྟངས་གསལ་པོ་བཟོ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག

མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཤར་མཚམས་བོད་འདི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་དོན་དམ་རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་གཙོ་ཅན་ཞིག་དང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་དགོས་ཞེས་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ལ། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་ནང་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག རིམ་པས་རྒྱ་ནག་ནང་གསལ་པོ་ཤེས་ན་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་མིན་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་བཟོས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཉིན་མ་ཁ་ཤས་སྡོད་མཁན་ཡིན་ཚེ་ཡིག་ཆ་ངོ་མ་ཀློག་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཏ༽ རབ་བྱུང་གི་ཀུན་སྤྱོད་དང་། ཚད་ལྡན་གྱི་སློབ་གཉེར།

བར་ལམ་བོད་ནང་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་རྩ་བ་ཡག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་རྒྱུན་ཞུགས་སྟངས་ལ་ང་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ལ། ཕ་མ་ཚོས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་མ་བཏང་བར་ལམ་སེང་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་གྲྭ་པ་བཟོ་བ་དང༌། དགོན་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་གྲྭ་པ་མང་བ་བྱུང་ན་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། སྔོན་མ་གྲྭ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཡོད་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟ་ཐོག་མར་གྲྭ་པ་བཅུ་ཉི་ཤུ་ལས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་སྤུས་དག་པོ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། གྲྭ་པ་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་ཤིང༌། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་གྱི་རེད།

གྲྭ་པ་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་དང༌། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ལ་བལྟ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་འདྲ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་། སྟོང་ཕྲག ཁྲི་ཕྲག་བྱུང་ན་ཡང་དེས་བསྟན་པར་ཕན་གནོད་གང་ཡོད་བལྟས་ན་ཤེས་ཀྱི་རེད། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པ་གང་ཞིག་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཡག་པོ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྩ་བ་ནས་མི་ཤེས་མཁན་དགོན་པའི་ནང་བསྡད་ནས་འགྱེད་ལེན་ཐུབ་ཙམ་དེ་རིགས་ཕན་ཐོགས་རྩ་བ་ནས་མེད། རྒྱ་གར་ནང་གི་དགོན་པ་ཚོར་ཡང་གྲྭ་པ་མང་ཉུང་གི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པར། ཡོད་པ་འདི་དག་སྤུས་དག་པོ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་ངོས་ནས་རྟག་པར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་དུའང་བསམ་བློ་དེ་ལྟར་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གྲྭ་པ་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་གྲྭ་པ་བྱས་པར་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག དེས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་བཟོ་འདུག ཕར་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་དུས་གྲོང་གསེབ་ཆུང་ཆུང་ཁ་ཤས་ནང་སྐྱེས་དམན་མང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཉུང་བ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག དཔེར་ན། ཁམས་ཁུལ་དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་པ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཆགས། རྒྱ་གར་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྲྭ་རྒྱུན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་བརྟེན་གྲོང་གསེབ་ཁ་ཤས་ནང་སྐྱེས་དམན་མང་བ་ལྷག་ནས་སྐྱེས་པ་མང་པོ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་ལྟར་ཆགས་ན་ས་གནས་དེ་དག་ལ་རིམ་པས་རྒྱ་མི་སྡོད་ས་བཟོས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྩ་བ་ནས་ཡག་པོ་མིན། ཁ་སང་ངོས་ནས་མའེ་སོར་ལའང་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌། གྲྭ་པ་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་བསྟན་པར་ཕན་གྱི་རེད། སྤུས་དག་པོ་མེད་པར་གྲྭ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་བྱེད་པ་ལས། ཁྱིམ་གཞིས་འཛིན་ཏེ་བུ་ཕྲུག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ན་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཡོད། འདིའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

དེ་ནས་བར་ལམ་རྒྱ་གར་ལ་ཚུར་ཡོང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་འདུག རྩ་བ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚུར་ཡོང་མཁན་ཚོར་ངོས་ནས་དགའ་བསུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདི་ཕྱོགས་ཡོང་སྐབས་དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཞག་སྟེ་ཡོང་དགོས་པ་ལས། དོན་མེད་ཁ་ཁྲོག་སྟེ་ཡོང་ན་ཡག་པོ་མེད། ཡང་ན་སོ་སོ་གྲྭ་པ་བྱས་ཏེ་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་ཞིག་བལྟ་དགོས། དཔེར་ན། ལོ་བཅུ་སྐོར་དཔེ་ཆ་ཧུར་ཐག་བལྟས་ཏེ་དེ་ནས་བོད་ནང་ལོག་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཡང་ན་ལོ་ནའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ལོ་བཅུ་གྲངས་རིང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་ཛ་དྲག་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་ཆ་རྐྱེན་ང་ཚོས་གང་ཡོང་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད་པ་དེར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས།

གང་ལྟར་ཚུར་ཡོང་བའི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་གྲྭ་བཙུན་ཡིན་ན་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་ཞིག་བལྟས། སྐྱ་བོ་ཡིན་ན་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཆད་འགྲོ་སྡོད་གང་བྱས་ཀྱང་སོ་སོའི་ལག་པར་གྲུབ་འབྲས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། དམིགས་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་པར་དོན་མེད་ཁ་ཁྲོག་སྟེ་ཡོང་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། བྱེད་སྟངས་དེ་རིགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བོད་ལུང་པ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། མི་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོའི་ས་ཆ་ཟིན་ནས་སྡོད་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་དག་སེམས་ལ་བཅངས་དགོས།

རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་མ་བྱས་ན་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག མི་མང་པོ་ཡོང་དུས་འདིར་ཡང་དཀའ་ངལ་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ལ་གྲྭ་རྒྱུན་ཧ་ལམ་དྲུག་སྟོང་མ་ཟིན་ཙམ་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཕལ་ཆེར་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་སླེབས་ཡོད། དེ་དག་སློབ་གྲྭའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། གྲྭ་རྒྱུན་མང་ཆེ་བ་དཔེ་ཆ་ཧུར་ཐག་བལྟས་ཏེ་ཡག་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་མི་ཁུར་ཞིང༌། སྤྱོད་ལམ་ཡང་ཡག་པོ་མེད་པ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་ཏེ་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་ལྟ་བུ་ཆགས་སྐབས་ཡག་པོ་མི་འདུག ང་ཚོས་ཆེ་སར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ མིའི་ཐབས་ཤེས་དང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་བདེན་བདར།

ཁྱེད་རང་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡོང་ས་སོ་སོའི་ལུང་པ་ནས་ཡོང་བ་རེད། སྡོད་ས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། རང་དབང་བྲལ་ནས་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་གི་འོག་ལ་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་སྐབས་རེ་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན། སྐབས་རེ་གུ་དོག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། མཐར་གཏུགས་ན་བོད་པའི་ལུས་སྲོག་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད། མདོ་དོན་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ལག་རྩེད་གང་ཡང་རྩེས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། སྡོད་ས་རང་དབང་གི་ལུང་པ་ཡིན་པས། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཡོད་ལ། བསམ་བློར་ཡང་རང་དབང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་ལ་དགའ་བསུ་དང༌། འཚམས་འདྲི་ཡོད།

བར་དེར་ངོས་རང་བདུན་ཕྲག་གསུམ་རིང་མཚམས་ལ་བསྡད་པ་ཡིན། མཚམས་ཡག་པོ་བྱུང༌། སྤྱིར་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་རེད། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་ཆེན་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཡང་ཚུད་ཡོད་པས་རྒྱ་མི་ཡང་བདེ་བ་ཞིག་དང༌། སྐྱིད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་རྒྱག་གི་ཡོད། ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་ཅན་དུ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་དེང་སང་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ལ་བསྡད་ཡོད་སྟབས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མིས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་བདེན་པ་བདར་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་རེས་བདུན་ཕྲག་གསུམ་རིང་ལ་ཐུན་ཟིན་ནས་བསྡད་པའི་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་སྒུག་རྒྱུ་འཁེལ་ཡོད་ན་དགོངས་དག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཙམ་ཕྱིན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་ཕྲུ་གུ་དེ་རིགས་དེང་སང་ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་དུས་ཚོད་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། རང་དབང་ཡོད་པར་བརྟེན་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་ན་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། གང་ཡང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་འོག་ལ་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་རྒྱག་དགོས་ལ། དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང༌། སོ་སོ་སྒེར་གང་ལའང་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། མ་གཞི་རྒྱ་མིའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་འཆར་གཞི་ངེས་བརྟན་མེད་པར་མི་ལ་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བའི་བྱེད་སྟངས་འདི་རིགས་བོད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་རྒྱ་ནག་ནང་ལའང་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ཞིང་ལས་ཏ་ཀྲེ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་སྨྱོ་མཆོངས་བརྒྱབ་སྟེ་མིའི་ལུས་སྲོག་ལ་ཕངས་མེད་ཀྱི་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་སྡུག་གྱོང་ལས་སྤྱི་སྒེར་ལ་གྲུབ་འབྲས་ལྟ་བཟོ་མེད་པ་དེ་འདྲ་མང་པོ་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ཚོད་འོག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལོ་མང་པོ་ཞིག་དཀའ་ངལ་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་བསྡད་པ་རེད། དངོས་གནས་བློ་ཕམ་པོ་རེད།

ཁ༽ ཟུར་གསལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ཉམས་འཇིག་གི་དཀའ་ཉེན།

དེང་སང་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུའི་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན། དཔལ་འབྱོར་ལྷུག་གཏོང་གི་སྲིད་བྱུས་འོག་ནས་སོ་སོས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ས་ཡོད་པ། ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་བྱེད་པ། སྤྱིར་བཏང་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱག་མཆོད་འབུལ་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ལ་གོ་སྐབས་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ཡང༌། ཕྱོགས་གཞན་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུག་གཏོང་གི་སྲིད་བྱུས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཟེར་བའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་རྒྱ་ནག་ནང་ནས་རྒྱ་མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་ནང་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།

ལྷ་སས་མཚོན་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་ཁང་པ་རྒྱག་སྟངས་སོགས་ཧ་ལམ་རྒྱ་མིའི་གྲོང་ཁྱེར་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་བོད་པའི་རྣམ་པ་ཡལ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཟ་ཁང་དང༌། ཚོང་ཁང༌། འཚེམ་བུ་བ་དང༌། ཤིང་བཟོ་བ་སོགས་ལག་ཤེས་ཙག་ཙིག་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་སླེབས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རིམ་པས་ཉིན་རེའི་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཟ་སྟངས། སྡོད་སྟངས། བྱེད་སྟངས་རྒྱ་མིའི་གོམས་གཤིས་མང་པོ་ཞིག་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་མིར་འཇགས་ཏེ་དངོས་གནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཞེས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པ་དང༌། བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་ཡུལ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པ། མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་དར་ཏེ་ནང་བསམ་བློའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་སུ་གཅིག་ལའང་སྨོན་མི་དགོས་པའི་ཚད་མཐོན་པོར་སོན་པ་ཞིག་རེད།

དེ་སྔ་ང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཡོད་དུས་དོ་སྣང་ཡོང་གི་མེད། ངོས་རང་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མེད། དུས་ཕྱིས་ང་ཚོ་འཛམ་བུ་གླིང་དང་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་དང་བསྡུར་བའི་ཚེ། ང་ཚོ་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་དག་དངོས་གནས་དྲང་གནས་གཏིང་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་མིའི་གཤིས་ཀ་ཡང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། མ་གཞི་བོད་པའི་ནང་མི་སྡུག་པ་དེ་འདྲ་སྔར་ཡང་བྱུང་ཡོད། ད་ལྟ་ཡང་ཡོང་ངེས་རེད། འོན་ཀྱང་ཆ་སྙོམས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་བོད་མི་རིགས་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་མི་དང་བསྡུར་ན་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཟུར་གསལ་དུ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་པ་རེད།

ག༽ ཉམས་དམས་ཀྱི་དམར་ལུགས་དང་། བོད་དོན་གྱི་བདེན་རྒྱབ།

དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟར། འདས་པའི་ལོ་ལྔ་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཧ་ལས་པའི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། དཔེར་ན། དེ་སྔ་རྒྱ་མིས་རྟག་པར་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡུལ་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་དེ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པ་རེད། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་པའི་སྐབས་སུ་མིའི་རང་དབང་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། བཙན་དབང་ཟེར་བ་དེ་མཐར་ཐུག་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་གནས་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། ཝི་ཏི་ནམ། ཁྱུའུ་བྷ་ཙམ་ལས། དེ་མིན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་མེད་པ་ཆགས་ཟིན་པ་རེད།

ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་གི་འདོད་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧-༡༩༧༩ ནས་བཟུང་མཐའ་མ་ ༡༩༨༩ ལོར་པེ་ཅིང་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་ལ་དྲག་གནོན་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་གསལ་པོ་མཚོན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་དུའང་བཙན་དབང་དང༌། མང་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཟེར་བ་དེ་རན་གྱི་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མིའི་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་མི་རབས་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཟེར་བ་བཞིན་ ༡༩༥༩ ལོའི་རྗེས་ལ་གསར་སྐྱེས་གུང་བྲན་ཏང་གི་འོག་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་རྒྱ་མིར་ངོ་ལོག་སྟེ་བོད་རང་དབང་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་ནས་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱ་མི་རྟག་པར་མགོ་ན་ནས་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

སྤྱིར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང༌། སྒོས་སུ་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་མང་གཙོའི་རེ་འདོད་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ། ལྷག་པར་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་བྱེའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་བློ་ལ་གསལ་པོ་རྟོགས་པ་བྱས་ཏེ། འཕྲལ་སེལ་སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་མ་བསྡད་པར། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་ལྷག་བསམ་སྙིང་བཅངས་ཀྱིས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ང༽ མང་གཙོ་དབུ་འཛུགས་དང་། ལམ་བཟང་གི་མཇུག་སྐྱོང་།

མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། བར་ལམ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་ཡོངས་གྲགས་བྱས་དོན་བཞིན། དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་རང་དབང་མང་གཙོ་གཙང་མ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ལས་དེ་སྔའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་འགྲོ་སྟངས་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད། འདི་ནི་ང་ཚོས་མི་འདོད་དབང་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་བ་མིན་པར་སོ་སོའི་འདོད་པས་དང་དུ་བླངས་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་བ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ནང་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལ་བོད་ནང་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་དོན་གཟིགས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་འགོ་བཙུགས་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། བོད་ནང་ལ་བཟོ་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ། ཁྲལ་དང༌། འུ་ལག་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ཀྱང༌། ལག་ལེན་མཐའ་འཁྱོངས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བ་རེད།

དེ་ནས་ངའི་མི་ཐོག་ལ་ཡང་བོད་ནང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང༌། འཆར་གཞི་བཏིང་ནས་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཆེད་མངགས་བཙུགས་ཏེ་ལག་ལེན་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད། དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་འགྲོ་སྟངས་ནང་སྐྱོན་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་རྒྱ་མིས་བཤད་མི་དགོས་པར་ང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་མཐོང་སྟེ་བསྒྱུར་བཅོས་དགོས་པར་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བར་ལམ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་བཙན་དབང་གི་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་དགོས་ངེས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་པ་རྣམས་འགྲིགས་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་མང་གཙོ་རང་དབང་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་རྗེས་བོད་ནང་རང་དབང་མང་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། ངོས་ནས་སྔར་གྱི་ལམ་བཞིན་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་མི་བྱེད་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་མ་བཅད་པ་ཡིན། འདི་ནི་ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། ཡང་ན། བོད་བསྟན་སྲིད་མི་མང་དང་བཅས་པའི་དོན་དག་བློས་བཏང་བ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན། དཔེར་ན། ངོས་རང་གི་ཚེ་རབས་མང་པོའི་ལས་དང༌། སྨོན་ལམ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། ཕན་པ་གང་ཡོང་བྱེད་རྒྱུ་སོ་སོའི་ལས་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ངོས་ནས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ངོས་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་སྟངས་དེ་བོད་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་དེ་བསྡད་པ་ལས། ཟུར་དུ་བསྡད་ན་ཞབས་འདེགས་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་མི་མང་གི་སེམས་འཁུར་བླང་དགོས། མི་མང་རང་གི་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོས་པའི་མི་ཞིག་གིས་འགན་ཁུར་བླངས་ན། མི་རེ་ངོ་རེའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་སྤྱི་པའི་གཞུང་གི་ལས་དོན་ཐོག་འགན་ཁུར་བླངས་རྒྱུའི་སེམས་འཁུར་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོང་གི་རེད། གནད་དོན་དེ་དག་ལ་གཞིགས་ནས་ངོས་ཀྱིས་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་བྱས་ན་དགེ་ལས་སྐྱོན་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག ཕྱིན་ཆད་བོད་རང་དབང་མང་གཙོའི་གཞུང་གི་ལས་འགན་ངོས་ནས་འཁྱེར་གྱི་མིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རེད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་རང་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་འདྲའི་བློ་གཡེང་བྱེད་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད། གང་ལྟར་མ་འོངས་པའི་བོད་རང་དབང་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཟིན་པ་རེད།

དེང་སང་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོ་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལ་བསྡད། ཕོགས་རྒྱ་མིའི་ས་ནས་ལེན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སོ་སོའི་ལུས་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་རུས་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བསམ་བློ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡོད། མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་བདེ་སྲུང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་གཏིང་དེར་ང་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ཞེད་སྣང་དང༌། དངངས་སྐྲག་འོག་ནས་རྒྱ་མིར་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། དོན་སྙིང་བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་བོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང༌། ཞེན་ཁོག་མེད་པ་ཧ་ལམ་མི་སྲིད་པ་རེད། ཆེས་རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་བློས་འགེལ་ཐུབ་ཐབས་མེད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ངོས་ནས་གོ་ཐོས་ལ་ཧུའུ་ཅིང་ཐའོ་ཟེར་བ་དེས་ལྷ་སར་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་བསྡད་པའི་ལས་བསྡོམས་ཡིག་ཆ་ཞིག་གི་ནང་ལ་བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་བློས་འཁེལ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག་ཅེས་བྲིས་ཡོད་པ་གོ་རྒྱུ་འདུག བོད་རིགས་ལས་བྱེད་ཚོ་མིང་ཐོབ་གོ་ས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་ལས་འགན་མེད་སར་འཇོག་གི་ཡོད་པ་དང༌། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་གནད་ཡོད་ཚང་མར་རྒྱ་རིགས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་འདུག གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་དེ་རྒྱ་དང༌། བོད་གཉིས་དབར་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པ་ལས། ལྟ་བའི་འགལ་ཟླ་ཡང་མ་རེད། གསར་བརྗེ་ལ་དགའ་མི་དགའི་འགལ་ཟླ་ཡང་མ་རེད། སྔོན་མ་བོད་རིགས་ནང་སོ་སོའི་ལྟ་བ་དམར་པོ་དམར་རྐྱང་ཡིན་པ་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ཐུག་སྐབས་སོ་སོ་བོད་མི་རིགས་ཡིན་བསམ་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཡོད།

ཅ༽ རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་། རྒྱ་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད།

སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་དང་བོད་དབར་འཁྲུག་པ་མང་པོ་བྱུང༌། རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་ཕྱེ། མདོར་ན་རྡོ་རིང་གི་སྒང་ལ་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཟེར་དགོས་པ་དེ་དུས་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེང་སང་ཡང་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། རྩ་བའི་བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མི་ལའང་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་མི་རིགས་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་ནང་མུ་གེ་མེད་པ་དང༌། ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པ། རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ། མི་རྣམས་བག་ཕེབས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མི་ལ་དགོས་པ་ལྟར། བདེ་སྐྱིད་ང་ཚོ་བོད་པར་ཡང་དགོས་པ་རེད།

རྒྱ་མིས་བོད་པར་རོགས་ཕན་བྱེད་དགོས་སར་ཚུར་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མིར་རོགས་རམ་བྱེད་འོས་ཡོད་ན། ང་ཚོས་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱིས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་གང་ཡང་མིན་པར་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་མིར་དབང་ཆ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ནས་ཤིང་ཆ་བཅད་ཆོག་ཆོག་དང་། ས་གཏེར་དབོར་ཆོག་ཆོག ཉ་འཛིན་རྒྱུས་མཚོན་པས་བྱ་རི་དྭགས་ཚང་མ་བསད་ཆོག་ཆོག ལུང་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་ཟས་ཆོག་ཆོག་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། ང་ཚོ་བོད་པས་རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་ཕྱིན་ནས་ཤིང་ཆ་དང༌། གཏེར་ཁ་བོད་ལ་དབོར་ན་རྒྱ་མིས་གང་འདྲ་ཟེར་གྱི་རེད་དམ། གནས་ཚུལ་གཅིག་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་ཁ་ནས་ང་ཚོ་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ཡིན། རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་དེ་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་འདི་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཆགས་པ་རེད།

མདོ་དོན་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ལྟོ་ཕོགས་རྒྱ་མིའི་ས་ནས་ཟ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། བསམ་བློ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་ཉམས་མྱོང་གང་ལ་གང་འཚམ་བསགས་ཡོད་པ་དང༌། མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད་པས། ཕྱིན་ཆད་ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་མང་གཙོའི་དུས་ཚོད་ཤར་བའི་སྐབས་ལ་མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་དགོས། ད་ལྟ་བར་དུས་ཚོད་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་མི་མང་གི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྐབས་མི་མང་གིས་འོས་འཕེན་རྒྱུ་དང༌། མི་མང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ད་ལྟ་བོད་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཆ་མ་བཤད་རང་བཤད་རེད། བསམ་བློའི་གཏིང་དེར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ལ་རྒྱ་བཟུང་སྟེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་ཚང་མས་སོ་སོའི་མི་རིགས་སྤྱི་དོན་ཐོག་སེམས་འཁུར་ལེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ཡིག་ཆའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། ཁྱེད་རང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་གནད་དོན་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་ལ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།

ཆ༽ སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་དང་། ལས་སློབ་ཀྱི་ལམ་སྟོན།

བོད་ནང་མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། རང་མི་རང་ལས་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་འགན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁུར་དགོས་པར་བརྟེན་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དང་ཞེན་བྱེད་དགོས། ལྷ་སས་མཚོན་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་བ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་དེང་སང་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་མང་པོ་ཞིག་བསམ་བློའི་ཡིད་ཐང་ཆད་པ་ལྟ་བུས་ཆང་རག་འཐུང༌། ཤོ་སྦག་དང༌། མཚན་ཚོགས་ཞབས་བྲོ་སོགས་ལ་གཡེངས་ཏེ་མི་ཚེ་བག་མེད་ཆུད་ཟོས་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་བློ་ཕམ་པོ་རེད། དེ་ལྟར་ནམ་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། སློབ་སྦྱོང་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་ལས་ཁུངས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་རྟག་པར་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་མི་རེ་ངོ་རེའི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བསྡུར་དགོས་བྱུང་ན་བོད་པའི་ཀླད་པ་རྒྱ་མི་ལས་ལྷག་པ་ལས་སྐྱོ་བ་མེད།

རྒྱ་མིས་དཀའ་ལས་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། བོད་པ་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་དང༌། སྒྱིད་ལུག་ཏུ་སྡོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ལྷོད་ཡངས་དང་སྒྱིད་ལུག་བྱེད་མི་རུང༌། དེང་སང་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཉམས་མྱོང་གསོག་དགོས། ཚང་མ་འཆམ་པོ་དང༌། མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་དང༌། ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་ཁྱེར་མ་བྱེད། མདོ་སྟོད་སྨད་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་རྩྭ་ཆུའི་དོན་དུ་ནག་ཚགས་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་འདི་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་དང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་བའི་དུས་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་བྱ་རིགས་དྭགས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། མུ་གེ་དང༌། སྲོག་འཚོའི་དགོས་པ་མེད་བཞིན་དུ་བོད་པས་བྱ་རི་དྭགས་གསོད་པ་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། ཉེ་ཆར་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མི་ཞིག་གིས་པར་དེ་འདྲ་བསྟན་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་ནང་རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཉ་འདྲ་མིན་དང་། སྦྲུལ་འདྲ་མིན། སྡིག་སྲིན་དང༌། སྦལ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་ལྟོ་ཟས་ཚོང་གི་འདུག བོད་པ་ཚོས་དེ་ཚོར་དོ་སྣང་དང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ངོས་ནས་རྣམ་ཀུན་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་གསུངས་པ་དེ་ཤ་ཚ་ལྡན་ལ་གཉིས་ཕན་གྱི་སྐད་ཆ་རེད། རྒྱ་མི་འབུ་སྲིན་ལ་དགའ་པོ་ཡིན་པས་ས་དམའ་ས་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་འཁྲིས་འབུ་མང་པོ་ཡོད་སར་བསྡད་ན་ལེགས། བོད་ལུང་པར་འབུ་དཀོན་པོ་ཡིན། བོད་པས་ཤ་ཟ་བ་འདི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། ཡ་ང་པོ་ཡིན་ན་ཡང་བྱ་ཐབས་བྲལ་བ་རེད། གཡག་ཤ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཤ་ལ་མི་མང་པོས་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་སྟབས། དཀར་ཡོལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་ལ་འབུ་སྲིན་མང་པོའི་སྲོག་ཕྱིན་པ་ལས་ཕྲན་བུ་དྲག་གི་རེད། བོད་པས་འབུ་སྲིན་ཟ་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་མ་འཇགས་ན་ལེགས།

ང་རང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོའི་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ཟ་སྟངས་དང༌། འགྲོ་སྟངས་དེ་དག་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོ་ཆོས་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་འབུ་མང་པོའི་སྲོག་བཅད་ན་སྡིག་པ་ལྗིད་རོགས་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཟེར་བ་འདི་ཡིག་ཐོག་འབྲི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་མིན་པར་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་། འགྲོ་སྟངས། སྡོད་སྟངས་ཚང་མར་འབྲེལ་བ་ཡོད། སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ནའང་ངག་འཇམ་པོ་དང༌། དྲང་པོ། གུས་ཞབས་ལྡན་པ། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང༌། མ་རབས་དེ་འདྲ་མེད་པར་སྤྱོད་ལམ་ཡང་ཡ་རབས་བག་ཡོད་ལྡན་པ། ངང་རྒྱུད་རིང་པོ། གུས་བརྩིའི་རྣམ་འགྱུར་ལྡན་པ། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཡང་ཧམ་པ་དང་། དམར་ཤེད་དེ་འདྲ་མི་བྱེད་མཁན་དེ་རིགས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་གྲངས་རེད། མི་རིགས་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་དང༌། གཅེས་སྤྲས་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་ཁ་གཏད་རྒྱ་མིར་གཅོག་དགོས་པས། སོ་སོའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་རྒྱ་མི་ནང་བཞིན་ཆགས་ན་མི་འགྲིགས་པས་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡོད།

ཇ༽ བཙན་བྱོལ་བའི་གྲུབ་འབྲས་དང་། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པར་ཆ་མཚོན་ན། རྒྱ་གར་ནང་ལ་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་བོད་པ་ཁྲི་གསུམ་ཡས་མས་ཤིག་ཡོད། བོད་པ་སྤྲང་པོ་བྱས་ནས་སློང་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད། འཛམ་གླིང་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོར་མཐོང་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་གཞིས་ཆགས་ཁག་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག དགོན་པ་ཁག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་མ་འོངས་པའི་བོད་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་བཟོས། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མི་མང་གི་སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོ་སོགས་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད། གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་བཏང༌། ཉམས་མྱོང་གསོག་བཞིན་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་མང་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད།

བར་སྐབས་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་དང༌བཅའ་ཁྲིམས་བཟོས་ཤིང་། དེ་དག་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་གསལ་པོར་མཚོན་པའི་བོད་མིའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་ཡོད། སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོས་ཆོས་དང༌རིག་གཞུང༌། སློབ་སྦྱོང་དང་འཕྲོད་བསྟེན། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་འཛམ་བུ་གླིང་གང་སར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བོད་དོན་བདེན་པ་དག་སྐྱེལ་གྱི་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཡོད། དཔེར་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བ་ས་ཡ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་འདི་དག་གྲ་འགྲིགས་ཤོས་དང༌། ཚགས་ཚུད་ཤོས་རེད་ཅེས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པར་རོགས་རམ་གང་བྱས་པ་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་ཐོག་ཤ་ཁུ་ཤ་ཐིམ་བཏང་སྟེ་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདུག་ཅེས་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པར། རང་ཉིད་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱེད་ས་དེ་འདོད་པ་ཁེངས་པ་བྱུང་མ་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བོད་གཞུང་ལ་གང་ཡང་མི་འདུག ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག་པ་དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ངའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཡིད་ཆེས་དང༌། དགའ་མོས་བྱེད་པ། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་གི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ལས་ཀ་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བྱེད་པ་ལས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒེར་གྱི་དོན་དག་མིན། སྤྱི་དོན་ལ་བོད་མི་ཚང་མས་བསམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས།

ང་ཚོར་བྱ་སྤུ་གནོན་གྱི་ལས་ཁུངས་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱིས་འབད་རྩོལ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ཕན་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དང༌། བྱས་རྗེ་ཐོན་པ་ལས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཅིག་ལག་གཅིག་གིས་ལས་ཀ་འདི་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འབྲེལ་བ་བྱེད་འདོད་ཡོད། བོད་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་འདོད་མེད་ཅེས་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་ཕྱེ་ནས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ལ་གནད་འགག་བརྩི་གི་འདུག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་པའི་འོག་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདིས་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་པ་རེད། འདི་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་དང༌། འདིས་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་ཡོད།

ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོར་རྒྱ་མིས་བོད་གཞུང་རྩ་མེད་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱང༌། བོད་གཞུང་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་ཡོད་ལ། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ལ་ཆ་བཞག་ན་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་བཙུགས་པ་ལས། རྒྱ་མིས་བཙུགས་པ་མིན་སྟབས་དེ་བསྡུ་བའི་དབང་ཆ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་མེད། ༸རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བཙུགས་པའི་གཞུང་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་འདི་རྒྱ་མིས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་ཐབས་མེད། དེ་འདྲའི་གཞུང་འདིར་རྒྱ་མིའི་བལྟ་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡོད་བཞིན་དུ་བོད་མི་ཚོས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལས། བོད་གཞུང་ལ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱིན་བསྡད་ན་སོ་སོའི་ཞབས་འདྲེན་སོ་སོས་ཞུས་པ་རེད། སོ་སོའི་རྐང་པར་སོ་སོས་རྡོ་གཞུས་པ་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ལས། ཡག་པོ་གང་ཡང་མེད། འདི་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཡང་མི་ཁས་ཤས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གསོན་པའི་རིང་འདིར་དོན་དག་བྱུང་ན་བྱུང་བ་ལས། དེ་ནས་རེ་བ་མེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ངོས་རང་ཡོད་མེད་ལ་ཕྲན་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་སྲིད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་ཆ་ནས་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ང་ཚོས་མི་རིགས་གཅིག་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་དཔོན་པོ་མང་པོ་བརྗེས་པ་རེད། དཔེར་ན། གླང་དར་མའི་རྗེས་སུ་བོད་སིལ་བུར་ཕྱིན་ཏེ་མང་བཀུར་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་བོད་ཡོངས་རྫོགས་སྐྱོང་བ་མ་བྱུང་ནའང༌། བོད་མི་རིགས་མུ་མཐུད་བསྡད་པ་རེད། དེ་རྗེས་འགྲོན་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དང༌། ཕག་གྲུ་སོགས་བླ་དཔོན་དང་མི་དཔོན་རྙིང་པ་ཚོ་བརྗེས་ཀྱིན་བརྗེས་ཀྱིན་གསར་པ་མང་པོ་རིམ་པས་ཡོང་གིན་ཡོང་གིན་བྱས་ཡོད་འདུག རྩ་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཐོང་ཐང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང༌། འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་དེ་ཡང་བོད་མི་རིགས་ཐུན་མོང་གིས་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས།

ཉ༽ སློབ་སྦྱོང་ལ་དོན་གཉེར་དང་། ཚུལ་མཐུན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད།

འདིར་རྒྱ་གར་ལ་སྡོད་མཁན་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་རྣམས་ཚུར་ཡོང་བའི་དགོས་དོན་དཔེ་ཆ་ལྟ་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་ལྟོས། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་བབས་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཁ་གཡེང་མིག་གཡེང་མ་བྱེད། གྱོན་ཆས་འདྲ་མིན་གྱོན་ནས་ཀྲོག་ཀྲོག་མི་བྱེད་པར་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། བར་ལམ་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་མཁན་མང་ཆེ་བའི་ནང་དུ་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་དང༌། བཙོན་ཁང་ནང་ལ་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་མཁན། རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་འདི་ཕྱོགས་ཡོང་མཁན་ཚོར་ཡང་རྒྱ་མིས་མཐོང་སྣང་ལ་མི་འགྲོ་བའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མས་ལྷག་བསམ་བཅངས་ནས་ཡོང་བ་ཡག་པོ་རེད། མདོ་དོན་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་དེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་དེའི་ཚབ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དོན་གྱི་བདག་པོ་དང་། མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ནས་ཡོང་བའི་མི་རེད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་བོད་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་འཚམས་འདྲི་དང༌། དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། དགའ་བསུ་ཞུ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། ངོས་ནས་རྣམ་ཀུན་ང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་ཞེས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དོན་གྱི་བདག་པོ་ཟེར་དགོས་པ་དེ་ཡང་ཁ་འཕངས་ལག་འཕྱིས་བྱེད་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་མིན། ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཆགས་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང༌། ལུང་པའི་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་བྱེད་མིན་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་རེད།

ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་དང་བོད་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང༌། རྒྱ་མིས་བཅིངས་བཀྲོལ་ཟེར་བའི་མིང་དེའི་འོག་ནས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཕྱིན་པའི་རིང་ལ་དོན་དམ་པའི་བོད་མི་མང་ལ་བཅིངས་བཀྲོལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་སྤྲད་ཡོད་ན། དུས་ད་ཚོད་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་འདིའི་འོག་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ཏེ་ད་ཆ་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་དངོས་གནས་ཡོད་ན། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་སྡོད་མཁན་བོད་པ་ཉུང་ཤས་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་གིས་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་ནས་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་མ་རེད་ལ། དེ་བདེན་པ་ཡང་མ་རེད།

ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྒན་གཞོན་ཁྱད་མེད། མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཐེ་བས་བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་ལྔ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྣ་ཁུག་འཚིག་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོའི་རང་དབང་འཕྲོག་པ་དེར་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ནད་མ་ཐེག་པར་བསྡད་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

འཛམ་གླིང་གང་སར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་རིགས་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལུས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཐོག་མར་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་གསར་བརྗེ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་གོ་མི་ཏང་སྲིད་གཞུང་ལ་དམག་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱི་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱན་ནག་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་པ་མང་ཚོགས་དང༌། བཟོ་པ་ཁག གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་བཅས་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་ནང་གྲལ་རིམ་གྱི་བཤུ་གཞོག་དང༌། གཉའ་གནོན་གཏོང་མཁན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་བཤད་མ་དགོས་པར་རྒྱ་མོ་རྐང་རིལ་བཟོ་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་ཕོ་ཆེན་བཟོ་བ་སོགས་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་ཧ་ལས་པའི་གདུབ་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་པར་ཆེས་མུན་ནག་དང་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་མིའི་ལུས་སྲོག་ལ་ལག་རྩེད་བྱེད་པ་དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་གཏན་ནས་མེད། གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་འོག་ནས་གསར་བརྗེར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་རེད།

ཁ༽ དམར་ལུགས་ཀྱི་བཙན་དབང་དང་། ཕམ་ཉེས་ཀྱི་བྱུང་རབས།

ངས་རྣམ་ཀུན་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་ལེགས་ཆ་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེ་རྒྱ་ཆེའི་བཟོ་ཞིང་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་རྣམས་མངའ་བདག་དང༌། མ་རྩ་ཅན། དབང་འཛིན་པ་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱད་ན་དྲང་པོ་མ་རེད། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་བགྲང་ཡུལ་དང་། ཁྲིམས་གཏུགས་བྱེད་ཡུལ་མེད་སྟབས་གསར་བརྗེའི་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་མ་བཏང་ཐབས་མེད་བྱུང་བ་རེད། དེ་དག་གི་དུས་སྐབས་ཡོལ་ཚར་བ་རེད།

འོ་ན་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། གསར་བརྗེ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ལག་པར་དབང་ཆ་ཚང་མ་བྱུང་རྗེས་ཁ་ནས་ང་ཚོའི་རྒྱ་ཆེའི་བཟོ་ཞིང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་སྐབས་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་ཐོག་འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་དུ་བླངས་ཤིང་། མི་ཚང་མར་སྡུག་སྦྱོང་དང༌། གནོན་བཙིར་བཙན་དབང་ཚད་ལས་བརྒལ་བས། མདོར་ན་ཁྱིམ་ཚང་མི་རེ་ངོ་རེའི་ནང་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་དོགས་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དཀའ་ངལ་སྡུག་སྒོམ་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་པ་རྣམས་བྱམས་བརྩེས་ཕོངས་ཤིང་། འཚེ་བ་དང་འཁོན་འཛིན་དང་དུ་ལེན་མཁན་ཞིག་ཆགས་སྟབས་ཨུ་རུ་སུས་མཚོན་པའི་དམར་པོའི་ལུང་པ་ཚང་མ་ཕམ་ཉེས་སུ་ཕྱིན་པ་རེད།

མདོ་དོན་རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་དུ་དམར་པོའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཁ་ནས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ལག་ལེན་བསྟར་མ་ཐུབ་སྟབས། དེང་སང་རྒྱ་ནག་ནང་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མི་དགོས་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ལྷགས་ཡོང་གི་ཡོད། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་དཔོན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་བགད་མོ་ཤོར་རྒྱུ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ། བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས། བོད་པའི་བསམ་བློ་བཅས་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་གིས་བོད་པར་ལམ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པར་མཚོན་ན། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ནས་སྐྱོ་པོ་རེད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ཞིང་། གཞན་ཡུལ་རྒྱུས་མེད་ཅིག་ཏུ་སླེབས། བཙན་བྱོལ་བའི་མིང་ཐོགས། ཤེས་ཡོན་དང༌། ཉམས་མྱོང༌། རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔའི་རིང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སར་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ཉམས་མྱོང་གསོག་སར་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བཙན་བྱོལ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚགས་ཚུད་ཤོས་དང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གྲ་འགྲིགས་ཤོས་ལ་བརྩི་གི་ཡོད།

བོད་པར་སོ་སོའི་ལས་དོན་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་རྒྱ་མི་ལས་འཇོན་པ་མེད་ན་ཡང༌། སྐྱོ་བ་ཡོང་གི་མ་རེད། དངོས་གནས་ཞི་བདེའི་ཚོར་སྣང་ཡོད་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བོད་པས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་རྒྱ་མིས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་སོ་སོ་ལུང་པའི་ནང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་འདུག་གམ། རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། མིའི་བསམ་བློ། མིའི་སྤྱོད་པ་ཚང་མ་ཁོང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། ཁོང་ཚོར་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ས་ཆ་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཁོང་ཚོས་བདེ་སྐྱིད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད།

ག༽ བཙན་བྱོལ་གྱི་བྱ་གཞག་དང་། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕན་ནུས།

མདོ་དོན་སྙིང་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན། གཞིས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་དང༌། ང་ཚོ་བྱེས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚང་མ་རྩམ་པ་ཟ་མཁན་གཅིག་གྱུར་རེད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ལ་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་གཅིག་གྱུར་རེད། རང་གི་ངང་གི་སྙིང་རྗེའི་བློ་ཡོད་པ། ཡ་རབས་བཟང་པོའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་པ་གཅིག་གྱུར་རེད། སྡོད་ས་ཨ་མི་རི་ཀ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་གཞན་དག རྒྱ་ནག་གི་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྔར་གྱི་མིའུ་གདུང་དྲུག་ཅེས་པའི་ཤ་ཁྲག་རུས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བོད་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན། འདོད་རུང་མ་འདོད་རུང་འདི་བརྗེས་པོ་རྒྱག་ཐབས་མེད། དོན་སྙིང་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་དོན་གྱི་སེམས་འཁུར་བླངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་དུ་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་བྱེད་དགོས།

དེང་སང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞིག་ལ། མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོར་གསར་འབྱོར་བ་ཞེས་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། མཐོང་ཆུང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་ཡོད་འདུག་ཀྱང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་འདྲ་བྱེད་མཁན་མེད། ཆེས་རེ་ཟུང་གིས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་མ་འགྲིགས་པ་ཡོང་སྲིད། ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུ་ལས། གཞན་དག་ལ་ལྟ་ཁུངས་གང་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིས་དཔེར་ན། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་ལས་ཀ་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱས་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་ལ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་གསལ་གྱི་བཙུགས་པ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ཤིག་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་ལ་ཕྲུ་གུ་ཁྲི་གཉིས་གསུམ་ཞིག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང༌། བོད་ཡིག་སྦྱོང་གི་ཡོད། ཤེས་ཚད་ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ད་ལྟ་གཞོན་སྐྱེས་ཕལ་ཆེ་བ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མྱོང་བ་དང༌། བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཤེས་མཁན། དབྱིན་ཇི་དང༌། ཧིན་དཱི་ཡང་གང་འཚམ་ཤེས་མཁན་ཤ་སྟག་ཆགས་ཡོད།

ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་དགོན་པ་ཧ་ལམ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པའི་ནང༌། གྲྭ་པ་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱིས་སོ་སོ་སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་ལུང༌མན་ངག་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན་ཡང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་གསེབ་སྐྱོ་པོ་ཚོའི་དཀྱིལ་ལ་བོད་པའི་གྲོང་སྡེ་གསར་པ་སྣུམ་ཐིང་ཐིང་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡོང་བ་ནི་ང་ཚོར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དང༌། བྱ་སྤུ་གནོན་གྱི་ལས་བྱེད་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ལས། ངོས་རང་མི་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཐབས་མེད། གནད་དོན་དེ་དག་ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

དཔེར་ན། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་སྐབས་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་དྷ་རམ་ས་ལར་མ་འབྱོར་བར་དུ་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འདིར་སླེབས་ནས་ཀྱང་རྒན་པ་ཚོར་གཉེན་འཕྲད་གནས་སྐོར་གྱི་ལམ་སྟོན། གཞོན་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོར་འགྲོ་སྟངས། གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོར་མཚམས་སྦྱོར་འགྲོ་སྟངས་སོགས་ལས་རིམ་ཚང་མ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་འོག་ནས་ལག་ལེན་འགེལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་བྱ་སྤུ་གནོན་གྱི་ལས་ཁུངས་སྡེ་ཚན་འདི་དག་མེད་ན་དེ་དག་འགྲུབ་ཐབས་མེད།

དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་མཚོན་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འབྲེལ་བ་བྱེད་འདོད་ཡོད། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་འདོད་མེད། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ངོས་ལེན་མེད་ཅེས་རྒྱ་མིས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་གནད་འགག་ཅིག་མཐོང་ནས་བཤད་པ་རེད། རྒྱ་མིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུ་ལས། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ལ་སྙིང་པོ་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ན། རྒྱ་མིར་དགོས་པ་དེ་ཆགས་འདུག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ལ་ཕན་པའི་ལས་དོན་གང་ལ་གང་འཚམ་བསྒྲུབས་ཡོད། ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མཁན་མེད། གལ་ཏེ་རེ་ཟུང་ཡོད་སྲིད་ན་ཡང༌། དེང་སང་ལྷ་སར་ལྟག་སྒོ་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་མིས་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོར་སྣེ་ལེན་བྱེད་མཁན་ལས་བྱེད་རེ་ཟུང་གིས་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་ཕམ་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད་ཀྱི་རེད། ད་དུང་ཡང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རྩ་བའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྱུང་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་ང་ཚོར་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་གཞུང་དང༌། གྲོས་ཚོགས་སོགས་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདི་དག་གིས་འཛམ་གླིང་གང་སར་འབྲེལ་བ་དང༌། བོད་དོན་གསལ་བཤད་བྱས་ཏེ་འཛམ་བུ་གླིང་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདི་དག་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་སེམས་ཤུགས་སྐྱེས་པ་དང༌། བློ་བག་ཕེབས་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱིས་གནས་ཚུལ་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མགོ་མ་འཚོས་པར་རྒྱ་གར་ནང་བོད་གཞུང་ལ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཟེར་བ་བཤད་དེ་བོད་ནང་གི་མི་ཚོ་ཐེ་ཚོམ་དང༌། བློ་ཕམ་སྐྱེ་གཞི་ཆགས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ད་ལྟ་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། མ་འོངས་པར་བྱེད་འཆར་གང་དང་གང་ཡོད་པ་རྣམས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་ཤེས་ན། བསམ་བློར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་རེད། གནད་དོན་དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ང༽ བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་དང་། རང་སྐྱོང་གི་གནས་སྟངས།

དེ་ནས་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་རྒྱ་མིར་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཚམས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད་ལོ་མཇུག་དང་། དོན་དགུ་ལོའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱུང༌ཞིང་། དེ་རྗེས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་སྔ་རྗེས་བཞི་ཙམ་དང༌། པེ་ཅིང་དུ་ཐད་ཀར་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་གཉིས་བཅས་བཏང༌ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཐོག་མའི་འབྲེལ་བ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་བརྒྱུད་བྱུང་བར་བརྟེན། རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་པེ་ཅིང་དུ་སྔ་རྗེས་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོ་བཤད་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་ང་ཚོ་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང༌། རོགས་རམ་ལག་རྗེས་ཐོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལོགས་སུ་བསྡད་པ་ལས། རྒྱ་མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་པ་ཁེ་ཕན་ཆེ་བ་ཡོད་ན་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་རེད། བོད་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་དང༌། རྒྱལ་སྲུང་རྒྱ་ནག་གིས་བྱས་ན་འགྲིགས། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གྱི་ས་མཚམས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། ས་མཚམས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་མི་རིགས་ཐ་དད་དང་། རིག་གཞུང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཡང་གཅིག་གྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་མེད་ན། སྔར་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ན་ཡང་དུམ་བུར་འགྲོ་བ་དེ་ཆོས་ཉིད་རེད།

ད་ལྟ་བོད་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་འདི་མིང་ཙམ་ལས། དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད་པས་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་མིན། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ནོར་ལྟ་བུ་འདི་དག་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་ལ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད། ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་བོད་པས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཆ་རྒྱུས་མེད་མཁན་ཞིག་གིས་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད།

གཞན་ཡང་བོད་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སོགས་པའི་ནང་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཆ་ཚང་བོད་མིས་འགན་འཁུར་རྒྱུ་དང༌། ལས་དོན་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཡང་བོད་པས་བྱས་ཆོག་པའི་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ཡང་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དང༌། དབྱངས་བཞི་ཅན་གྱི་ང་ཚོའི་བོད་ཡིག་འདི་དག་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གཅིག་གྱུར་དུ་ཁྱབ་ནས་བསྡད་ཡོད། སྐད་ཡིག་གོམས་གཤིས་ཀྱིས་ཤན་ཕྱེ་བའི་ཆོལ་གསུམ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པ་དང༌། ནུས་པ་ཐོན་པ། གཅིག་གོ་གཉིས་ཆོད་ཡོང་གི་རེད།

དེ་མིན་རང་སྐྱོང་གི་མིང་བཏགས་པའི་དུམ་བུ་མང་པོ་བཟོས་ན་དགེ་མཚན་གང་ཡང་མེད། དཔེར་ན། ཟི་ཁྲོན་ནང་ཧ་ལམ་མི་གྲངས་ས་ཡ་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་གཅིག་གི་ནང་ལ་བོད་པ་ཉུང་ཤས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ན་བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང༌། རང་སྐྱོང་ཁུལ། རང་སྐྱོང་རྫོང་ཟེར་བའི་དུམ་བུ་མང་པོ་མ་བཟོས་པར་བོད་མི་རིགས་ཚང་མ་རང་སྐྱོང་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བཟོས་ན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་བདེ་བ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་དངངས་སྐྲག་བྱེད་པའི་ཁ་བྲལ་ཡོང་གི་མ་རེད། ཁ་བྲལ་མ་ཕྱིན་པར་མཉམ་དུ་བསྡད་ན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ང་ཚོས་གུ་བཤངས་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་གསལ་པོ་བཤད་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་གྲོད་ཁོག་ཆེ་ཐག་ཆོད་ནས་གྲོད་པ་རྒྱག་གི་མི་འདུག

ཅ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་ཆ་རྐྱེན་དང་། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

ད་དུང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་ཟེར་གྱི་འདུག རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མིན་པར་རེད་ཅེས་ངོས་ནས་བརྗོད་ག་ལ་ཐུབ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་སུས་ཀྱང་བཟོ་བཅོས་བྱ་ཐབས་མེད། གུང་བྲན་གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་མཁན་འདི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད། ད་ལྟ་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་དབང་བས་མ་ཚད་པར། ཁོང་ཚོའི་ཧམ་བཤད་ངོས་ནས་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད། ང་ཚོས་བདེན་དོན་རྩོད་ཀྱི་ཡོད། རྩོད་སྟངས་དེ་ཡང་རྒྱ་མིར་འཁོན་འཛིན་མེད་པར་བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱས་ནས་རྩོད་ཀྱི་ཡོད།

བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མི་ལའང་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ནང་རྒྱ་མི་ཚུད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་མི་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས་དང་དགོས། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མི་ལ་དགོས་པ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་པ་ལ་ཡང་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་དུ་ང་ཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ཚང་མ་འཕྲོག བོད་པ་རྒྱ་མིའི་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་ན་དེ་འགྲིགས་ཐབས་མེད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ན། རྒྱ་མིས་བོད་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་བ་རེད། བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང༌། མངའ་བདག མངའ་ཚབ་མེད་པ་བཟོས་པ་དེ་འགྲིགས་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་འདི་ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན། ཁ་ནས་འདྲ་མཉམ་དང༌། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དཔེར་ན། སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལྟོས་དང༌། རྒྱ་མིའི་ཕྲུ་གུ་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་བར་ལ་སློབ་གྲྭར་ཚུད་དཀའ་སླ་དང༌། ཆ་རྐྱེན་བཟང་ངན། ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་མིན་སོགས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་སྤྱོད་པ་འདིས་དོན་དག་ངོ་མ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཚོའི་སྐོར་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་སྐད་ཆ་ཐེངས་མང་པོ་བཤད་པར་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་མ་བྱས་སྟབས། མཐའ་མ་ ༡༩༨༨ ལོར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གྲོས་འཆར་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་བཏོན་པ་རེད། དེ་ལ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་ནས་ཕྱེད་རང་བཙན་དང༌། རྣམ་པ་བསྒྱུར་བའི་རང་བཙན་རེད་ཅེས་རི་བོང་གནམ་རྡིབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་གྲོས་འཆར་བཏོན་པ་དེར་ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ནས་གྲོས་འཆར་དེ་གུ་བཤངས་ཆེ་དྲགས་འདུག་ཅེས་བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བོད་ནང་ལ་མི་ཁ་ཤས་ཕྲན་བུའི་སེམས་ཤུགས་ཆག་རྐྱེན་ཡོང་གི་མེད་དམ་བསམ་པ་འདུག གང་ལྟར་ད་ལྟ་བོད་རྒྱའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་བསྡད་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སྩལ།། །།

༼བཀའ་སློབ་འདིའི་མཇུག་ནས་བཀའ་སློབ་ཕྲན་བུ་ཞིག་གསུང་པར་ཀྲེབ་ཐག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་གྱིས་ཕབ་མ་ཐུབ།༽

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བོད་དོན་གྱི་བདེན་རྒྱབ་དང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་རེད། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རེད། དེའི་ཁོངས་ནས་ཁག་ཅིག་སླེབས་པ་ལ་དགའ་བསུ་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྲོ་དང་མ་འགྲོ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་རག་ལུས་པ་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་འདི་བདེན་དོན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ནང་ལ་བོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད། གལ་ཏེ་བོད་ནང་ལ་གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་རྣམས་འདོད་བློ་ཁེངས་ཀྱི་ཡོད་ན། འཛམ་བུ་གླིང་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཁྲི་བཅུ་གསུམ་ཙམ་གྱིས་སྐད་བརྒྱབ་ན་ཡང་བདེན་པའི་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་མ་རེད། རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་འདྲ་མཉམ་དང༌། སྤུན་ཟླ་མི་རིགས། བཅིངས་འགྲོལ་སོགས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དག་ངོ་མའི་ཆ་ནས་བོད་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་དང་། བོད་པར་ཡིད་མ་ཆེས་བྱེད་ས་དང༌། གནག་གནག་བྱེད་ས། བོད་ཀྱི་ལུང་པ་དེ་རྒྱ་མིའི་དཔལ་འབྱོར་བཟོ་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་པའི་སྲོག་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་བཟུང་བ་ལྟ་བུའི་སྡིགས་རའི་འོག་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ཚང་མས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྡད་པ་དེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཉེ་ཆར་ངོས་རང་སི་པན་ཟེར་བའི་ལུང་པ་དེར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གྲ་འགྲིགས་པོ་དང༌། ཡག་པོ་བྱུང༌། ཧྥ་རན་སི་དང༌། དབྱིན་ལན། འཇར་མན་ཁུལ་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ཚགས་པར་དེ་དག་གི་ནང་ལ་ཡང་མང་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སི་པན་ནང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ད་རེས་ངོས་རང་སླེབས་དུས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག ལྷག་དོན་ཚགས་པར་ཁག་དང༌། གློག་འཕྲིན་དེ་དག་གི་ནང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་སོང༌། དེ་དག་གིས་རྟགས་མཚན་གང་ཐོན་གྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། བོད་པའི་ཐོག་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་དུས་ཚོད་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ། ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཧ་ལམ་རྨོངས་དད་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་པ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་དད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་མཐོང་གི་ཡོད།

ལུང་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་ཁོང་རང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཡེ་ཤུ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེང་སང་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ལུང་པ་ཚོའི་ནང་ལ་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ནས་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཉུང་དུ་ཉུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་དེང་སྐབས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཚོའི་ནང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ཚུན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བོད་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཡུ་རོབ་ནང་ནང་པ་གསར་པ་ཆགས་པ་ཕལ་ཆེར་འབུམ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད།

ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་ལ་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་གསར་པ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་འདུག འཛམ་བུ་གླིང་གང་སར་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་གཏིང་ཟབ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། འདི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ན་མ་འོངས་པར་བོད་མིར་ཕན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་ཆག་བཏང་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་གཞུང་ཁག་དང༌། ཚོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་མིར་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་ཐོག་ནས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དང༌། རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་ཐོག་དོ་སྣང་ཤུགས་རུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་འདོད་བྱེད་མཁན་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

ཁ༽ ཞི་དྲག་གི་ཐབས་བྱུས་དང་། སྡུག་ཟད་ཐེབས་པའི་ཉེན་ཁ།

རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་བྱེད་སྟངས་ལ་མཚོན་ན་ད་ལྟ་བར་དུ་རྒྱ་མིས་བྱེད་སྟངས་འདྲ་མིན་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་བྱས་པ་རེད། འགོ་སྟོད་ནི་འཇམ་འདུལ་བྱས་ཡོད། རྒྱུ་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་བསླུ་ཨེ་ཐུབ། སློབ་གསོ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསླུ་ཨེ་ཐུབ་བལྟས་ཡོད། དེ་རྗེས་བཙན་དབང་སྡུག་སྦྱོང་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་རེད། ད་ཆ་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཕྱིན་ནས་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། མི་རབས་སྔོན་མ་ཚོའི་ལས་མཇུག་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་བསྐྱལ་ཏེ་རྒྱ་མི་བོད་ནང་བློ་བདེ་པོའི་ངང་སྡོད་ཐུབ་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད། དེ་ནི་རྒྱ་མིས་བོད་པར་བཙན་དབང་སྡུག་སྦྱོང་ཚོད་མེད་བཏང་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ནད་མ་ཐེག་པ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་ནང་ཚགས་ཆགས་ན། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་རེད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ལ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞི་བཅུ་གཤིབས་ནས་བསྡད་པའི་བོད་མི་མང་པོ་རྒྱ་མིར་སྣ་འཚིག་ནས་བསྡད་འདུག

དེ་བཞིན་རྒྱ་ནང་རང་གི་ནང་ལ་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་ཤེས་ཚད་མཐོ་པོ་སླེབས་པ་དེ་རིགས་ཀྱང་རྒྱ་མིར་གཏིང་ནས་ཞེན་པ་ལོག་སྟེ་བསྡད་འདུག བོད་མིའི་ནང་བསམ་བློ་མ་འཁོར་མཁན་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། རེ་ཟུང་ཡོང་ངེས་ལས། དེ་མིན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་མིར་གཤིབ་གཏུགས་མང་བ་བྱེད་མཁན་བོད་མི་དེ་དག་རྒྱ་མིར་བློ་ལོག་གི་ཡོད། འདི་དག་ནི་རྒྱ་མི་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་སྡུག་པ་གང་ཡང་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དབང་ཆ་འཛིན་མཁན་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ཐབས་སྡུག་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་རེད། བར་ལམ་ནས་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན། ད་ཆ་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་བྱས་ཏེ་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་རིམ་པས་བོད་པའི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་མེད་པ་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གང་ཐུབ་ཀྱིས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མིའི་གོམས་གཤིས་བག་ཆགས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་ཐུབ་ན་བོད་ཁ་བྲལ་འགྲོ་བའི་འགན་སྲུང་གི་རྩ་བ་དེའི་སྒང་ནས་ཡོང་གི་འདུག་བསམ་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་འདུག

ག༽ བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང་། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས།

ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་མིའི་ལག་པའི་འོག་ལ་བོད་པ་སྡུག་ཟད་ཐེབས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ནས་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་དུ། ད་ཕན་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་རྒྱ་མིར་མེས་འཚིགས་མེར་གཏུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་དང༌། གཉིས་མོས་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་མི་རིགས་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་བཅས་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་སྟངས་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་འདི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་ཡུལ་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་མི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བདག་ཏུ་བཟུང་མ་བཟུང་གི་སྲོག་ཆགས་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་བག་ཕེབས་ཡོང་གི་རེད། སྙིང་རྗེའི་ཚོར་བ་གཏན་ནས་མེད་མཁན་གྱི་མིས་དབང་ཆ་ཟིན། སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་ལྟ་སྤྱོད་བོད་ལུང་པའི་ནང་ཁྱབ་ན་མི་ལྟ་ཅི་སྨོས། དུད་འགྲོ་འབུ་སྲིན་ཚུན་ཆད་ལ་བདེ་བ་མེད་པ་མཐོང་གསལ་འདི་རེད། ང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་འདིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ཡང་ང་ཚོས་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཅེས་ངོས་ནས་སྤོབས་པ་དང་བཅས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་མགོ་འཚོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

ལྟོས་དང༌། དཔེར་ན། དེ་སྔ་གུང་བྲན་གྱིས་དམ་པོས་དམ་བཅིངས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང༌། མི་གསོད། རྒྱུ་འཕྲོག ལོག་གཡེམ་སོགས་ཚུལ་མིན་བྱ་སྤྱོད་འདི་རིགས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ན་ཚ་རེད། ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་ན་ཚ་འདི་རིགས་མེད་ཅེས་ཁོང་ཚོས་འུད་ཤོབ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བཙན་དབང་དང༌། དམ་པོས་དམ་བཅིངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་སྟབས། སྲིད་བྱུས་ཅུང་ཟད་ལྷུག་གཏོང་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང༌། སྲིད་བྱུས་ལྷུག་ཏུ་ཕྱིན་མ་ཐག་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་ནང་ནས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། མཐོ་དམན་བར་གསུམ་ཚང་མའི་ནང་ལ་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཁྱབ་བདལ་ཕྱིན་ནས་བསྡད་ཡོད།

ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞེས་པ་འདི་སྒྲིག་དང་སྡོམ་པ་རང་སྲུང་ཟེར་བ་བཞིན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞུས་དག་གཏོང་བ་དང༌། ཡང་ན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ལས། ཕྱི་ནས་དུད་འགྲོར་སྣ་ཐག་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་ནང་བཙན་དབང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་རྗེས་མ་རབས་འཆལ་སྤྱོད་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་འཕྱུར་བ་ནང་བཞིན་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་མེད།

ཡང་ན། མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ལུང་པ། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཡོད་ན། གསར་ཤོག་ཁག་ནང་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན་ལམ་སེང་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ནས་བཏོན་པར་བརྟེན། ཞེད་སྣང་མེད་ཀྱང་འཚེར་སྣང་ཟེར་བ་ལྟར། ཕྲན་བུའི་བག་ཟོན་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མཁན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང༌། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་མེད་པས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་མེད་སྟབས་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་རྐང་བརྐྱངས་ལག་བརྐྱངས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་ཡོད། ཁ་ནས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་མེད་པ་བཟོ་དགོས་ཞེས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་བཤད་ཀྱང༌། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་མི་ཚང་མ་དངུལ་ལ་འདོད་རྔམས་སྐྱེས་ཏེ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་ལ་མ་རབས་ངན་སྤྱོད་ཀྱིས་ལུང་པ་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་རིགས་སེལ་དགོས་ན། ང་ཚོ་བོད་ལ་གནའ་རབས་ནས་ཡོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་རྩ་བར་གྱུར་པ་འཚེ་མེད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པ་འདིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་པོ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་གདོང་དང་གདོང་ཐུག་ནས་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་བོད་པའི་ཁེ་ཕན་གཅིག་པུ་མིན་པར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཁེ་ཕན་ལའང་ཐུག་ཡོད་ཅེས་ངོས་ནས་བརྗོད་བསམས་ནས་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་མི་ལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོད་ན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཡོང་གི་རེད། ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མེད་ན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་མེད། མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་ལྟོ་གྲོད་ཁོག་གང་དང༌། ལུས་མ་འཁྱགས་ཙམ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་མིན། མི་རིགས་ནི་དུད་འགྲོ་དང་མི་འདྲ་བའི་བསམ་བློ་མང་པོ་འཁོར་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་རང་གཞན་ཚང་མར་ཕན་པའི་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་མིའི་སེམས་ཚིམས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མེད་ན་ཟས་གོས་གནས་མལ་གཅིག་པུས་མིའི་སེམས་ཚིམས་མི་ཐུབ་པ་ང་ཚོས་མཐོང་གསལ་རེད།

ང༽ མེས་འཚིག་མེར་གཏུག་དང་། དོན་གཉེར་གྱི་བདེ་སྐྱིད།

གནད་དོན་དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མེས་འཚིག་མེར་གཏུག་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཤོད་རྒྱུ་མེད་པའི་རང་གནོང་ཡོད་སྟབས་གདོང་སྟོན་ཕོད་ཀྱི་མེད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་ཕྱི་ལོགས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ཕྱེ་ནས་བཞག་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མར་སྐད་ཆ་བྱེད་རྒྱུར་ཨང་གསར་ཡོད་ཅེས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞིག་བཤད། ནང་དོན་དུ་ཁག་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཉིན་འགྱངས་ཞག་འཕུལ་བྱས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་སྟངས་འཛིན་གང་ཐུབ་བྱས་ཤིང་། འཛུགས་སྐྲུན་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ཏེ་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ལ་བཤུ་གཞོག་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ཧ་ཅང་དམར་ཤེད་དང༌། ཞེ་གནག་གདུག་རྩུབ་བྱེད་སྟངས་འདིར་ང་ཚོས་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱི་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་དམག་གི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་ནག་མི་མང་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ལ་ཡིད་ཐང་ཆད་ནས་བསྡད་ཡོད། ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་ང་ལྔ་ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་དུས་གུང་བྲན་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མ་འོངས་པར་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཤིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པ། དེ་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ག་ལེར་འགྲོ་དགོས་པ། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བརྒྱུད་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་འཆར་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་བསམ་ཚུལ་དེ་རྩ་བརླག་ཕྱིན་ཟིན་པ་རེད།

དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་པེ་ཅིང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཅིག་གི་ཕྲུ་གུ་གཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་བཤད་དོན། མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གལ་སྲིད་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ན་ཕས་བུ་སྐྱོབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། བུ་རང་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སོ་སོའི་མདུན་ལམ་སོ་སོས་བཙལ་ནས་ཕྱིན་ན་ལེགས་ཞེས་བཤད་འདུག ཡང་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་བཟའ་ཟླ་ཞིག་ནས་ཧོང་ཀོང་ལ་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ལ་བཤད་དོན། དེང་སང་ནང་གི་ལྟོ་གོས་ཀྱི་དོན་ལ་གོ་སྐབས་བཙལ་ཏེ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་འདུག ཁྱེད་རང་དམག་དཔོན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་མིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་སྐབས་ད་ལྟ་འདི་འདྲ་ཡིན་ཀྱང་མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཆགས་མིན་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་ཟེར་ལུགས་ངོས་ལ་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་གིས་བརྗོད་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཡང་ཚོད་མ་ཐིག་གི་ངང་ལ་བསྡད་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་ཚང་མ་ལྐུག་པ་མིན་སྟབས་སོ་སོའི་རང་དབང་དང༌། བདེ་སྐྱིད་དོན་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་ཁག་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད། དོན་སྙིང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འཕོ་འགྱུར་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་ནག་རང་གི་གནས་ཚུལ། གསུམ་ནས་བོད་མིའི་ལྷག་བསམ་དང་སེམས་ཤུགས་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་པའི་རྩོད་གླེང་བདེན་དོན་ཡིན་པའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལོགས་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ང་ཚོ་རེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། འདི་རྒྱ་མིར་འཛིང་དགོས་ཟེར་བ་མིན། འཛིངས་ནས་ཕན་ཐོགས་དང་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད།

ཅ༽ མ་འོངས་པའི་གྲ་སྒྲིག་དང་། རང་མི་རང་ལས།

མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་རང་དབང་ལོན་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས། གལ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ལས་བྱེད་པ་ཁག་དང༌། བཟོ་པ་དང་ཞིང་པ། ལག་རྩལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལས་ཀ་རྣམས་རྒྱ་མིར་རེ་མི་དགོས་པ་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་བོད་པས་ལས་ཀ་མ་འཇོན་པར་ཁག་བཏགས་ནས་འདི་དག་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཟེར་བ་དང༌། རིགས་གཅིག་མཁས་པ་ཡིན་ཟེར་ནས་རྒྱ་མི་མང་པོ་བོད་ལ་བརྫངས་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་པས་མ་འཇོན་པ་རྒྱ་མི་ཁོང་རང་ཚོས་འཇོན་པ་གང་ཡང་མིན། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཙམ་སོང་བའི་རིང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པ་མ་འཇོན་པའི་གྲས་ལ་རྩ་བ་ནས་བརྩི་གི་མི་འདུག བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་བོད་པས་འཇོན་ཐག་ཆོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་ཟིན་པ་རེད། བོད་ནང་ལ་བོད་པ་འགུལ་བསྐྱོད་བྱེད་ས་མེད་པར་མནན་ནས་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་པར་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་བོད་པའི་ལག་རྩལ་བ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཐོན་མ་ཐུབ་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་གང་ཡིན་ནའང་ལས་རིགས་དེ་སོ་སོས་ཧྲ་ཏག་ཏག་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག་ཟེར་ས་མེད་པ་ཞིག་ང་རང་ཚོས་བཟོ་དགོས།

ང་ཚོའི་ཁ་ནས་རྒྱ་མི་རྒྱ་ཡུལ་ལ་ལོག་རྒྱུགས། བོད་ལ་རྒྱ་མི་སྡོད་མི་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་མ་གཅིག་རྒྱ་མི་འཐེན་པའི་མཚམས་སུ་གློག་ཁང་དང༌། སྨན་ཁང་ལ་སོགས་པའི་ལས་རིགས་ཁག་གི་འཛིན་སྐྱོང་བོད་པས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བ་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་རེད། རྒྱ་མི་རྒྱ་ནག་ཏུ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་དབང་ཆ་བོད་མིའི་ལག་པར་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར། ལུང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་རིགས་མཐའ་དག་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པར་བརྟེན། དེང་སང་བོད་ནང་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཚང་མས་ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱས། ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་དེ་སྐོར་རྒྱ་མིར་རེ་མི་དགོས་པར་སོ་སོས་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

ལོ་གཅིག་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་མཁན་སྨན་པ་དེ་འདྲ་ཐུག་བྱུང༌། ཁོ་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་བྱེད་སའི་སྨན་ཁང་དེ་དག་གི་ནང་དུ་བོད་པའི་སྨན་པ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་ངོས་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་རྗེས་སྨན་ཁང་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་གཏན་ནས་མེད་ནའང་ལས་དོན་ཆ་ཚང་ང་ཚོས་འགན་ཐེག་ཐུབ་པ་ཡོད་ཅེས་བཤད་བྱུང༌། ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སོ་སོའི་ལས་འགན་ཆ་ཚང་ཐེག་ཐུབ་པའི་གྲ་སྒྲིག་དང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། རྨང་གཞིའི་ཤེས་ཡོན་ཡག་པོ་མེད་ན། འཕྲལ་སེལ་ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་གཅིག་པུས་མཐོ་རིམ་ལག་རྩལ་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་འཁྱེར་སྐབས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུར་བརྟེན། ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེ་ཡང་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ཕ་མས་དོ་ཁུར་དང༌། སྐུལ་ལྕག་བྱེད་དགོས། ཕྲུ་གུའི་ངོས་ནས་ཀྱང་སྤྲང་འཁྱམས་བྱས་ནས་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་མ་སོང་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས། ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། རྩེད་མོར་མགོ་གཡེང་བ། ཐ་མག་འཐེན་པ་སོགས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཞིག་གིས་ང་ཚོ་ལྷ་སར་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་བོད་མི་གཅིག་གིས་ཐ་མག་ཉལ་ཐག་ཚོང་བར་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ངོས་ལ་བཤད་བྱུང༌། ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་དང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། ཉལ་ཐ་འཐེན་ན་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བོད་པས་དེ་སྔོན་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཉལ་ཐ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་དུ་བརྩིས་ནས་དམ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ནང་བོད་པ་ཚོས་ཉལ་ཐ་ཚོང་བ་དང༌། ཉལ་ཐ་འཐེན་ནས་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བའི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་རྒྱ་མིར་ལག་པ་འཕྱིས་ས་བསྡད་མེད། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་ཉེ་སྐོར་ལ་ཆང་གི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནས་ཐོན་པའི་ཆང་བཏུང་ན་ནད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ན་སོ་སོས་ཆང་མ་འཐུང་ན་འགྲིགས། སོ་སོས་ཆང་ཚོད་མེད་བཏུང་སྟེ་ནད་པ་སོ་སོས་བཟོས། རྒྱ་མིས་དེའི་ནང་ལ་རྫས་ངན་འདྲ་བླུག་ཡོད་པ་འདྲ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་སྣང་བ་སྐྱིད་པོའི་སྐད་ཆ་རེད། གཞན་ཡང་ལྷ་སའི་ནང་རྒྱ་མི་ཚེམ་བུ་བ་དང༌། ལྷ་བྲིས་པ། ཤིང་བཟོ་བ་ལྟ་བུ་ལག་ཤེས་མཁན་ཚོའི་སར་དངོས་པོ་བཟོ་རྒྱུ་མངགས་ནས་རྒྱ་མི་ལག་ཤེས་པ་ཚོས་ལམ་སེང་བཟོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་པའི་ལག་ཤེས་པ་ཚོར་མངགས་ན་དུས་ཐོག་ཏུ་མི་བཟོ་བའི་ཁར། ད་དུང་ཆང་དང༌། ཁ་ཟས་འདྲ་འཁྱེར་ནས་ཞུ་བ་འཐེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ཟེར་གྱི་འདུག་པ་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ནོར་འཁྲུལ་རེད།

ཆ༽ ཆོས་རིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། གྲྭ་བཙུན་གྱི་སྤུས་ཀ

ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། རྒྱ་མི་ལག་ཤེས་ཚོར་ལས་ཀ་དང༌། གླ་ཆ་བོད་པས་སྤྲད། ཁོང་ཚོ་མགྱོགས་མྱུར་འབྱོར་ལྡན་ཆགས་ཏེ་ནང་མི་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་དུ་ལེན་ཐུབ་པའི་གྲ་སྒྲིག་ཚང་མ་བོད་པས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཤིང་ཅང་གི་ཡུལ་པ་དེ་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ས་ནས་དངོས་པོ་ཉོ་བར་འགྲོ་སྐབས་རྒྱ་སྐད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་རྒྱ་སྐད་མ་བརྒྱབ་པར་ཤིང་ཅང་གི་ཡུལ་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱས་སྟབས་རྒྱ་མི་ཚོང་པ་ཚོ་ཐབས་ཤེས་མེད་པར་ཡུལ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་བཟོ་གི་ཡོད་ལུགས་ཟེར་གྱི་འདུག ཚང་མ་དེ་འདྲ་ཡིན་མིན་ནི་མི་ཤེས། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བའི་ཁར། ད་དུང་ཁ་ནས་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་རྒྱུར་ཀྲོག་ཀྲོག་བྱེད་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱ་མིས་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་ང་ཚོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ལས་འགན་མང་པོ་ཞིག་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བ་དང༌། གཟབ་གཟབ་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་འཐུས་ཤོར་གཏོང་གི་ཡོད། དེང་སང་ང་ཚོ་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཞིག་འགྲིམས་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས། ཚང་མས་ལས་ཀ་དང༌། སློབ་སྦྱོང༌། རྒྱུན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་འཐུས་ཤོར་མ་བཏང་བར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

ང་རང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་སྙིང་དོན་རྣམས་མགོ་འཚོས་པ་དང༌། ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་ན་སེམས་གཏིང་ནས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་མ་རེད། བར་ལམ་ཞིག་ནས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ལྷུག་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན་དགོས་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ། ཁ་ཤས་གསར་པ་བཞེངས་མཁན་བྱུང་ཡོད། དེ་ཚོའི་གྲས་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་རྒྱུར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་གར་ནས་བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་དུ་འགྲོ་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལ། སྔོན་མ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནང་བོད་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེང་སང་བོད་ནང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཆོས་དད་ཆུང་དུ་ཕྱིན་འདུག་ཟེར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྩ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པ་དང༌། གཉིས་ནས་དགོན་པའི་ནང་གི་གྲྭ་པ་ཚོས་ཀྱང་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང༌། བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་༸རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པར་༸ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་གང་ཡང་མེད་པར། འདོན་ཁ་ཁྲལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བློ་ལ་ཟིན། གྲོང་ཆོག་རྒྱུགས་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ནི་སློབ་སྦྱོང་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེས་ནས་འདོན་པ་སྐད་འཁོར་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཏོན་པས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད། ཡག་པོ་མ་བྱས་ན་རྒྱ་མིས་ཆོས་ལ་རྨོངས་དད་དང༌། བཤུ་གཞོག་གི་ལག་ཆ་རེད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ང་རང་ཚོས་བཟོས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག འདི་ལ་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

ཇ༽ ཁེ་ཉེན་གྱི་གདམ་ག་དང་། ལྟ་སྤྱོད་བརྟན་བཟུང་།

དེང་སང་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་དངུལ་ལ་བརྔམས་ཏེ་བོད་མི་ཚོས་རི་དྭགས་གསོད་པ་འདི་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། ང་ཚོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདིའི་ཐོག་ནས་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་བྱ་རི་དྭགས་ལ་འཚེ་བ་སྤོང་དགོས་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་བཞིན་དུ། བོད་ནང་འཕྲལ་སེལ་དངུལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་གི་དོན་དུ་རི་དྭགས་བསད་ན་མི་འགྲིགས་ཤིང་། འཕྲལ་སེལ་དངུལ་ཕྲན་བུའི་ཁེ་ཕན་དེ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མིག་ལྟོས་ལ་གནོད་འགལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཁེ་ཉེན་གདམ་ག་མ་ལོག་པ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོའི་བདེན་དོན་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་སྐད་འབོད་བྱས་ནས་གྲྭ་བཙུན་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ལ་ཚུད་ཡོད་ལ། རྒྱ་མིས་མནར་གཅོད་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་ནས་མང་པོ་ཞིག་ཤི་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་ནད་གཅོང་ཆགས་ཡོད། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནས་ཁོང་ཚོར་ལྟོ་ཆས་སྐྱེལ་བར་འགྲོ་རྒྱུས་མཚོན་སེམས་གསོ་ལྟ་རྟོག་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོའི་རང་དབང་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུ་འདི་སྐད་འབོད་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་པུ་མིན། ཚང་མས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་པོ་བརྟན་པོར་བཟུང༌སྟེ། ཤེས་བྱ་དང་འཇོན་ཐང་གི་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་དག་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་ང་རང་ཚོར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་རྣམས་རྩོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་གནང་སྐབས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཚོར་དམིགས་བསལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དང་། དབང་ལུང་མན་ངག

དེ་རིང་ལོ་རེ་འཆར་ཅན་སྨོན་ལམ་དུས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱིད་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་ལེགས་པར་ཟིན་ཅིང༌། དངོས་གཞི་འཆད་པའི་གཞུང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ནི་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཚེས་བཅུའི་ཉིན་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་འདུས་ཀྱི་རྗེས་གནང་དེ་ཡང་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་ཡིན། དེ་རིང་མཇུག་ཏུ་དགེ་བ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་འདི་ཡང་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་གི་ཆོས་སྐོར་ཡིན། བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་དང༌། ཐུན་དྲུག་གི་ཁྲིད་ལུང་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་བླ་མ་སྙན་གྲགས་ལྡན་པ་གཙོ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན།

ལྷག་པར་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ང་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ད་རེས་ངོས་རང་ཡང་སྐལ་བ་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་བྱུང་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཆོས་ཉན་མཁན་གྱི་སློབ་མ་མང་ཆེ་བ་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང་ཡོད་ཤག དེ་རིང་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོའམ། དམིགས་ས་གཙོ་བོ་ནི་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཡོང་མཁན་ཚོ་ཡིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་ཚོ་ཡང་ཡང་འཕྲད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་སྤྱད་དེ་ཡོང་མཁན་ཚོ་ཡང་ཡང་འཕྲད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མེད། མ་གཞི་རྒྱུན་དུ་བསམ་བློའི་ནང་ནས་དྲན་གྱི་ཡོད་ཀྱང་དངོས་སུ་ཐུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཉུང་ཉུང་ཡིན། ངོས་རང་གི་ངོས་ནས་གཙོ་བོ་ཁྱེད་རང་ཚོར་དམིགས་ཏེ་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་རིང་བཤད་པ་འདིས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་སྲིད།

མ་གཞི་ཤོད་མཁན་ངོས་རང་ནས་ཀྱང་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག མ་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་པ་འདིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕན་མི་ཐུབ་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་གནས་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་དང༌། བསམ་བློ་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་མིན། ང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་སོགས་ཞར་དང་ཞོར་ལ་སྐད་ཆ་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་ཡུལ་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཡིན། ད་ཕན་ཚང་མས་བློ་བདེ་སེམས་སྐྱིད་ངང་ནས་སྤྱི་དོན་ཐོག་སེམས་འཁུར་ཆེན་པོ་བླངས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡང་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་འཁུར་ཡག་པོ་བླངས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་ཆེན་དང་། ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན།

བོད་རང་དབང་གི་བདེན་མཐའ་གསལ་བ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་ལས་འགན་ཡིན། མདོར་ན། བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་ནང་གི་ལྷ་ཚོས་དེ་དག་ལའང་བོད་རང་དབང་ཐད་ལས་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་དོན་དག་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོས་རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་ཐོག་ནས་རང་དབང་གི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད།

མདོར་ན། རྒྱ་མི་ལའང་ཕན་པ་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ལས་རྒྱ་མིར་སྡུག་པ་ཞིག་དང༌། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད། ང་རང་ཚོའི་བོད་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འདི་མདོར་ན། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་དོན་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཚོགས་ཞིང་ནང་གི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལའང་ཏན་ཏན་ལས་འགན་ཡོད་ཅིང༌། ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་དང་བྱིན་རླབས་གནང་གི་རེད། ཡིན་ནའང་བྱིན་རླབས་འཇུག་ཡུལ་གཙོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་ལ་རག་ལུས་པས་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་གཤིས་ཀ་འདི་ཛ་དྲག་ཅིག་བྱུང་ན་དངོས་གནས་མཁྲེགས་པོ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཙམ་གྱི་དཀའ་ངལ་མེད་པའི་སྐབས་ལ་ལྷོད་ཡངས་ཤོར་འགྲོ་བ་ཞིག་སྔོན་ཆད་བྱུང་ཡོད་ལ། བར་སྐབས་འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནང་ལ་ཡང་ཏན་ཏན་ང་ཚོ་ལྷོད་ཡངས་འགྲོ་གི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བར་ཆ་བཞག་ན་སོ་སོའི་ངོ་གདོང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ལྷོད་ཡངས་ཀྱིས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་སྐབས་ཚང་མ་རྡོག་སྒྲིལ་པོ་དང་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ། ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་ན་ཁ་གཡེང་མིག་གཡེང་བྱས་ཏེ་སྡོད་པའི་གཤིས་ཀ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ནད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ང་ཚོ་ནད་ཆེན་གྱིས་ཟིན་ཡོད། ནད་ཆེན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ལ་ལྷོད་ཡངས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གཏོང་རྒྱུ་མེད་ཅིང༌། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་པ་རེད།

ག༽ མཐུན་ལམ་གཅིག་སྒྲིལ་དང་། འགན་ཁུར་མཉམ་ལེན།

གཙོ་བོ་ང་རང་ཚོ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་དང་ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་མི་རུང༌། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ནང་མི་སྡུག་པ་རེ་ཟུང་ཏན་ཏན་ཡོང་སྲིད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་འཁྱེར་ནས་མདོ་དོན་རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། དེ་རིགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མིང་འཁྱེར་ནས་ཡོང་བ་མ་གཏོགས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་བཞིན་ཆོལ་ཁའི་འཐེར་འཁྱེར་བྱས་ཏེ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཁ་ནས་སྤྱི་སེམས་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་དོན་སྙིང་ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་རེད། ང་རང་ཚོས་དེ་ལྟར་ནམ་ཡང་མི་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་དུའང་དེ་སྔོན་ཡར་ཐོན་དང་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་མཁན་དེ་རིགས་མང་ཆེ་བར་ཁག་མེད། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ཡིན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཤེས་རྨོངས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་མིས་གང་བཤད་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་ལས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་མགོ་འཚོས་ཀྱི་མེད། གཉིས་ནས་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་ཞེད་སྣང་དབང་གིས་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་རྟགས་ནི་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ནས་དངངས་སྐྲག་ཕྲན་བུ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་མིའི་གཤིས་ཀ་དང་སྤྱོད་པ་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ནས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་ཡོད། ད་ཆ་ནང་ཁུལ་དུ་སྔོན་མ་མི་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་ངའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་མི་ལ་སྡུག་པོ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བཏང་བྱུང༌། ངའི་ཕ་མར་སྡུག་པོ་བཏང་བྱུང་བསམས་པའི་འཁོན་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེའི་རྩ་བ་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་དབང་བསྒྱུར་ནས་བསྡད་པ་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འཁོན་འཛིན་བྱས་ནས་དམ་ཚིག་མི་གཙང་བའི་ལས་ཀ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དེ་སྐོར་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་ཆབ་སྲིད་སྟོན་ནང་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དེ་དག་ལ་རྒྱ་མིས་ཕོགས་སྤྲད་ནས་གྲོད་ཁོག་རྒྱ་མིས་གསོ་གི་ཡོད་པར་མ་ཟད། མིང་ལའང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། མི་སྡུག་པ་རེ་ཟུང་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། མང་ཆེ་བ་ལ་བོད་གངས་ཅན་པ་ཞེས་པའི་བསམ་བློ་འདི་མེད་པ་མིན། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱས་ཏེ་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་ཐོབ་ཐང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚང་མས་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང༽ ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་དང་། ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལུང་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་འདི་དང་འབྲེལ་ནས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གཙོ་ཆེ་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་དང༌། རྗེ་ཡི་མགུར་ལྷ་སོགས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་གནས་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་སར་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གིས་མཚོན་པའི་ལྷ་ཀླུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཡུལ་མི་ཚོའི་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་གང་ཡང་མ་བྱས་སྟབས་ལྟོ་ཚང་ལྟ་བུ་ཐ་དད་བྱས་ཏེ་སྡོད་པ་ལུང་པ་མང་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་རང་འདུག དཔེར་ན། ཨ་མི་རི་ཀའི་ལུང་པའི་ནང་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལ་མིས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མེད་སྟབས་ཁོང་ཚོས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུས་གཏོགས་བྱེད་ས་མེད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རིགས་དྲུག་གི་སྐྱེ་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དེ་རིགས་ཀྱིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་ཐོག་ནས་སྐབས་རེ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་བཏགས་པ་དང༌། སྐབས་རེ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་པའི་གོམས་གཤིས་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་མི་མཉམ་དུ་གནས་པ་དེ་དག་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པར་མ་ཟད། མི་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་པ་ཇི་བཞིན་ལྷ་ཡང་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བར་ལམ་སྲུང་མ་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ངོས་ནས་ཡང་ཡང་བཤད་ཡོད། འདི་དག་ངོས་ནས་ཧོལ་རྒྱུགས་དང༌། རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་བྱས་ནས་བཤད་པ་གཏན་ནས་མིན། གནད་དོན་དེ་སྐོར་ངོས་ཀྱིས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་བརྟག་དཔྱད་མང་པོ་བྱས་ཏེ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན། རྒྱ་གར་ནང་དང༌། བོད་ནང་ལ་ངོས་ནས་དགེ་སྐྱོན་གསལ་བཤད་བྱས་པར་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱས་ཏེ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་མཁན་མང་པོ་བྱུང་འདུག་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ངོས་ནས་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན། བཤད་པ་བཞིན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ལག་ལེན་བསྟར་བར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། གལ་ཏེ་ངོས་ནས་བཤད་པ་འདི་དག་ཁུངས་བདེན་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་པོ་འགོད་རྒྱུ་ཡོད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལའང་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགོངས་པ་གཞན་དུ་བཀྲལ་རྒྱུ་ཡོད་པས། ངོས་རང་ཐ་མལ་པ་གང་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ལོས་ཡིན། ང་ཚོ་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོ་རང་དབང་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

ཡིན་ན་ཡང་དྲང་བདེན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་ལུང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་ཤོད་རྒྱུ་མེད་པར་རྨོངས་ཞེན་གྱི་ཐོག་ནས་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གྱི་ལས་ཀ་བྱས་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་ལྷ་མི་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པ་བོད་རང་དབང་གི་དོན་ལ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཡོང་ཆེད་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་སྟོན་གནང་བ་དེའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་༸སྐྱབས་མགོན་སྐུ་གོང་མ་དེ་དག་ལ་ལས་འབྲེལ་ཕྲན་བུ་ཤུགས་ཆེ་བ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་འདི་བཙུགས་པ་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་གནས་པར་མ་ཟད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་རྗེས་གཞུང་འདི་མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། ངོས་ནས་ཇི་སྲིད་གཞུང་འདིའི་འགན་འཁྱེར་བའི་རིང་ཐོག་མར་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་སྟོན་གནང་བ་དེར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ངོས་རང་གིས་ཆོས་བརྒྱུད་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་མིག་དཔེ་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱི་ཡོད།

ཅ༽ ༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་ལམ་སྟོན་དང་། ༸རྒྱལ་མཆོག་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་པ།

༸གོང་ས་བདུན་པ་ཆེན་པོ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཚོན་པའི་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་ངོསས་རྒྱུན་དུ་དྲན་གྱི་ཡོད། ལྷག་པར་༸རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བླ་མ་མཐོང་ཆོས་རང་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་རེད་ཅེས་ཧ་ལམ་བརྗོད་ཆོག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བཙུགས་པའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཁྲི་འདིའི་སྟེང་ལ་བཞུགས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚང་མེད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༸རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟོན་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་འཁྱོངས་ཧྲ་ཏག་ཏག་ཅིག་གནང་ཡོད་ན། དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་ཞེས་ལག་པ་འཕྱིས་ས་ལྟ་བུར་༸རྒྱལ་དབང་རིམ་བྱོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་འདི་ཡོང་དོན་མེད།

༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་འཆར་གཞི་བཏིང་བའི་ལམ་སྟོན་ཐོག་འགྲོ་མ་ཐུབ་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ནུས་པ་ཉམས་དམས་ཕྱིན། དེའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ནང་ཁུལ་དབང་ཡོད་ཤོད་རེས་ཀྱི་རྙོག་དྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པས་མཆོད་ཡོན་སྦྱིན་བདག་གི་ལ་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་མན་ཇུ་གོང་མ་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བཙལ། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དེ་དག་དཔོན་འབངས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ངོ་བོར་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་བྱས་ཏེ་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༸གོང་ས་༸ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་སྟོན་གནང་བ་དེའི་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ན་ཕལ་ཆེར་གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ནི་ངའི་མཐོང་ཚུལ་ཡིན།

ང་རང་གི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡང་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པར་ཁ་མིག་ཡར་བལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མི་ཡིན་དང་ལྷ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་། མདོར་ན་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ནི་བསྟེན་པའི་སྲུང་མ་དང༌། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་བོད་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་དང༌། མ་འགྲིགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་ན་ལུང་ཁུག་ནང་དུ་བླ་མ་ཞིག་གིས་གང་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང་དེ་ལ་བརྩི་དགོས་དོན་མེད། བོད་སྤྱི་དོན་རྒྱ་ཆེ་སའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟོན་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ང་ཚོས་ཧྲ་ཏག་ཏག་བྱས་ཏེ་འགྲོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངའི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གང་ཡིན་ཞེ་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ཙག་ཙིག་གི་དོན་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རྩ་བ་ནས་མིན། ང་ཚོ་འདིར་འཁྲུལ་སྣང་ནང་གི་ཉིང་འཁྲུལ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་རང་གི་སྣང་བ་དག་ནས་བསྡད་པ་ལས། དོན་ངོ་མའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་རིགས་རྙིང་ཁུངས་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་ས་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་རང་བཞིན་ལྷོད་ཡངས་ངང་དལ་དལ་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ཏེ་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་རྩ་བ་ནས་མིན།

ཆ༽ དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་། གདུང་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ།

ཁྱེད་རང་ཚོས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་མཁྱེན་གྱི་རེད་ཟེར་བ་དང༌། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་མཁྱེན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ངོས་རང་མི་གཅིག་གིས་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། ངོས་ནས་སེམས་འཁུར་བླངས་པའི་འོག་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། དེའི་དོན་དུ་ཚང་མས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ངོས་རང་མི་གཅིག་གི་ཐོག་ལག་པ་འཕྱིས་ཏེ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གནང་གི་རེད་ཅེས་བསྡད་ན་མི་འགྲིགས། སྔོན་མ་ངོས་ལ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་བཤད་བྱུང༌། བོད་རང་བཙན་ཐོབ་མིན་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ཁོ་ནར་རག་ལུས་པ་དང༌། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྗེས་བོད་རང་བཙན་ལམ་སང་རག་གི་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག སྐད་ཆ་དེ་རིགས་མགོ་སྐོར་གྱི་སྐད་ཆ་ཡིན། གཅིག་བྱས་ན་དེ་ནི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་སྲིད།

བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དད་པ་དང་དག་སྣང་སྦྱོང་བའི་བསམ་བློ་དེ་དང༌། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན། ངོས་རང་གི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ན་རང་གི་བླ་མ་གོང་མ་ཚོའི་ནང་ནས་༸སྐྱབས་མགོན་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ༸སྐྱབས་མགོན་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐུ་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་དད་པའང་སྐྱེས་ཀྱི་འདུག ཡིན་ནའང་ངོས་རང་གི་ངོར་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམ་པ་ཚོས་གང་མཛད་པ་དེ་དག་ཚང་མ་ཡང་དག་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ན་ཡག་པོ་རེད་བརྗོད་རྒྱུ་དང༌། ཕྲན་བུའི་ཞབས་འདྲེན་དང་མཚན་ཤས་འགྲོ་བའི་རིགས་ཡོད་ན་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ལས། ངའི་བླ་མ་ཡིན། ཅི་མཛད་ལེགས་པར་བལྟ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད་ལ། དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་འགྲིགས་ཐབས་ཀྱང་མེད།

བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ན་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཧ་ཅང་གྱོང་པོ་རེད། བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཕེབས་ཡོང་དུས་བླ་མ་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་རེད་ཅེས་དངོས་གནས་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཡང་སྲིད་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་མི་དགོས་པར་སྐུ་ཡོན་ཚང་མ་ལྡན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་སུ་ཡང་མེད། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན། ལག་ལེན་ངོ་མ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་དད་པ་དག་སྣང་ལྟ་བུས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགུལ་བསྐྱོད་བརྒྱབ་ན་འདི་གཅིག་པུས་འགྲིགས་པ་ལས། གཞན་དག་ཚོས་འགན་ཁུར་བླངས་མི་དགོས་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་ར་མི་གཅིག་ལག་གཅིག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ལ་བསྒྲིལ་ནས་འགོ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་འོག་ཚང་མས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་དང༌། གདུང་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

དེ་རིང་སང་ཉིན་ནས་ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་དང༌། སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ཏེ་ལོག་རྒྱུགས། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནི་ཕ་སྤྲེའུ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། མ་སྲིན་མོ་བྲག་སྲིན་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཤ་ཁྲག་གི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་མེད། བོད་པའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་ཡག་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད། བོད་པ་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་རེ་གཉིས་མཐོང་དུས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་བསམས་ཏེ་སེམས་སྐྱོ་གི་འདུག ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མི་རུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ས་ཆ་གང་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བསམས་ཏེ་མི་ཡ་རབས་དང༌། མི་བཟང་པོ། མི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བཅས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། མི་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་མེད།

གོང་དུ་འདིར་གཉིད་ཉལ་མཁན་ཞིག་འདུག འདི་ཆུང་ཙག་ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཞབས་འདྲེན་རེད། འདིར་ཆོས་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དང༌། འདོན་པ་བཏོན་ནས་ཞབས་བརྟན་བྱེད་དུ་ཡོང་བ་ལས། འདིར་གཉིད་ཉལ་དུ་ཡོང་བ་མིན། མི་དེས་ཁ་ཡང་ཕྲན་བུ་གདངས་ནས་བསྡད་འདུག གཅིག་བྱས་ན་འཁྲིས་སུ་སྡོད་མཁན་ཚོས་ཧར་སྒྲ་ཡང་གོ་མེད་དམ་བསམ་པ་བྱུང༌། བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་ཡག་པོ་མི་འདུག འདྲ་ཆགས་པོ་ཡང་མི་འདུག ང་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཟེར་གྱི་ཡོད། ༸རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཁ་ནས་དེ་ལྟར་ཟེར་བཞིན་དུ་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ལ་སྣང་མེད་དང༌། ལྷོད་ཡངས། བག་མེད་བྱས་ནས་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་ཁག་ཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ངོ་མཚར་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་འགྱུར་འགྲོས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཡོད། ཕྲུ་གུ་ཚོ་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོར་དཀའ་ངལ་གཞན་དག་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་ཕྲུ་གུ་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་མཉམ་དུ་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་རྣམས་འདི་ནས་ཚུར་ཡོང་རྒྱུའི་དགོས་དོན་དང་དམིགས་ཡུལ་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་གྱིས། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་སྡོད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གང་ལྟར་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོ་བྱེས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གསུམ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚང་མས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མིའི་གོ་མཚོན་གྱི་འོག་ཏུ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པར་རང་ཚུགས་ཟིན་ནས་བསྡད་པ་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་རེད།

ད་ཆ་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ནང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རིམ་པས་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོ་ཡོང་རྒྱུར་ཐག་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བ་ལས། དེ་སྔ་ནང་བཞིན་གཅིག་སྡུད་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་དབང་ཆ་འཛིན་རྒྱུ་དེར་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཀྱང་འདོད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིའི་མི་མང་ནང་ནས་དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བསུན་པོ་བཟོ་མཁན་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱིས་མཚོན་པའི་མི་མང་ནང་ནས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་སྲིད་དབང་དྲག་པོས་ཟིན་པ་འདི་ལ་མོས་པ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་བརྟན་ལྷིང་དང་བརྟན་ལྷིང་ཟེར་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཡོང་གི་ཡོད། རིམ་པས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བ་རེད། ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཚང་མ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ སློབ་སྦྱོང་གི་གྲུབ་འབྲས་དང་། རང་སྲུང་གི་ལག་རྗེས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་འཁྱུག་ཙམ་སླེབས་ཏེ་དེ་རིང་ཐུག་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། འཚམས་འདྲི་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་ཕྲུ་གུ་གསར་པ་མང་པོ་ཡོད་པས། མི་རབས་གསར་པ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་ཅན་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་མི་ཤ་སྟག་རེད། བོད་ལ་ཡོད་མཁན་མི་ཚོ་ཡང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ཀྱང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་གཞི་རྩར་བཞག་ནས་གཞིས་ཆགས་བྱེད་སྟངས་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་དང༌། དགོན་པ་ཁག་གསར་འཛུགས་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད།

གལ་ཆེ་ཤོས་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་ཡོད་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མིན་པར་ད་ཕན་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་རིང་བརྟན་པོར་བསྡད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཕྲུ་གུ་གསར་པ་གཞོན་སྐྱེས་འདི་རིགས་ཀྱིས་དེ་སྔའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་མཐོང་མ་མྱོང་ཞིང༌། རང་དབང་གི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མྱོང་མེད་ཀྱང་། ཚང་མས་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་བཅངས་ཏེ་བློ་རྩ་བརྟན་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང༌། རླབས་ཆེན་ཡིན་པས། དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་པའི་སྐབས་འདིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་འདོད་བྱུང༌།

བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་དྲང་བདེན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ནུས་པ་དང༌། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟའི་ཆར་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ཤོར་བའི་དབང་གིས་ལམ་སེང་བདེན་མཐའ་གསལ་མ་ཐུབ་པ་ལས། རིམ་པས་བདེན་མཐའ་གསལ་ངེས་ཡིན་པར་བརྟེན། ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཆོས་སྒར་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་དགོས་ལ། དགོན་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཚུལ་བཞིན་འཁུར་དགོས། སློབ་གྲྭ་དང་བོད་ཁྱིམ་ལ་འགྲོ་མཁན་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ནི་ཕྲུ་གུ་སྟོང་ཕྲག་དང་མཉམ་དུ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁྱུ་འདྲེས་ནས་འགྲོ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། གསོག་སྒར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་མཐུན་རྐྱེན་ཧ་ཅང་འཛོམས་པོ་མེད་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དང༌། ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་པའི་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་གར་ནང་ལ་བསྡད་ཀྱང་རུང༌། རིམ་པས་བོད་ལ་ལོག་ཀྱང་རུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

བོད་དུ་ལོག་ན་རྒྱ་གར་ནང་ལོ་ངོ་རེ་ཟུང་བསྡད་པའི་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། ལག་ལེན་ལྟ་བུའི་ལག་རྗེས་ཤིག་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་རྒྱ་གར་ནང་དམིགས་བསལ་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀ་གང་ཡང་བྱེད་འདོད་མེད་པའི་རིགས་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་པས་བོད་ལ་ལོག་ན་ལེགས། བོད་ལ་ལོག་སྟེ་མི་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོའི་ས་ཆ་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་རྒྱ་མི་མང་པོ་བོད་ནང་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་སྐབས་ང་རང་ཚོ་བོད་པས་སོ་སོའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཐོག་ལ་མ་བསྡད་པར་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྱམས་ནས་ཕྱིན། རྒྱ་མི་སྡོད་སའི་ས་ཆ་སྟོང་པ་བཟོས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་སོན་པའི་མཚམས་ལ་ང་རང་ཚོ་རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གིས་ཡིག་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་བར་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་ཤེས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པས་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

དཔེར་ན། དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་སྔོན་མེད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་གནས་སྟངས་ལ་བོད་ནང་ཡིག་རྨོངས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག་པར་བརྟེན་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་དོན་རང་གཅེས་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ལ་དང་དོད་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་ངན་པ་བཏང་བ་ང་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་མིའི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡིད་གཟབ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་དང་དོད་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༦ ཉིན་བོད་ནས་མཇལ་བཅར་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ འགྱུར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ཉམས་རྒུད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ལམ་བར་ཁག་པོ་མ་བྱུང་ངམ། རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཚ་བ་ལང་གི་ཡོད་པས་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད། གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལ་ལུས་སྲོག་གི་ཉེན་ཁ་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ལ་ཚང་མས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་པའི་བདེན་དོན་དང༌། ལ་རྒྱ་དོར་མེད་རང་ཚུགས་བརྟན་པོ་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན་པར་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ཆགས་ཡོད། ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྲུ་གུ་དེ་རིགས་མི་དར་མ་ཆགས་ཏེ་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པར་རང་ཚུགས་བརྟན་པོ་བཟུང་ནས་བསྡད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བྱས་རྗེས་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་སྟབས་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་དགའ་བསུ་དང༌། འཚམས་འདྲི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

གཙོ་ཆེན་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཚང་མས་སོ་སོའི་བདེན་པ་མཐའ་གསལ་ཡོང་བའི་དོན་དུ་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་དོན་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་སེམས་འཁུར་བྱེད་མཁན་ཡང་ཇེ་མ་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་པ་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲིག་གི་འདུག་བསམ་པ་ཡོད་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་མཁན་ཚོའི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་དང༌། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་གཞི་རྩ་མེད། དཔེར་ན། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་གཏམ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངོས་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱས་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག

ད་ཆ་ང་རང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་བདེན་དོན་གསལ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་དམར་པོའི་གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་དེ་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ཤར་ཡོད། དེ་གོང་རྒྱ་མིས་སུ་ལན་ཞེས་བརྩི་བཀུར་མིག་དཔེ་བྱེད་པའི་ལུང་པ་དེའི་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཟིན་པ་རེད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡུ་རོབ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལུང་པ་ཆགས་ཚར་བ་རེད། ལུང་པ་འགའ་ཤས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན་ཡང༌། དམར་པོའི་བཙན་དབང་གི་ལམ་ལུགས་མཇུག་བསྡོམས་ཚར་བ་རེད། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དང༌། ཝི་ཏི་ནམ། ཁྱུའུ་བྷ་ཙམ་ལས་ལྷག་མེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་། མང་གཙོ། རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ཀྱི་སྐོར་དེང་སང་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་བཞད་པ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གང་སར་གླེང་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཁ༽ རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་།

དེ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ལ། རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་ཤུགས་ས་ཁུལ་གང་ས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་དོན་ཐོག་ལ་ཡང་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ཤ་ཚ་དང༌། སེམས་འཁུར་བྱེད་མཁན་རིམ་པས་ཐོན་ཡོང་གི་འདུག དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཞིའི་ཅི་ཧྲིང་ཟེར་མཁན་རྒྱ་མི་དེས་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བྲིས་པའི་ནང་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ཅེས་བཀོད་འདུག

ཁ་སང་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་ཧྲང་ཧད་ལ་ཡོད་པའི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཤེས་ཡོན་ཅན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་བཞིས་ས་ཡིག་བཀོད་པའི་སྙན་ཞུ་ཞིག་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཇའུ་ཧྲི་ལ་བཏང་འདུག སྙན་ཞུ་དེའི་ནང་ལ་དོན་ཚན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང༌། རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་ཡོང་ཆེད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀོད་འདུག རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་དོན་ཐོག་ལའང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་དང༌། ཤ་ཚ་སླེབས་ཡོད། ད་ཕན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དེས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་རྒྱ་མི་རང་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པར་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་དོ་སྣང་གཞི་ནས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཧ་ཅང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པའི་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་ལ་མཚོན་ན། རྒྱ་ནག་ནས་བྲོས་ཡོང་བའི་སློབ་ཕྲུག་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཅན་རིགས་གཅིག་གིས་བོད་རང་བཙན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅེས་རང་བཙན་ལ་དངོས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རིགས་གཅིག་གིས་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དེ་རྩ་བ་ནས་ནོར་འཁྲུལ་རེད། རྒྱ་བོད་གཉིས་པོ་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་འཚོལ་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པའི་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་འདུག གནས་ཚུལ་འདི་ཚོ་ང་རང་ཚོའི་མཐུན་རྐྱེན་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ངོས་ནས་ལོ་བཅུ་གྲངས་སྔོན་ནས་བཤད་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཚོར་ང་ཚོ་བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས། གྲོགས་པོ་བཟོ་དགོས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་རང་དབང་ལ་དོན་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་ཡང་རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པ་ཡོང་བ་ཤོག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས་རྒྱ་མི་དེའི་ནང་ངེས་པར་དུ་ཚུད་ཡོད།

ག༽ རྒྱ་རིགས་ལ་གྲོགས་འདྲིས་དང་། གཏེར་རིགས་སྔོག་འཁྱེར།

དངོས་གནས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རང་དབང་ལྡན་པ། མང་གཙོ་ཡིན་པ། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་ང་རང་ཚོས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ང་རང་ཚོས་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་སྒྲུབ་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་མཚོན་ན་བོད་མི་ག་ཚོད་བསད་སོང༌། མི་ག་ཚོད་ལྟོགས་རིད་ཤི་སོང༌། ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་དགོས་པའི་བོད་ལུང་པའི་ནང་ནས་ཤིང་ནགས་ག་ཚོད་བཅད་སོང༌། མོ་ཊ་སྟོང་ཕྲག་དང་སྟོང་ཕྲག་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ཤིང་ཆ་རྒྱ་ནག་ལ་ག་ཚོད་དབོར་སོང༌། འབྲི་ཆུ་དང༌། རྨ་ཆུའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་ཤིང་ཆ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ག་ཚོད་གཏོང་གི་མི་འདུག་གམ། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ནས་གཏེར་ཁ་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ཡིག་ཆའི་ནང་ལ་གསལ་བ་ལྟར། དོ་བདག་བོད་མིར་གསང་བ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེས་མི་ཚད་པར་ད་དུང་བོད་མི་གྲངས་ཉུང་བཟོས་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་མིར་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བཅངས་ན་མི་འགྲིགས། རྒྱ་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་གནས་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ནོར་འཁྲུལ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། མིའི་བྱ་སྤྱོད་དང༌། བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མཁན་གྱི་མི་གཉིས་པོ་དབྱེ་འབྱེད་གཏོང་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་འོག་ནས་དགྲ་གཉེན་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཡུལ་ནི་གུང་བྲན་གྱིས་ང་ཚོར་མ་འོས་མ་འཚམས་པའི་བཙན་དབང་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱིས་སྲིད་བྱུས་འཛིན་པ་འདིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།

སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་རིགས་མི་མང་ལ་འཁོན་འཛིན་བྱེད་མི་རུང་བ་དང༌། ཁོང་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་གྲོགས་པོ་བཟོ་དགོས་ལུགས་ངོས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་པ་ལྟར། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཚོར་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་ཡིན་ལུགས་དང༌། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གང་འདྲ་ཡིན་པ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བསྟེན་གྱི་ཡོད་པ། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་བཅས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་ཁོང་ཚོའི་གོ་རྟོགས་གསལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པས་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོའི་དོན་གཉེར་བྱེད་པ་འདི་ཁོང་རང་ཚོ་རྒྱ་མི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཚོ་དང་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་དུ་མཐོང་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཁོང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་ཟེར་མཁན་འདུག

ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཁ་ཕན་ཚིག་ཕན་གྱི་བསླབ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བས་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོའི་དོན་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ད་ལྟ་རྒྱ་མི་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལས་འགུལ་བྱས་ཏེ་ལོ་ཤས་ལས་ཕྱིན་མེད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་སེང་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ལ་འགྲུབ་པ་ཁག་པོ་རེད། ཚང་མས་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་ཡུན་བསྲིངས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། ད་རེས་ཉེ་ཆར་ཨ་རིར་ (Berkeley University) མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གི་ནང་ལ་སྔོན་མ་ནས་ངོ་ཤེས་པ་རྒྱ་མི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཁ་ཤས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྐབས། སྔོན་མ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐོག་མར་ཐུག་པའི་སྐབས་རང་དབང་དང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་པ་འདི་དྲང་བདེན་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ལས་སླ་པོ་མེད། ཡུན་བསྲིངས་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས་ཞེས་ངོས་ནས་བཤད་བྱུང་ངམ། བར་ལམ་ཁྱེད་རང་ཚོ་གོ་རྒྱུ་ཐོས་རྒྱུ་མི་འདུག་པ་གཉིད་ཉལ་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ངོས་ནས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་བརྗོད་པ་ཡིན། གང་ལྟར་རྒྱ་རིགས་ནང་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ང་ཚོ་འཐབ་གྲོགས་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད།

ང༽ བདེན་དོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། དགོས་མཁོའི་ཤེས་ཡོན།

གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློར་རག་ལུས་ཡོད། རྒྱ་མིས་བསད་རྡུང་མནར་གཅོད་གང་ཞིག་བཏང་རུང་བོད་པའི་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་གྱི་མེད་པ་དང༌། ང་ཚོ་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོབ་ཐང་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུར་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་མེད་པ་འདི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་ཞིག་རེད། ད་ཆ་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་ཧུར་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་རང་ཚོས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་བདེན་པ་མཐའ་གསལ་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་སམ། དགོས་མཁོ་གཙོ་བོ་ནི་བོད་མི་ཚང་མར་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཚད་ལོངས་ཡོད་དགོས་པ་དེ་ཡིན།

ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་མ་ཐག་བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་ཡོད་པའི་ན་གཞོན་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྩིས་ཏེ་གཞིས་ཆགས་དང༌། སློབ་གྲྭ་གཉིས་པོ་ལས་རིམ་དང་པོར་བཞག་པ་རེད། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེང་སང་སྒེར་པ་དེ་འདྲ་ནས་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས་བོད་ཕྲུག་ཚང་མ་སློབ་གྲྭར་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་སློབ་ཀྱི་མེད་ན་ཡང༌། སློབ་སྦྱོང་མེད་པ་ལས་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་གཏོང་དགོས། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།

གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་རྒྱ་མི་མང་པོ་ཡོད་པས་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུའི་དོན་ལ་སློབ་གྲྭའི་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བ་དང༌། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དོ་སྣང་དང༌། སེམས་འཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ཞིང་འབྲོག་གི་ས་ཁུལ་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ། སྔོན་ལ་གཞན་དག་གི་སློབ་ཚན་ཆ་ཚང་མེད་ནའང་བོད་ཡིག་གཅིག་པུ་སློབ་ཐུབ་ན་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། སྔར་བོད་ནང་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་མེད་ཀྱང༌། དགོན་པ་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལྟ་བུས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཤེས་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་ཁག་མེད་པ་ཆགས། སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན་སློབ་གྲྭ་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་ཡིག་རྨོངས་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་གོང་ལས་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ལུགས་ཟེར་གྱི་འདུག ང་ཚོས་བོད་ནང་ཤེས་ཡོན་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་བོད་པའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་བོད་རིགས་ནང་ཁོངས་ནས་རེ་ཟུང་གིས་བོད་ནང་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་ཚང་མས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས།

ལྷ་ཁང་དང༌། དགོན་པ་བཞེངས་རྒྱུ་ཡག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ལྷ་ཁང་སྟོང་པ་བཞེངས་ཏེ་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་བ་ལས། སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་འགྲོ་སོང་བཏང་ན་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད། མི་ལ་ཤེས་ཡོན་བྱུང་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་གཏིང་ཟབ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཤེས་ཡོན་མེད་ན་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཙམ་ལས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་འགག་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། སློབ་སྦྱོང་མེད་ན་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱས་ཏེ་མ་ཎི་བགྲངས་བ་དང༌། སྐོར་བ་ལྟ་བུ་རྒྱག་ཤེས་ཀྱང་དོན་དངོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་ཁྱད་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་པ་དེ་དག་གི་གོ་དོན་རྟོགས་པ་དང༌། དེ་དག་གི་གནད་འགག་ཤེས་ཐུབ་པ་ཁག་པོ་རེད། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གི་ཆ་ནས་ཤེས་ཡོན་མེད་ན་འཐུས་ཤོར་དང་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཕོག་གི་རེད། བོད་ལུང་པ་རང་དབང་བྲལ་ཏེ་དཀའ་ངལ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཡང་ང་རང་ཚོ་རང་ཉིད་ཤེས་ཡོན་དམན་པས་ལན་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་གོང་མ་ཚོའི་སྐབས་ནས་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་འཐུས་ཤོར་ལ་དོ་སྣང་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ཡོད།

ཅ༽ ངན་བྱས་ངོ་འཁྱེར་དང་། ཕུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲས།

དེང་སང་ང་ཚོས་རང་སྐྱོང་དང༌། རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཞིག་ཡོང་བར་ལས་དོན་ཚང་མ་སོ་སོས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ན་རང་སྐྱོང་དང༌། རང་བཙན་བཤད་པས་ཕན་ཐོགས་མེད། དཔེར་ན། ནམ་ཞིག་རྒྱ་མི་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ལོག་པའི་མཚམས་ལ་གློག་ཁང་དང༌། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལས་རིགས། སྨན་ཁང་གི་ལས་དོན་སོགས་བོད་པས་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག བོད་པར་རོགས་བྱེད་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཁག་བཏགས་ནས་བོད་ནང་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ལས་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སོ་སོས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ང་རང་ཚོའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ཚོས་ལས་རིགས་དེ་རྣམས་སོ་སོས་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་འགན་གཙང་མ་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན་རྐུན་མ་བརྐུས་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་སྟེ་མི་བསད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་ནག་ཉེས་ཆེན་པོར་མི་བརྩི་མཁན། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཆང་རག་དང༌། གཞང་ཁང་དང༌། ཤོ་སྦག་ཁང༌། འཆལ་སྤྱོད་བྱེད་སའི་ཞབས་བྲོ་རྒྱག་ས་དང༌། མཚན་ཚོགས་བྱེད་ས་དེ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་ལུང་པའི་ནང་བདེ་སྐྱིད་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ད་དུང་ངན་བྱས་ངོ་སོར་འཁྱེར་ཏེ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་ངན་འཆང་གི་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོང་གི་འདུག ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་དེ་དག་གི་རྗེས་འབྲས་གང་ཡོང་གི་རེད་དམ་ཟེར་ན། བོད་པ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཤེས་ཡོན་མེད་པ། ཐ་མག་གང་བྱུང་འཐེན་མཁན། ཆང་རག་གང་བྱུང་བཏུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་པོ་ནད་རོ་གཅོང་ནད་ཆགས་རྒྱུ་དང༌། བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཤེས་ཡོན་གང་ཡང་མེད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་མིས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་ངན་འཆང་གི་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང༌། བོད་མི་རང་ངོས་ནས་སོ་སོའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཁེ་གྱོང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

བོད་ནང་དུ་རྒྱ་མི་ཡོང་མཁན་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཁ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་རིགས་གྲངས་ཉུང་ཡིན་ན་ཡང་ད་དུང་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་རྒྱུར་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད། ད་ལྟ་བོད་པ་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་པོ་ནད་གཅོང་དང༌། ཤེས་ཡོན་འཇོན་ཐང་མེད་པ་བྱུང་ན་རྒྱ་མིར་དགོས་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་དང༌། ལོ་ངོ་རེ་ཟུང་གི་བདེ་སྡུག་གི་གནད་དོན་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་ལྡན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་འཇིག་གི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པས། ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག ཐ་མག་ཚོད་མེད་འཐེན་པ་དང༌། ཆང་རག་ཚོད་མེད་འཐུང་བ། རྒྱུན་དུ་ཤོ་སྦག་དང༌། མཚན་ཚོགས་ལ་གཡེངས་ཏེ་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་སྟོང་ཟད་བྱེད་པ་འདི་དག་ཕུགས་སྐྱོན་ཆེན་པོའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

ཆ༽ ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། གཙང་འཕྲོད་མཐུན་ལམ།

བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་བོད་མིས་རི་དྭགས་རྒྱག་གི་ཡོད་ལུགས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་སྔོན་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ན། སོ་སོའི་རང་སྲོག་སྐྱོབ་རྒྱུའི་དོན་ལ་མི་བྱེད་ཀ་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། དེང་སང་ཕྲན་བུའི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་སྐབས་ལ་འདོད་རྔམ་དབང་གིས་བྱ་དང་རི་དྭགས་བསད་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེང་སང་ཁོར་ཡུག་སྲུབ་སྐྱོབ་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་དུས་སྐབས་ལ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་བྱ་དང་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང༌། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་གནོད་གཞིའི་རིགས་བྱས་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་ཆགས་རྒྱུར་འདི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་གི་ཉི་མ་ཤར་བའི་མཚམས་ལ་བོད་རང་དབང་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ལམ་ཐོག་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པ་རེད། རྒྱ་མིས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ལས་འགུལ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་རེད་ཅེས་ཧམ་པ་བཤད་དེ་བོད་མིར་མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་བཟུང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཇེ་འཕེལ་ཇེ་ཟབ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ལས་ཀ་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཡོད། དེང་སང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མའི་བསམ་བློའི་ནང་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་གར་ནང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཚོས་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ཡག་པོ་དགོས་པ་རེད། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐབས་བབས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། རྒྱག་རེས་མ་རྒྱག གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། ཀྲོག་ཀྲོག་མ་བྱེད། དེ་གོང་མི་རེ་ཟུང་གིས་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་བྱུང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པའི་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་མི་གཅིག་གིས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་ཡང་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚུལ་མཐུན་བྱེད་དགོས། ཁོང་ཁྲོ་ལངས་རྒྱུ་མི་སུ་ལ་ཡང་ཡོང་གི་རེད། འོན་ཀྱང་ངས་བོད་པའི་མཚན་ཤས་དང༌། བོད་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད་བསམ་པའི་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་བསྟེན་དགོས།

དེང་སང་ཚ་བ་ལངས་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་ཕོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཕྲན་བུའི་གཟུགས་པོ་མ་བདེ་བ་ཡོང་གི་འདུག་ན་ལམ་སེང་དེ་མ་ཐག་ལྷོད་ཡངས་སུ་མ་སོང་བར་བོད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་སྨན་པ་བསྟེན་དགོས། ཐོག་མར་ཕྲན་བུ་ན་བའི་སྐབས་ལ་སྨན་པ་མ་བསྟེན་པར་ཉལ་ནས་བསྡད། སྨན་མ་ཟས་པར་ལྷོད་ཡངས་སུ་བཏང་ན་རྗེས་སུ་ན་ཚ་ཛ་དྲག་པོ་ཆགས་ཚར་དུས། སྨན་པ་བསྟེན་ན་ཡང་སྨན་གྱི་ནུས་པས་མ་འདང༌། སོ་སོ་ཡང་སྡུག་བསྔལ། མཐའ་མ་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་ན་བོད་པ་མི་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་རེད། ཚང་མས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་དང༌། ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ལྷ་སར་ངོ་རྒོལ་དང་། རྒྱ་གཞུང་ལ་རྣམ་འགྱུར།

ཚ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ངམ། ཚ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐབས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལུས་དང་གོས་ཡང་ཡང་བཀྲུས་ཏེ་གཙང་མ་བྱེད་དགོས། ལྟོ་ཆས་རྙིང་པ་མ་ཟ། ཆུ་གྲང་མོ་གང་བྱུང་མ་འཐུང༌། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པར་འཁྱུག་ཙམ་སླེབས་པ་ལ་ངོས་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་གཙོ་ཆེ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། དཔེར་ན་ད་རང་ཞོགས་པ་གསར་འགྱུར་ནང་ལྷ་སར་ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་འདུག རྒྱ་མིས་ཚོང་ཁྲལ་ཆེན་པོ་སྤར་བ་ལ་བོད་མི་ཚོང་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་ཞིག་གི་ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་བོད་པ་ལྔ་དྲུག་ཞིག་འཛིན་བཟུང་ཉེས་རྡུང་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེས་མཚོན་པའི་གང་ལྟར་བོད་མི་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་རྒྱུན་དུ་སྟོན་གྱི་ཡོད། ལྷ་ས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བོད་མཐའ་དབུས་ས་ཁུལ་གང་སར་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་གཅིག་གྱུར་དུ་ཡོད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བློ་རྩ་བརྟན་པོར་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། བོད་པར་ཤ་ཚ། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དམར་པོའི་གཅིག་སྡུད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྲོལ་དེ་མེད་པར་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། ཝི་ཏི་ནམ། ཁྱུའུ་བྷ་མ་གཏོགས། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གུང་བྲན་ལམ་ལུགས་གཅིག་སྡུད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་ཚང་མ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཟིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ནང་ནས་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་དོན་གཉེར་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་པ་རེད། དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་ཞིག་ཙམ་ལས་ང་རང་ཚོའི་བདེན་དོན་མཐའ་གསལ་ཡོང་རྒྱུར་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ རང་དབང་མང་གཙོ་དང་། གནའ་དེང་གི་ཤེས་ཡོན།

དེ་ནས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོའི་བོད་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མ་འོངས་པའི་བོད་གཞུང་གིས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་འདི་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡག་པོ་ཡོང་བར་བོད་མི་མང་ཚོགས་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་དགོས་པ་རེད། མི་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་རང་དབང་ཞེས་པ་ཚིག་ཙམ་ཞིག་རེད། མི་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་རང་དབང་དང་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། རང་དབང་མེད་ན་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་ཐབས་གང་ཡང་མེད། ཡང་རང་དབང་ཡོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མེད་ན་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ།

ད་ལྟ་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འོག་ལ་མི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། གཞུང་གི་བཀའ་སྒུག་རྒྱུ་ལས་གང་ཡང་བྱེད་ཐབས་མེད་སྟབས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་ན་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བརྒྱུད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་མི་ལ་སྨོན་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་བྱེད་དགོས་ལ། དེའི་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་བ་ཡོང་ཐབས་ལ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས།

ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་གྲྭར་ངེས་པར་དུ་འགྲོ་དགོས། སློབ་གྲྭའི་ནང་རྒྱ་ཡིག་ལས་སློབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག སློབ་གྲྭའི་ལོ་ཚོད་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་ན་གཞོན་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་ལ་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་དང༌། ཆང་འཐུང་ཤོ་སྦག མཚན་ཚོགས་ཞབས་བྲོ་སོགས་ལ་གཡེངས་ཏེ་བསྡད་ན་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེའི་ན་གཞོན་གྱི་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་ཕྱིན་ཏེ་སོ་སོ་སྒེར་དང༌། མི་རིགས་སྤྱི་ཚང་མར་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཕོག་རྒྱུ་ཡིན་པས་བོད་པ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་ཡོད་མཁན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ནས་ཀྱང༌། སོ་སོའི་ལས་རིགས་དེའི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མིར་རེ་མི་དགོས་པར་སོ་སོ་རང་གིས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ད་ལྟ་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་བཙན་དབང་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནམ་ཞིག་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་སྐྱོང་མ་ཐུབ་པར་རྒྱ་མི་མི་གླ་སྒྲིག་དགོས་བྱུང་ན་ངོ་ཚ་པོ་རེད། ང་ཚོར་སྔར་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེང་དུས་ཀྱི་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་བོད་པ་རང་གིས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་ཞེས་སྐད་བརྒྱབ་པའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མ་རེད། བོད་པར་ལག་རྩལ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པར་དེང་དུས་ཀྱི་ལག་རྩལ་དང༌། ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་མ་སྤྲད་པ་རེད།

བོད་པའི་འཇོན་ཐང་དང༌། སྔ་དུས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། རྩེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་ཡས་མས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཚང་མ་བོད་པའི་ལག་རྩལ་གྱིས་བཞེངས་པ་རེད། ཡི་གེར་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་མིའི་ཡི་གེ་ལས་བོད་པའི་ཡི་གེ་ལེགས་པ་རེད། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཆུང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། གང་ས་གང་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མིའི་རིག་གཞུང་གི་གླེང་སྒྲོས་གང་ཡང་མི་འདུག

དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་བོད་པས་དེ་སྔ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་མ་བྱས་པ་དང༌། གོ་སྐབས་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་མི་སླེབས་པའི་མཇུག་ལ་རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང༌། སྤུན་ཟླ་བཅིངས་བཀྲོལ་སོགས་སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ལ་བོད་ཡུལ་འདི་རྒྱ་མིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་སྤྱོད་ས་དང༌། བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ངལ་རྩོལ་རྒྱུགས་མཁན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལས་བོད་པར་ཐོབ་ཐང་དང༌། གོ་སྐབས་འདྲ་མཉམ་ཞིག་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། དཔེར་ན། དེང་སང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་ལ་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚུད་སྟངས་དང༌། ཡིག་ཚད་ཀྱི་ཨང་གྲངས་སྤྲོད་སྟངས། སློབ་གྲྭ་ཐོན་ནས་ལས་ཀའི་ཐོབ་ཐང་གང་ཅི་རྒྱ་མི་ཚོར་སྔོན་ལ་རག་གི་ཡོད། ད་ཆ་ང་རང་ཚོ་སོ་སོས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཕྱིན་ཆད་ལས་དོན་ཚང་མ་བོད་པས་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་རང་དབང་དགོས་བཤད་ན་སྣང་བ་སྐྱིད་པོའི་སྐད་ཆ་རེད།

ཕྱིན་ཆད་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོར་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཚང་མར་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་དགོས། ཡོན་ཏན་ལའང་ང་རང་ཚོར་གནའ་རབས་ནས་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་འཆམ་པོ་གྱིས། རྒྱ་གར་ལ་བསྡད་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། རྒྱག་རེ་མ་རྒྱག ཀྲོག་ཀྲོག་མ་བྱེད། གཉོམ་ཆུང་ཡ་རབས་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཨང་། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ མ་བདག་བདག་བཟུང་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནང་བར་སྐབས་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་འོག་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྡོད་མཁན་མི་མང་གི་ཁྲོད་ནས་ཡོང་བ་རེད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་རང་དབང་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་བསྡད་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་འཚམས་འདྲི་དང་དགའ་བསུ་ཡོད། དེང་སང་ང་རང་ཚོ་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀར་བོད་མི་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན། བོད་ལུང་པའི་ནང་རང་དབང་བྲལ་བས་མ་ཚད། རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་དང་གཏོར་བཤིག མདོར་ན་བོད་པའི་ལུས་སྲོག་ལ་རྒྱ་མིས་ལག་རྩེད་བྱེད་པའི་དཀའ་ངལ་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་ཡང་རང་ཡུལ་བྲལ། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པ་སོགས་རང་བཞིན་གྱི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད།

དོན་སྙིང་ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་མི་ཐོག་ཅིག་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་འདི་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་པ་ལས། རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་མ་རེད། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་མ་བདག་བདག་བཟུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ང་ཚོར་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་མ་འོས། མ་འཚམས་པ། མ་དྲང་བ། འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་བཙན་དབང་བྱེད་སྟངས་ངོ་ཆ་གསལ་པོ་འཕྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་གི་དོན་ལ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ། ལྷག་བསམ་བཅངས་པའི་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་ལ་སྨིན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཁ༽ ངན་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དང་། མཐུན་ལམ་སློབ་གསོ།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་སྡོད་པ་དང༌། ཆང་རག་ཚོད་མེད་བཏུང༌བ། ཤོ་སྦག་བརྒྱབ། ཐ་མག་འཐེན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པས། འདི་རིགས་ལ་ངེས་པར་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། བྱ་སྤྱོད་དེ་ཚོ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་དང༌། སྐྱོན་ཡིན་པ་ཤེས་པ་བྱས་ནས་གཞོན་པ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་ལས་རིགས་གང་དང་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་ཉམས་མྱོང་བསགས། གནད་འགག་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་ལས་འགན་ཆ་ཚང་བོད་མིས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་ང་རང་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཕན་ཚུན་དང༌། དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་དབར་རྩོད་གླེང་དང༌། འཐེན་འཁྱེར་རིགས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། ཚང་མས་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོའི་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཡིན། ཚང་མས་བོད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང༌། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་གཏན་འབེབས་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་འདི་དག་བོད་ཡོངས་རྫོས་གཅིག་གྱུར་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་རྩའི་གནད་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་འདི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས།

མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་རྩྭ་ཟ་ཆུ་ཁའི་དོན་དག་ལ་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ། འགའ་ཤས་ལ་མི་གསོད་རེས་ཀྱང་བྱུང་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེང་སང་བོད་ཡུལ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཚུད་པའི་དཀའ་ངལ་འདི་འདྲའི་འོག་ལ་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་དོན་རྩ་ཆུང་ཙག་ལ་བསྙད་དེ་མི་གསོད་རེས་གཏོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། དེ་བཞིན་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བོད་མིས་བྱ་དང་རི་དྭགས་གསོད་པ་འདི་རིགས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདུག འཛམ་གླིང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནས་བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མིས་ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་སྔར་ཡོད་བྱ་དང་རི་དྭགས་མང་པོ་ཞིག་ཉུང་དུ་ཕྱིན། རི་དྭགས་ཁ་ཤས་ཧ་ལམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་འདུག་ཅེས་རྒྱ་མིར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་པའི་ལས་ཀ་དེ་བོད་པ་རང་གིས་བྱས་ན་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། ཞབས་འདྲེན་རེད། ཁྱི་ར་རྒྱག་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་སློབ་གསོ་གཏོང་དགོས།

ག༽ ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། སྤྱི་བྱེའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས།

རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ལྟོ་ཕོགས་རྒྱ་མིའི་ལག་ནས་ཟ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། སོ་སོའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྙིང་ལ་བཅངས་པའི་ལྷག་བསམ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་སོན་པའི་མཚམས་ལ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལ་ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་བོད་རིགས་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་ལས་འགན་འཁྱེར་དགོས། ཚང་མས་སྔར་བཞིན་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཞེན་ཁོག་མ་བོར་བའི་ཐོག་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ལ་འཕོ་འགྱུར་གང་འདྲ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་ལྟོ་གོས་གཅིག་པུར་མགོ་འཁོར་ནས་མ་བསྡད་པར་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོ་བོད་པས་གནས་ཚུལ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་དེ་ཙམ་མེད་པར་བསྡད་ན་རྒྱ་མིས་གོ་སྐབས་འཛིན་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་རྣམ་དཔྱོད་དགོས་པ་རེད། རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཤེས་དགོས། རྒྱ་མིས་སྡུག་པོ་བཏང་བ་དེ་ཤེས། དེ་མེད་པ་བཟོ་སྟངས་མ་ཤེས་པར་བསྡད་ན་མི་འགྲིགས། ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་ང་ཚོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རེད། སྔ་དུས་འབྲེལ་བ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད། འབྲེལ་བ་བཟང་ན་ལ་མ་ལྟོས་པར་མ་འོངས་པར་ཡང་རྒྱ་དང་བོད་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་རེད།

ལྷག་པར་དུ་ང་ཚོ་བོད་དོན་འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་རིམ་པས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་རེ་བ་ཡོད། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་ལ་ང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ནང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་དང༌། དགེ་རྒན། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོར་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བོད་པའི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ནང་རྒྱ་ནག་ཧྲང་ཧད་ནས་རྒྱ་མི་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ཤིག་གིས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐེ་བས་དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་འཁོད་པའི་སྙན་ཞུ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕུལ་ཡོད། དེ་ལྟར་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ནས་ཀྱང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཚོས་བོད་པའི་བདེན་དོན་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་དང༌། སྦིར་གསོག་སྒར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། གཉོམ་ཆུང་དང༌ཡ་རབས་བྱེད་དགོས། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་སྤྱི་བྱིངས་ལྷག་བསམ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། བསྔགས་བརྗོད་འོས་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། རེ་ཟུང་གིས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་བྱུང༌། དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། ཤེས་སོང་ངམ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་གནོན་ཤུགས་དང་། བོད་མིའི་དཀའ་ཉེན།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ལམ་ལ་དཀའ་ངལ་མ་བྱུང་ངམ། ས་མཚམས་ལ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་མཁན་འདུག་གམ། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདི་ཕྱོགས་རང་དབང་ལུང་པར་འབྱོར་བར་དགའ་བསུ་དང་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བ་ཡིན་ཀྱང་རང་དབང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་ཡུལ་དུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་འོག་ཁྱེད་རང་ཚོར་རང་དབང་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོའི་ཐོག་ནས་རང་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཆེད་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྡད་ཡོད། བོད་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་སོང་ན་ཡང་དེའི་རིང་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་མེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་ནང་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཡོ་རོབ་ནང་ཁུལ་དང༌། ཨུ་རུ་སུས་མཚོན་པའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཏེ་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་དང༌། བྱང་ཀོ་རི་ཡ། ཝི་ཏི་ནམ་ཙམ་ལས་ལྷག་མེད། ལུང་པ་དེ་དག་གི་ནང་དུའང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། རིམ་པས་ཆབ་སྲིད་ལ་འགྱུར་བ་ཡོང་རྒྱུ་ལས་འདི་མུར་སྡོད་ཐུབ་ཐབས་མེད། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ནང་གང་སར་ཡོད་པས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

དེ་སང་ལྷ་ས་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ། ཆབ་མདོ་སོགས་གྲོང་ཆེ་ཁག་ནང་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་སླེབས་ཏེ་བོད་པ་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། ལྷ་སར་ཆ་བཞག་ན། བོད་པ་ཁེ་གཙང་ཡོད་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་སྐོར་དང༌། དེ་སྔའི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པའི་ཁུལ་ཙམ་ལས། དེ་མིན་མཐའ་འཁོར་ཕྱོགས་བཞི་ཚང་མར་རྒྱ་གྲོང་གསར་པ་མང་པོས་ཁེངས་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་ལས། དེ་མིན་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མི་ཤ་སྟག་ཡིན། ཟ་ཁང་དང༌། ཚོང་ཁང་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མི་ཡིན་སྟབས་བོད་པས་རྒྱ་སྐད་མ་རྒྱག་ཐབས་མེད་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་འཚེམ་བཟོ་དང༌། ཤིང་བཟོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀའི་རིགས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དུ་མ་སྤྲད་པར་རྒྱ་མིའི་སར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་བཅས་གར་ལྟར་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ནང་རྒྱ་སྐད་མང་བ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་ངང་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་བ་དང༌། བོད་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང༌། གཤིས་ཀ་ཚང་མ་རྒྱ་མི་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ན་འདི་ནི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མི་རིགས་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་པར་བརྟེན་ཚང་མས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང༌། བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ནམ་ཡང་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ ལེགས་ཉེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་། ཡིག་རྨོངས་ཇེ་མང་།

ཁྱེད་རང་ཚོ་དགོན་པ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་ལྟོས། གཉོམ་ཆུང་ངང་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་དང༌། གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས། སྐབས་སུ་བབས་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་དང༌། སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་འཁྱེར་ནས་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་མི་བྱེད་པར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ། རྙོག་དྲ་བཟོ་བ་དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནས་ཡོང་མཁན་བྱིངས་རྣམས་རང་ཉིད་སྡོད་སའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ལས། བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ད་ཆ་ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པར་བརྟེན་སྐད་ཆ་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཉན་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པས། བོད་ཁྱོན་ཡངས་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་རྗེས་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་རྒྱ་མིས་སྡུག་སྦྱོང་གང་འདྲ་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། མི་ཇི་ཙམ་བསད་པ། དགོན་པ་ཇི་ཙམ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་སོགས་དང༌། དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་དབུས་གཙང་ཁུལ་ལ་སྡུག་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་རྣམས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་རྗེས་བོད་ནང་ལ་ལས་ཀ་ལེགས་པ་གང་བྱས་པ་དང༌། སྡུག་པ་གང་བྱས་པ་ཚང་མ་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ལ་ཡག་པོ་བྱས་པ་ཁོ་ན་ལས། སྡུག་པ་བྱས་པ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤོད་པ་དེ་དྲང་པོ་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གཞུང་ལམ་བཟོས་པ་དང༌། དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ཁའི་རྩེ་མོར་འཁྱེར་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དགོན་པ་ཉམས་གསོ་ཐོག་མར་མི་མང་རང་མོས་ཀྱིས་ཁུར་བླངས་ཏེ་བྱས་པ་ལས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁུར་བླངས་ནས་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། གཞུང་ལམ་བཟོས་པ་དང༌། བཟོ་གྲྭ་དང༌། དེང་སང་སྨན་ཁང་བཙུགས་པ་དེ་དག་གི་ཁེ་ཕན་མང་ཆེ་བ་སྤྱོད་མཁན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་རེད། སློབ་གྲྭ་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་དེ་སྔ་དང་བསྡུར་ན་ཉུང་དུ་སོང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདུག དེ་སྔ་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་མེད་ཀྱང༌། དགོན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་སློབ་གྲྭའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཡི་གེ་འབྲི་ཤེས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡི་གེ་ཀློག་ཤེས་མཁན་མང་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད། དེ་རྗེས་དགོན་པ་ཁག་མེད་པ་བཟོས། སློབ་གྲྭ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཚུགས་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ཡིག་རྨོངས་མང་དུ་སོང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདུག

ག༽ རྒྱ་བོད་མི་རིགས་དང་། ཚེ་སྲོག་གི་རིན་ཐང་།

གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་དང་སློབ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་བཟང་བ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པའི་ཐོག་རྒྱ་བོད་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིའི་སྲོག་དང༌། བོད་པའི་སྲོག་གཅིག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་སྲོག་རྩ་བ་ཆེ་བར་བརྩི་གི་ཡོད། བཙོན་ཁང་ནང་གི་བཙོན་པ་ཚོར་ཡང་དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག རྒྱ་མི་བཙོན་པ་ནད་པ་ཞིག་ལ་ཁྲག་བླུགས་དགོས་བྱུང་ན་བོད་པ་བཙོན་པའི་ལུས་ནས་ཁྲག་གཙག་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་དེ་འདྲའི་བྱ་ངན་གང་དང་གང་བྱས་པ་རྣམས་སྦས་ནས་ཤོད་ཀྱི་མེད། དེ་དག་ང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་ནང་ཉི་ཧོང་དམག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ལ་བཙན་གནོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་གློག་བརྙན་བཟོས་ཡོད་ལ། དཔེ་དེབ་ཐོག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། དེ་སྔ་ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་སྡུག་པོ་བཏང་བ་དེ་དང༌། རྒྱ་ནག་གིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་སྡུག་པོ་བཏང་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་སྟངས་མངོན་གསལ་དོད་ལོད་ཙམ་ལས། ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཅིངས་འགྲོལ་དང༌། གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་མིང་སྙན་པོ་ཞིག་བཏགས་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དག་ངོ་མ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་འཕྲོག་པས་མ་ཚད། བོད་མི་གསོད་པ་དང༌། མི་ལ་སྡུག་པོ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་གཅིག་མཚུངས་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་དང༌། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྒར་ཁག་ནས་རང་རང་གི་ཆོས་ཚུལ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་ཐབས་ཀྱི་འཆར་གཞི་གང་འདྲ་ཡོད་པ། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་འདིར་མི་མང་གི་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང༌། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཡོད་པ་འདི་དག་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་བསྐྱོད་སྟངས་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཏིང་ཡོད་པ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་གང་ཡོད་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་བྱས་ནས། བོད་ནང་སླེབས་མཚམས་རྒྱ་གར་ནང་གི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་འདུག་ཅེས་ཕྲན་བུ་ཤོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཤེས་མ་བྱུང་ཟེར་དགོས་བྱུང་ན་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། མི་གོ་མ་ཆོད་པ་ཡིན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་ལས་འགན་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་མི་མང་ལ་ཡོད། བོད་ཀྱི་རང་དབང་ལོན་ཐབས་གཙོ་བོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་ལེན་དགོས་པ་ལས། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཚོགས་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀ རྒྱ་གར་བ་སོགས་སུས་ཀྱང་ང་ཚོར་རང་དབང་སྤྲོད་མི་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་མཐུན་འགྱུར་ཕན་གྲོགས་རིགས་བྱེད་ཐུབ།

ང༽ བོད་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་དང་། སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན།

ཡང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་འདས་པའི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འདི་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་དོན་ཕན་ཡོད་པའི་བརྡ་ལན་གང་ཡང་བྱས་མ་བྱུང༌། དེ་བཞིན་ངོས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་བ་དང༌། དེ་རྗེས་ ༡༩༩༡ ལོར་སླར་ཡང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན། འགྲོ་མ་ཐུབ་པའི་རྩ་བ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོས་རང་བོད་ལ་ཡོང་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་ལ་མ་ཡོང་གོང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་བསྙོན་མེད་རེད་ཅེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་བྱུང༌།

སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ལྟར། བོད་ཡུལ་བོད་པས་བསྐྱངས་ཏེ་བསྡད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ག་ལ་ཐུབ། ཡིན་ནའང་ད་ཕྱིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་བསམ་པ་རྣམ་དག་ངང་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རྒྱབ་ཁག་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་དུ་བསྡད་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་ངོས་ནས་བཤད་ཡོད་ལ། བོད་རང་བཙན་ཡང་རྩོད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ང་ཚོས་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་དེ་ད་ཕན་བསམ་ཤེས་བྱས་མ་སོང༌། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བརྟན་ལྷིང་ཞེས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེར་བརྩི་གི་འདུག བརྟན་ལྷིང་ངོ་མ་མིའི་སེམས་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ལས་ཡོང་དགོས། མིའི་སེམས་འདོད་པ་མ་ཁེངས་ན། དམག་མིས་མནན་ཏེ་བསྡད་ཀྱང་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་མི་ཐུབ།

དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྣམ་འགྱུར་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་ནང་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཤེས་མཁན་དང༌། བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཚོས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན། ཁ་སང་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ནང་ལ་ཧྲང་ཧད་ནས་རྒྱ་མི་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་ཙམ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོར་ཡི་གེ་ཞིག་བྲིས་འདུག ཡི་གེ་དེའི་ནང་ལ་དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་ཡོད་པ་དང༌། དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཚང་མར་རང་སྐྱོང་སྤྲོད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ལ་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་སྤྲོད་དགོས། དེའི་དོན་ལ་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཕྲལ་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་འདུག དེ་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ནས་བྱུང་བ་ལས། ཕྱི་རྒྱལ་ནས་བྱུང་བ་མ་རེད།

ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་དེ་རིགས་ཀྱིས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། བོད་པར་ཤ་ཚ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དོན་སྙིང་དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་ཆ་འཛིན་མཁན་དེ་དག་བློ་སྦུག་དོག་དྲགས་པ་ལས། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཁོངས་ཤེས་ཡོན་ཡོད་མཁན་ཚོའི་ནང་ལ་བོད་པའི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་རྟོགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དེས་ན། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱས་ན་ལོ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།

ཅ༽ དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་དང་། ཉལ་ཐ་འཐེན་ཚོང་།

ངོས་ནས་ཡང་ཡང་བཤད་ཡོད་པ་ལྟར། དེང་སང་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཆང་ཁང་དང༌། སྦག་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་ནང་དུ་བོད་མི་ཚོས་ཆང་འཐུང་ཤོ་སྦག་ལ་གཡེངས་ཏེ་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེས་མ་ཚད། དེང་སང་ལྷ་སའི་ཁུལ་བོད་མི་ཉལ་ཐ་འཐེན་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་འདུག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བོད་ལ་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲར་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་བོད་པས་ཉལ་ཐག་ཚོང་བར་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་གཅིག་གཉིས་ཤིག་གིས་ངོས་ལ་བཤད་བྱུང༌། དེ་དག་ནི་བོད་པའི་ཞབས་འདྲེན་དང་། དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་ལས་ཀ་ཧ་ལས་པའི་ཐབས་སྡུག་རེད། བོད་པ་ནང་ཁུངས་ནས་ཞབས་འདྲེན་དེ་ལྟར་ཞུས་ན་རྒྱ་མིར་བརྗོད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་བསྡད་མི་འདུག བོད་པ་གཅིག་དང༌། དེའི་ནང་ནས་གྲྭ་ཆས་གྱོན་མཁན་ཞིག་གིས་ཉལ་ཐ་འཁྱེར་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ལ་ཚོང་བར་ཡོང་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་སོང་ངམ། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཉལ་ཐ་ནི་ཧ་ཅང་སྡུག་ཆགས་ཤིག་ལ་བརྩི་གི་འདུག མ་གཞི་དེ་འདྲ་ཡོང་བའི་རྐྱེན་རྩ་རྒྱ་མི་རང་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོ་བོད་རང་དབང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་སོ་སོས་དང་དུ་བླངས་ནས་བྱས་པ་མིན་ན་ཡང༌། བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཚུགས་ཟིན་ནས་བསྡད་མ་ཐུབ་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་པས་དེ་རིགས་ལ་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་སྨད་དང༌། དབུས་གཙང་ཁུལ་ས་ཆ་མང་པོར་བོད་པས་བྱ་དང་རི་དྭགས་གསོད་མཁན་ཡོད། སྔར་ཡིན་ན་རི་ཀླུང་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་གསོད་བཟུང་མི་ཆོག་པ་བོད་གཞུང་གི་རྩ་ཚིག་གི་ཐོག་ནས་བཀག་སྡོམ་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་བྱ་དང་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུར་འགན་ཆེན་པོ་བརྩི་གི་འདུག དེ་སྔོན་མུ་གེའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེང་སང་ལྟོགས་ཤིའི་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་སྐབས་ལ་བོད་པ་ཚོས་རྔོན་རྒྱག་པ་ནི་མ་འོས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་བྱེད་མི་རུང༌། གཞན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རྩམ་པ་ཟ་མཁན་དང་། མ་ཎི་བགྲངས་མཁན་གཅིག་གྱུར་རེད། ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དང༌། ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་མཚན་དོན་ལ་རྒྱར་སྨན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཞབས་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་མེད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་དང༌། ཐོན་མཇལ་ཞུ་མཁན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རང་དབང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་དང་། མི་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ།

ངོས་ནས་རང་ཉིད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རང་དབང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ནང་བཀྲ་ཤིས་པ་དང༌། ལེགས་པའི་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བྱུང་འདུག་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་དང༌། ཡང་བོད་ནང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ། དངངས་སྐྲག་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱུང་འདུག་ཅེས་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མདོ་དོན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་པ་དེའི་རིང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་མི་རིགས་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཐོག་ནས་མ་བརླགས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་ནང་གཞིས་སྒར་ཁག་དང༌། རིས་མེས་ཆོས་སྒར་ཁག སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅས་རིམ་པས་བཙུགས་པར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་འགོ་ཁྲིད་མཁན་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བཅས་པ་བཙུགས་ཏེ་ད་བར་དུ་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྐད་རྒྱག་མཁན་འདུག་བསམ་སྟེ་ཕྲན་བུ་དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། གཉིས་ནས་ད་ལྟ་བོད་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ཚང་མ་འཕྲལ་དུ་སེལ་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། ཉུང་དུ་འགྲོ་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ལྟར། རྒྱ་གཞུང་རང་ལ་མེས་འཚིག་མེར་གཏུག་གི་ཐབས་ཤེས་ད་བར་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་རིང་བྱས་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་ཀྱི་བརྡ་ལན་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག

ང་ཚོས་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མེད་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བསམ་བློ་གང་འདྲ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་བསམ་གཞིགས་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག ཁོང་ཚོས་རང་གི་ལག་པར་མེ་མདའ་ཡོད་པར་བརྟེན་དེས་གནོན་གཅིག་མར་མནན་ཏེ་ཐག་གཅོད་ཡོང་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་བལྟས་ནས་བསྡད་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔོན་ཆད་ལྟར་མུ་མཐུད་སྣང་བ་གང་དྲན་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད། དེས་མ་ཚད་དེང་སང་རྒྱ་ནག་མི་མང་ནང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་མང་དུ་སོང་བ་དང༌། བོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པས། དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

ཁ༽ མཚོན་ཆའི་སྡིགས་ར་དང་། ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད།

བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་དང་མི་ཡོང་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་རག་ལུས་ཡོད། ད་ཕན་རྒྱ་མིའི་མཚོན་ཆའི་སྡིགས་རའི་འོག་ཚང་མས་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་བསྡད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ཆ་བདེན་མཐའ་གསལ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་བཞིན་ཡོད་པས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དགོས། ངོས་ནས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་འདི་རྒྱ་མིར་འཛིང་དགོས་ཟེར་བ་མིན། མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་ནི་མ་རབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་པས་བྱེད་མི་འོས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་འཛིངས་ན་ཡང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་ཐུབ། བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི། ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདིར་ཁོང་ཚོས་དམིགས་བསལ་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་རེད།

ལྷག་པར་དུ་ང་རང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་སོགས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་དང༌། ཕྲུ་གུ་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཤེས་ཐུབ་པ། དུས་རྒྱུན་དུ་བོད་ཆས་གྱོན་ཏེ་བོད་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་གང་ཐུབ་བྱེད་པ། རྒྱུན་པར་ནང་ཁུལ་བོད་སྐད་རྒྱག་རྒྱུར་དང་དོད་བྱེད་དགོས་པ་དེ་དག་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེང་སང་བོད་ནང་བོད་པའི་ངོས་ནས་བོད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་དང༌། བོད་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཞིག་བྱས་ན། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་གྱི་ལས་ཀ་བྱས་ན་ནག་ཅན་དུ་བརྩི་གི་ཡོད། བོད་པས་འཆལ་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། ཐ་མག་འཐེན་པ། རྩེད་མོར་གཡེང་བ། ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དེ་རིགས་ལ་རྒྱ་གཞུང་ནས་དོ་སྣང་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད།

བོད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་པོ་ཐང་པོ་མེད་པ། ནང་ཁུལ་འཆམ་པོ་མེད་པ་བཅས་བྱུང་ན་དེ་ནི་རྒྱ་མིར་དགོས་རྒྱུ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན། བོད་པ་རྣམས་གཟུགས་པོ་བདེ་ཐང་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ། ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་ཡོད་པ། ལས་ཀ་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་པའི་འཇོན་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། རྒྱ་དཔོན་ཚོའི་སེམས་ནང་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་བྱེད་སྟངས་དེ་དག་སོ་སོའི་ཐོག་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཧྲ་ཏག་ཏག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ག༽ ལག་ཤེས་རྒྱུན་འཛིན་དང་། ཕ་མེས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས།

བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་དང་མི་འདྲ་བར་གྲོང་གསེབ་ཁག་ནང་སློབ་གྲྭ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཞན་པོ་ཡོད་འདུག་པས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཚང་མའི་ནང་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨན་གྱི་སྐོར་དང༌། ལྷ་བྲིས་དང༌། འཇིམ་བཟོ། ཤིང་བཟོ་སོགས་བཟོ་རིག་པའི་ལས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ཐོག་ཡོད་པ་ཚོས་སོ་སོ་ལས་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་སྟེ་སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཤར་བའི་སྐབས་ལ་ལས་ཀ་ཚང་མ་ང་རང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས།

ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། བོད་ནང་ཚུར་ཡོང་མཁན་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་དབྱེ་བ་མེད་པར་དཔེ་ཆ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་དང༌། སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན། ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚང་མར་ང་ཚོས་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལྟར་དེ་དོན་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཉིན་རེའི་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་མཐུན་རྐྱེན་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་ནང་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་དྲུག་གམ། ལོ་ངོ་རེ་ཟུང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས། ཕྱིན་ཆད་བོད་ལ་ལོག་སྐབས་རྒྱ་གར་ལ་སྡོད་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཀྱང༌། འདི་ཕྱོགས་ཚུར་སླེབས་རྗེས། དམིགས་ཡུལ་འཆར་གཞི་གང་ཡང་མེད་པར་སྤྲང་འཁྱམས་རྒྱག་པར་ཡོང་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད།

སྡུག་པ་རེ་ཟུང་གིས་རྒྱ་གར་ནང་སོ་སོའི་བྱེད་སྒོ་འཐུས་ཚང་མ་བྱས་པར་བོད་ལ་ལོག བོད་ནང་སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་ཤོད་མཁན་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་བྱུང་འདུག དེ་རིགས་ཀྱིས་དང་པོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་ཀྱང༌། དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་འཕྲད་མ་ཐག་སེམས་ཤུགས་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་བྱས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཁག་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཕལ་ཆེར་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱ་མིའི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཏེ་བསྡད་ནས་བོད་མི་རིགས་བརླག་མེད། དཔེར་ན། ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དེ་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་མང་པོ་མེར་སྲེག་ཐེངས་གསུམ་བཞི་བཏང་ཡོད། དེ་ཡང་མན་ཇུའི་དུས་དང༌། ཟི་ལིང་རྨཱ་ཕུ་ཕང་གི་དུས་དང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་དུས་སུ་མེར་སྲེག་བཏང༌། བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསད་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་བོད་མི་རིགས་མི་ཐོག་སྦྲེལ་ཏེ་གནས་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་མ་བརླགས་པར་བརྟན་པོར་གནས་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སེམས་ཤུགས་འདི་དཀའ་ངལ་དང་འགལ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་བརྟན་པོར་གནས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོའི་ཕ་མེས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་དཀའ་བ་མང་པོ་སྤྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང༽ ཡང་དག་གི་མང་གཙོ་དང་། གཉིས་ཕན་གྱི་ལེའུ་གསར་པ།

བོད་དུ་ལོག་མཁན་རྣམས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་སྐོར། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་ཡང་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ལག་ལེན་བསྟར་སྟངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ལས་འགུལ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་ནས་ཉི་ཤར་སྦར་མོས་མི་ཁེབས་པའི་ཧམ་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆིག་འབུམ་སུམ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་དུ་མ་འོངས་པར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་བསམ་མཁན་སུ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ང་རང་གི་ངོས་ལ་མཚོན་ན། གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་མཚམས་བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་བཙུགས། དེ་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་དབང་ཆ་རྩིས་སྤྲད། དེ་ཉིན་ནས་བཟུང་རང་ཉིད་གྲྭ་རྐྱང་བྱས་ཏེ་བསྡད་བསམ་པ་ལས། སྔར་ལྟར་བོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་བསམ་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། དེ་ནི་ཁ་ནས་བརྗོད་པ་ཙམ་མིན་པར་ཡིག་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་བྱས་ཟིན། དེ་ལྟའི་གནས་ཚུལ་འོག་སྡེ་དཔོན་མི་དྲག་དང༌། བླ་མ་ཆེ་ཁག་སོགས་ཀྱིས་དེ་སྔ་ལྟར་མི་མང་ལ་གཉའ་གནོན་དང༌། བཤུ་གཞོག་གཏོང་བའི་རིགས་ནམ་ཡང་ཡོང་ཐབས་མེད།

ང་ཚོས་འདི་ཕྱོགས་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ནི། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་སྐྱོང་རྒྱུ་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་སོགས་པའི་ལས་དོན་སྐོར་རྒྱ་མིར་རྒྱུས་མངའ་མེད་པས་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བཟོ་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལག་རྩལ་བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་བྱུང་མེད་པར་བརྟེན་དེ་རིགས་ལ་རྒྱ་མིས་རོགས་རམ་བྱས་ན་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུས། དེ་ལྟར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་ནས་རོགས་རམ་བྱས་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་མྱངས་པའི་ཞེ་འཁོན་སེམས་ནང་ཉར་ཏེ་དགྲར་འཛིན་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ད་ནས་བཟུང་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་ལེའུ་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བསམས་ཏེ་ངོས་ནས་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་བོད་ནས་མཇལ་ཁར་བཅར་འབྱོར་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ལས་རིགས་སྣ་མང་དང་། རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་འཇོན་ཐང་།

བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་ལྟར། ད་ཆ་རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཕྱིན་པ་དེའི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་གནས་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་ད་ཕན་འཛམ་གླིང་ཐོག་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་རྣམས་དེང་སང་བདེན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དངོས་གནས་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་རེད། དེ་འདྲའི་མི་མང་གི་ཁོངས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ད་ལམ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པ་ལ་ངོས་ནས་འཚམས་འདྲི་དང་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད།

སྐད་ཆ་སྙིང་བསྡུས་བཤད་ན། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དང་། བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བ་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལུང་པའི་མི་ཡིན་པས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་འགན་ཁུར་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་མི་མང་ཡོངས་ཀྱིས་ལེན་དགོས། ད་བར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་དང༌། ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ཆ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད་ལ། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་ས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང༌། ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། མདོར་ན་དེང་སང་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་དག་ནི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་རྒྱུའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

ད་ཆ་ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རང་རང་ལ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་བོད་སྤྱི་དོན་གྱི་ལས་འགན་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཧུར་ཐག་སྒྲུབ་དགོས། སྐབས་སུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ནི། དཔེར་ན། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལས་ཁུངས་ཁག་ནས་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་བྱེད་མཁན་ཚོས་དཔེར་ན། སྨན་པའི་ལས་ཀ་དང༌། དེ་བཞིན་ཞིང་ལས་དང༌། འབྲོག་ལས། ལས་ཁུངས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ འཆར་འགོད་ཀྱི་ལས་ཀ གློག་གི་ལས་ཀ འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལས་ཀ་སོགས་ལས་རིགས་གང་དང་གང་ཡིན་ན་ཡང་མ་འོངས་པར་བོད་པའི་ལས་འགན་བོད་པ་རང་གིས་ཆ་ཚང་འཁུར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་བསམས་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཉམས་མྱོང་གསོག་དགོས།

དེང་སང་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་གཅིག་སེམས་པ་མ་སྐྱིད་པའི་དབང་གིས་གང་བྱུང་སྤྲང་འཁྱམས་བྱེད་པ་དང༌། ཆང་རག་འཐུང་བ། ཤོ་སྦག་དང་མཱ་ཅང་སོགས་རྩེས་པ། མཚན་ཚོགས་གང་བྱུང་རིགས་ལ་བསྐྱོད་ནས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཚོད་འདུག དེ་དག་ནི་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་སྤྱོད་ཐོག་མུ་མཐུད་ཕྱིན་ན། མ་འོངས་པར་སོ་སོའི་ལུང་པ་སོ་སོས་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་ཡོད་ན་སོ་སོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གསོག་དགོས།

ཁ༽ རྩ་དོན་སྙིང་བཅངས་དང་། རྟེན་རྙིང་གི་ནག་ཚོང་།

དེང་སང་དཔལ་འབྱོར་ལྷུག་གཏོང་ཞེས་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་འདིར་སོ་སོའི་འཚོ་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ལ་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་པ་འགྲིགས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། དཔལ་འབྱོར་ཁོ་ནར་མགོ་འཁོར་ཏེ་བསྡད་ན་མི་འགྲིགས། ང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་འདི་རྒྱུ་དངོས་པོའི་དོན་དུ་མིན་པར། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས། ང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པས། རྩ་དོན་དེ་དག་མ་བརྗེད་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། བོད་མི་ནང་ཁུལ་ཕྱོགས་འཐེན་མེད་པར་ཚང་མ་མཐུན་པོ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ལྟོ་ཟན་རེད་ཅེས་ཟུར་འབུད་བྱེད་མི་རུང༌། དེ་དག་ལས་རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་མང་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང༌། བོད་སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་འཁུར་ཡོད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། དེ་ལུགས་ཚང་མར་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེང་སང་དཔལ་འབྱོར་ལ་འདོད་རྔམ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་གི་དགོན་ཁག་དང༌། ལྷ་ཁང་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྙིང་པ་རྐུན་མ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལུགས་གོ་རྒྱུ་འདུག རྒྱ་མི་ནག་ཚོང་པས་བཀོད་བྱུས་འོག་རྒྱག་གི་ཡོད་ཚོད་འདུག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བོད་ནང་དངོས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་རྟེན་རྙིང་ལག་ཏུ་སོན་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་བདེ་པོ་མེད་སྟབས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་དེ་དག་གིས་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་དངུལ་སྤྲད། རྒྱ་མི་དེ་དག་གིས་བོད་པར་ངན་བསྐུལ་བྱས་ཏེ་རྐུ་ཐབས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་མཁན་མང་ཆེ་བ་བོད་རིགས་ཡིན་ཚོད་འདུག བྱ་སྤྱོད་དེ་རིགས་རང་རེའི་གཏམ་དོན་ལ་རྒྱ་གང་ནས་བརྩིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ང་ཚོར་གནའ་རབས་ནས་རྒྱ་ཆེའི་རིག་དངོས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་མང་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་དང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་སྐབས་སུ་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེ་བཏང་ཟིན། འཕྲོས་ལྷག་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ནས་རྐུན་མ་བརྐུས་ན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཞབས་འདྲེན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང༌།

དེ་བཞིན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་མཚོན་ན། དེ་སྔ་བོད་ལུང་པའི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཅེས་མིང་བཏགས་མེད་ཀྱང༌། བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་མེས་ཚོའི་དུས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དར་ཏེ་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཤིག་ལ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་རི་ཀླུང་སྐམ་གཤེར་ལས་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་གསོད་ཆོག་གི་མེད། བོད་ཡུལ་འདི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ས་ཆ་གཙང་མ་དང༌། ཆུ་གཙང་མའི་གནས་སྟངས་འདི་དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་བར་གནས་ཡོད། དེང་སང་ནི་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་བྱ་རི་དྭགས་མང་པོ་གསོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ས་གཏེར་བསྔོག་འདོན་དང༌། ནགས་ཚལ་མང་པོ་གཅོད་བྲེགས་སོགས་ཐབས་སྡུག་གི་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་མིག་ལྟོས་ངན་པ་དེ་དང་ལེན་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ག༽ མེས་འཚིག་མེར་གཏུག་དང་། ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ།

བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྐོར་ད་ལྟ་བར་དུ་རྒྱ་མི་རང་ལ་མེས་འཚིག་མེར་གཏུག་གི་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་མ་བྱུང་ནའང༌། རིམ་པས་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བོད་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་བྱས་ན་རྒྱ་མི་རིགས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ངོ་གནོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེས་རྒྱལ་ཁ་ལོན་མི་ཐུབ་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཡང་ཟེར་མི་ཐུབ། སྡུག་པོ་བཏང་ན་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་ལ་དགའ་པོ་མི་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ནམ་གནས་བར་བོད་རྒྱའི་བར་གྱི་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་ཞིང༌། བོད་ལ་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ན་ཡང༌། ད་ལྟ་བོད་རྒྱ་གཉིས་མོས་ཀྱི་ལམ་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་འཚོལ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཁ་བྲལ་འགྲོ་དོགས་ཀྱི་བློ་གཡེང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ལ་ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། ཡང་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་སྤྲོད་དགོས།

ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལུང་པ་ཁག་གི་ནང་ནས་དེང་སང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་ཤོས་ཡིན་ཞིང༌། དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཀྱང་སྐྱོ་ཤོས་རེད། དེ་དག་གང་གིས་ལན་པ་རེད་དམ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཅིངས་འགྲོལ་ཟེར་བའི་མིང་གི་འོག་ནས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཕྱིན་པ་དེའི་རིང་བོད་ལ་ལྟ་རྟོག་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་ལས་དྲག་ཙམ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་རྐྱང་དང༌། བོད་ལུང་པ་ནས་ཁེ་ཕན་ལེན་རྒྱུ་གང་ཡོད་ལེན་རྐྱང་བྱེད་པ་ལས། མ་འོངས་པར་བོད་ལ་ཕུགས་ཕན་ཡོང་བའི་དོན་དུ་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ལུང་པའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་གཞིགས་པའི་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཇི་བཞིན་བྱས་མེད། དཔེར་ན། དེང་སང་རྒྱ་རིགས་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དཔོན་པོ་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་གཏོང་གི་ཡོད། ང་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་བཅུ་གྲངས་ལྷག་བཏང་མེད། བར་ལམ་ལོ་བཅོ་ལྔ་སྐོར་གྱི་ནང་རྒྱ་གར་དུ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་བོད་ནས་ཕྲུ་གུ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་སླེབས་ཡོད།

ད་རེས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་མིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་དོན་ལ་ཕྲུ་གུ་དེ་རྣམས་ལོ་འདིའི་ལོ་མཇུག་ཚུན་ཕ་མ་སོ་སོས་བོད་ལ་འཐེན་དགོས། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་འདུག རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང༌། ལོག་སྤྱོད། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གཏོང་བཞིན་དུ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་བོད་ཕྲུག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་ཁྲིམས་འགལ་དུ་བརྩི་གི་འདུག དེ་ནི་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད་དམ། ཡང་ན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་སྤྲད་ན་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་དགོས་དོན་མེད། སོ་སོས་མི་བྱེད་པའི་ཁར། མིས་བྱས་པ་ཡང་ཆོག་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་འདི་དག་གང་འདྲ་ཞིག་འདུག་གམ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང༌། ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ། སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་དག་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཡིན་ན་བོད་པར་བྱམས་སྐྱོང་དང༌། ལྟ་རྟོག་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཆོག་གི་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལྟར། ང་ཚོའི་ཕ་མེས་དུས་ནས་གཞུང་བཟང་པོ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད། ངོས་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་ལ་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་ད་ཕན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བརྡ་ལན་མ་བྱས་པའི་ཁར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཉེ་ཆར་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁ་བྲལ་ལོག་སྤྱོད་པ་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ངོས་ལ་ཁྱད་པར་མི་འདུག གང་ལྟར་བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་རང་ལ་བསྡད་རྒྱུ་ལས་དེ་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་མི་ཐུབ། གང་ལྟར་རིམ་པས་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་དེ་ལུགས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། སེམས་སྐྱིད་པོ་དང༌། བག་ཕེབས་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་གར་ནང་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭ་དང༌། དེ་མིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཕྲུ་གུ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་སྲུང་སྟེ་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔའི་རིང་ལ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མི་ཚོ་དང་འཆམ་མཐུན་ཡག་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྤྲོ་ཐུང་ཐུང་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་བྱེད་མི་རུང༌། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་། བཙན་བྱོལ་བའི་མིག་དཔེ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནས་ཡོང་བ་རེད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཉུང་ཤས་ཡིན། བོད་ཅེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་དང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་དེའི་ཁོངས་ནས་ཡོང་བར་བརྟེན་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་ཁོང་ཚོའི་སྲོག་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལག་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མས་སོ་སོའོ་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོར་བཟུང༌ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དོན་ལ་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དེ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་གནས་ཡོད། མི་རབས་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་རྙིང་པའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་བ་མེད་པ་བརྟན་པོར་གནས་པར་བརྟེན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་པར་མ་ཟད། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཏེ་བོད་པར་ཤ་ཚའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་མང་པོས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་སེམས་འཁུར་དང༌། ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདི་འདྲའི་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་དུ་ཡོད། དེ་དག་གི་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་དུ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་བརླགས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག ན་གཞོན་རྣམས་ལ་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། ད་ཆ་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་འཛམ་གླིང་གི་བཙན་བྱོལ་བ་ས་ཡ་མང་པོའི་ཁྲོད་དུ་གནས་སྟངས་ཡག་ཤོས་ཤིག་དང༌། ལས་ཀ་ཡང་ཚགས་ཚུད་ཤོས། གྲ་འགྲིགས་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཐད་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་བོད་དུ་རྒྱའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ལས་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་མཐོ་བ་ཡོད། ང་ཚོས་ད་བར་བོད་རང་དབང་ཐོབ་པ་དང༌། བོད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཅངས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད།

ཁ༽ དམར་ལུགས་ལ་འཕོ་འགྱུར་དང་། མང་གཙོར་དོན་གཉེར།

བར་ལམ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ད་ཆ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང༌། ཝི་ཏི་ནམ། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་བཅས་ལས་ལྷག་མེད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་འཛིན་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་འགྱུར་བ་སོང་ཟིན་ཅིང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་འགྱུར་བ་མ་བཏང་ན་ལུང་པ་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་དང༌། ཝི་ཏི་ནམ་གཉིས་ཀྱིས་མིང་སྙན་པོ་གང་ཞིག་བཏགས་རུང་མ་བཏགས་རུང༌། དོན་དུ་དཔལ་འབྱོར་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཐོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ༡༩༨༩ ལོར་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་ཐང་ཆེན་དུ་སློབ་ཕྲུག་གིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དང༌། དེང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། སློབ་གྲྭ་བ་ཚོར་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན། སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

ང་རང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་རྒྱ་མིར་མ་དགའ་ཞེ་འཛིན་གྱིས་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཕྲོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པ་ཡིན། བོད་བཅིངས་འགྲོལ་ཟེར་བའི་མིང་དེའི་འོག་ནས་བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་དང་། མི་རིགས་འདྲ་མཉམ། མི་མང་ལ་རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་མེད། དཔེར་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་དང༌། བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་གི་གནས་ཚུལ་བསྡུར་ན། ཕལ་ཆེར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་བཟང་བ་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་མ་འཇོན་པ་དང༌། བྱེད་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་པར། ཁོང་ཚོར་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་པས་ལན་པ་གསལ་པོ་མཚོན་གྱི་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་ལུང་པར་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་མཁན་བོད་མིར་དབང་ཆ་མ་སྤྲད་པར་དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱུས་མེད་རྒྱ་མིས་བཟུང་བས་མ་ཚད། ཚུལ་མིན་གདུག་རྩུབ་བཙན་བཤེད་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་མི་མནར་གཅོད་འོག་ཤི་བ་དང༌། རང་ཤི་བརྒྱབ་པ། དམར་གསོད་བཏང་བ། མུ་གེས་ཤི་བ་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་ན་བོད་མི་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་བ་དང༌། དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་བསྡོམས་ན་དྲུག་སྟོང་ལྷག་ཟིན་ཡོད།

ག༽ རྒྱ་བོད་མི་རིགས་དང་། ཐོབ་ཐང་གི་བར་ཁྱད།

བོད་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཁེ་ཕན་རྒྱ་མི་ཚོར་ཡོད་པ་ལས། བོད་པ་ཚོར་ཐོབ་པ་ཁག་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་བ་ལྷ་ས་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ། ཆབ་མདོ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་དེ་ཚོའི་ནང་གི་ཚོང་ཁང་གི་བདག་པོ་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མི་ཡིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཟ་ཁང་ཆེ་བ་ཚོ་ཡང་རྒྱ་མིའི་ཡིན་འདུག དེ་སྔ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་སྔོན་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་ཕྱི་རོལ་ལ་ས་སྟོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་དེང་སང་ཁང་པས་ཁེངས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་སྡོད་མཁན་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མི་ཡིན། གཞན་དག་ཕར་བཞག རྒྱ་མི་སྡོད་སའི་ཁང་པའི་གློག་སྐུད་སྦོམ་པ་དང༌། གློག་ཤུགས་ཆེ་བ། བོད་པ་ཁེ་གཙང་སྡོད་སའི་ཁང་པའི་གློག་སྐུད་ཕྲ་བ་དང༌། གློག་ཤུགས་ཀྱང་ཆུང་བ་ཡོད་པ་བཅས་དབྱེ་འབྱེད་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད་འདུག

སློབ་གྲྭ་གཅིག་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཤེས་ཚད་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་རིགས་དང༌། བོད་རིགས་བར་ལ་ལས་ཀ་བཟང་ཞན་དང༌། ལས་ཀ་སྤྲོད་སྔ་རྟིང་ཐོག་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་རྒྱུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་ཙམ་ལས། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཡིག་ཚད་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་གཏོང་གི་ཡོད། ལས་དོན་མང་བར་རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟས་ན། བོད་མི་རིགས་རིམ་པས་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་ཆག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། བྱ་སྤྱོད་དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་སྒྱུར་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་སྐད་རྒྱག་དགོས་དོན་དེ་ཡིན། བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མིར་དགོས་པ་ལྟར། ང་ཚོ་ལའང་དགོས་པ་ཡིན། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་རྡོ་རིང་ཐོག་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་བཀོད་པ་ལྟར། བོད་པ་བོད་ཡུལ་ནང་རང་དབང་ངང་སྡོད་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྐྱིད་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་ནང་རང་གི་ལུང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཕྱིན་ན་ཡག་པོ་ཡོད།

ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་འགལ་ཟླར་འཛིན་གྱི་མེད་ལ། བོད་ཀྱི་རང་དབང་རྩོད་པ་འདི་ཡང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད་བྱས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། ང་ཚོར་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་གཞིར་བཟུང་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་དྲང་བདེན་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་གུང་བྲན་གྱིས་བཤད་པ་རྣམས་བདེན་པ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། བོད་པས་བཤད་པ་རྣམས་རྫུན་པ་དཀྲོག་གཏམ་དཀྲུག་ཤིང་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་འོས་ཤིག་ཏུ་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་ཡོངས་གྲགས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་སྤྲོད་དང༌། དེ་ནས་སུ་བདེན་པ་ཡིན་དང༌། སུ་རྫུན་པ་ཡིན་གསལ་པོ་ཐོན་རྒྱུ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་མེད་སྟབས་མེ་མདའི་ཤུགས་ཀྱིས་མནན་པ་ལས། གདོང་དང་གདོང་ཐུག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། འདས་པའི་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་མོལ་ཐབས་ཤེས་རིམ་པར་བྱས་པ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་རང་བཙན་ཡིན་ན་ཡང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཐུན་མོང་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་ན་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་ལྟ་རྟོག་གིས་སེལ་རོགས་བྱས། བོད་པས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ལས་ཀའི་དབང་ཆ་གཙང་མ་བོད་པར་སྤྲད་དེ་བོད་པར་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱས་ན། བོད་པ་ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དང༌། སེམས་ཁྲལ་བྱེད་མི་དགོས་པར་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་སྡོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མིས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མི་འདུག ད་ལྟ་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོག་བསྡད་ཡོད།

ང༽ ཡ་ཪབས་ཚུལ་མཐུན་དང་། སྤྱི་མཐུན་གཉོམ་ཆུང་།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་ཐོབ་སྟེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་འདི་ཚང་མས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་འུ་ཐུག་ནས་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འཆང་གི་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆིག་འབུམ་གསུམ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་གྱི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་བསམ་མཁན་ཐ་ན་རྨི་ལམ་ཚུན་ལ་མེད། དཔེར་ན། བར་ལམ་ལོ་ཤས་གོང་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མདུན་ལམ་སྐོར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་གཏན་འབེབས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་ནང་མ་འོངས་པར་ངོས་ནས་བོད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་འཁུར་རྒྱུ་མིན་པའི་ཐོག་གཅོད་གཙང་མ་བྱས་ཡོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་འདི་ཁུལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་ཤོད་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་རྒྱག་པ་སོགས་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་དང་བཅས་པ་ཚང་མས་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་གཉོམ་ཆུང་ཚུལ་མཐུན་ཡ་རབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེང་སང་བོད་ནང་ཆང་རག་འཐུང་མཁན་དང༌། ཤོ་སྦག་རྒྱག་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདུག དེ་ནི་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན། བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ཐོག་ཡོད་པ་སོ་སོའི་ལས་རིགས་ཀྱི་གནད་འགག་ཉམས་མྱོང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་དེའི་འགན་གཙང་མ་སོ་སོས་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་གྱིས་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་ཡིན། ལྷག་དོན་ཆང་རག་མང་པོ་འཐུང་བ་དང༌། ཐ་མག་གང་བྱུང་འཐེན་པ་བཅས་བྱས་ན་གཟུགས་པོར་གནོད་རྒྱུ་ལས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད་པས་ངེས་པར་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནང་རི་དྭགས་རྔོན་པ་རྒྱག་མཁན་ཡོད་འདུག དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་གི་བྱ་བ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར། བསླབ་བྱ་གཙོ་བོ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དང༌། བྱམས་བརྩེ་བྱེད་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད། སྔར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་གང་སར་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་གང་བྱུང་བསད་ཆོག་གི་མེད། བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་ཐོག་ནས་བོད་པར་དོ་སྣང་དང༌། དགའ་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་བ་གཅིག་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཐུག་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་སྙིང་དོན་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་སོ་སོས་ཉམས་དམས་བཏང་ན་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན། ནོར་བུ་རང་གི་ལག་པར་ཡོད་པ་འདི་རྩ་ཆེ་ཡིན་པ་ངོ་ཤེས་པ་བྱས་ནས་བདག་པོ་རྒྱག་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ཞབས་འདྲེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དང་། བྱམས་བརྩེའི་བསམ་པ།

དེང་སང་བོད་ནང་དགོན་པ་ཁག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྩ་ཆེ་རིགས་བོར་བརླག་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྐུ་མཁན་ཁོངས་སུ་བོད་པ་ཡོད་ལུགས་ཟེར་བ་ཞབས་འདྲེན་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེང་སང་ལྷ་སའི་ནང་གྲྭ་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པ་དེ་འདྲ་ནས་ལག་པར་ཐ་མག་ཉལ་ཐག་འཁྱེར་ཏེ་འཚོང་བར་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག བོད་པའི་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཡིན། དེང་སང་ང་ཚོ་བོད་པས་སོ་སོའི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་མཁན་རང་ཉིད་སྤུས་དག་པོ་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་རྫུན་དང༌། ཁྲམ་པ། མ་རབས་བཅས་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་རང་དབང་ཡོད་མེད་ལ་ཁྱད་པར་མེད། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་མི་དང༌། བོད་མི་མང་ཉུང་བསྡུར་ན་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལས་མེད། རྒྱ་མི་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གཉིས་ཡོད། འོན་ཀྱང་མིའི་སྤུས་ཀ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་མིའི་སྤུས་ཚད་བསྡུར་ན། བོད་མི་ཕྲན་བུ་ལེགས་པ་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ནང་བོད་པ་ཚོ་རྫུན་མི་ཤོད་མཁན་དང༌། བློས་འགེལ་ཆོག་པའི་མི་ཚུལ་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྩི་གི་ཡོད། ཉེ་ཆར་ངོས་རང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་དངུལ་ཁང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་གར་བ་ཁ་ཤས་ཐུག་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་གཞིས་ཆགས་ནང་གི་བོད་མི་བུ་ལོན་ལེན་མཁན་ཚོས་མ་སྐྱེད་དུས་ཐོག་ལ་སྤྲོད་པ་ལས། རྫུན་ཤོད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱས་ནས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག འདི་དག་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞིང༌། གལ་ཏེ་འདི་དག་རིམ་པས་ཉམས་བརླག་ཏུ་སོང་ན་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པོ་ཡིན།

བོད་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞེས་པ་འདི་ཕ་མེས་གོང་མ་རྣམས་ནས་བརྒྱུད་དེ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་གོམས་གཤིས་ལ་འཇགས་ཡོད། དཔེར་ན། འབུ་ཞིག་གསོད་རྩིས་བྱེད་པ་མཐོང་ན་སྙིང་རྗེ། མ་གསོད་ཟེར་བ་དང༌། མི་གཉིས་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་མཐོང་ན་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅེས་བར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་མིའི་ནང་བྱ་བྱིའུ་ཉ་སོགས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་གཏན་ནས་བྱེད་ཀྱི་མེད། བོད་མི་ཚོར་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟེར་བ་དང༌། མ་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟེར་བ་འདི་ང་ཚོའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་འཇགས་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་ཡིན། དེ་ནི་བྱམས་བརྩེའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན།

བྱ་བྱིའུ་སོགས་གསོད་པ་ལ་འཛེམས་བག་མི་བྱེད་པའི་མི་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་མེད་པར་བརྟེན་རིམ་པས་མི་དང་མིའི་བར་ལའང་བརྩེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཡོད། བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་མེད་ན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་ཕ་མེས་དུས་ནས་ཡ་རབས་བྱམས་བརྩེའི་སྤྱོད་བཟང་གི་རྒྱུན་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིགས་པས་བདག་པོ་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས། དེ་ཚང་མས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་བོད་འབྱོར་བཞི་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རང་མི་རང་ལས་དང་། རང་དྲིན་ཆུང་བའི་བྱེད་བབ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ལམ་བར་ལ་དཀའ་ངལ་དང༌། ལག་འཁྱེར་རག་མ་རག་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ལྟག་སྒོ་བརྒྱུད་ནས་ཨེ་དྲག སོ་སོས་བྱས་ནས་ཨེ་དྲག་བལྟས་ནས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་སྟེ་ཡོང་བར་བརྟེན་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོར་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་ནས་རྟག་པར་བཤད་མུས་བཞིན། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང༌དང་། དེ་ཡང་ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་འོག་ལ་དཀའ་ངལ་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ཡིན། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོར་རང་དབང་ཡོད་ཅིང་། ང་རང་གི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་གཏམ་བརྗོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལེགས་ཉེས་གང་བྱུང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

སྔོན་མ་མདོ་སྟོད་སྨད་ས་ཁུལ་ལ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན། ང་བརྒྱད། ང་དགུའི་དུས་སྐབས་དང༌། དབུས་གཙང་ཁུལ་ལ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ། དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཀྱི་དུས་སྐབས་དང་བསྡུར་ན་བར་ལམ་འཚོ་གོས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུའི་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རྟག་པར་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་བསུན་པོ་བཟོ་བ་དེ་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སང་རྒྱ་མིས་སྲིད་བྱུས་གཏིང་རིང་པོ་བཏིང་སྟེ་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་བཏང་ཡོང་གི་ཡོད། ཉེ་ཆར་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་བོད་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་སྣ་ཁ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་ཀྱི་འཆར་གཞི་དེའི་ཐོག་དངུལ་འབོར་ཆེན་པོ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དངུལ་གྱི་འགྲོ་ས་ངོ་མ་གང་དུ་འགྲོ་མིན་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་རྙོག་དྲ་ཆེན་པོ་ཡོད། བཟོ་ལས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། གཏེར་ཁ་བསྔོག་འདོན། ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེགས་སོགས་ལས་གཞི་རེ་རེ་གཏན་འབེབས་བྱེད་སྐབས་ལས་གཞི་རེ་རེའི་དོན་དུ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་རེ་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་དེ་དག་གི་དོན་དུ་འགྲོ་སོང་མང་པོ་གཏོང་དགོས། རྒྱ་མི་ཚོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་ཁེ་ཕན་རྣམས་བོད་མིར་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་ཧ་ཅང་བཤད་ཁག་པོ་ཡིན།

ད་ཕན་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལས་ཀ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ན་གསལ་པོ་མཐོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཕྱིའི་སྣོད་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་པ་ལ། ནང་གི་མི་རྣམས་དཀའ་སྡུག་མྱངས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་སྲིད་བྱུས་གཏིང་གནག་པོ་བཏིང་གི་འདུག གནད་དོན་འདི་དག་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ངོས་ཀྱིས་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚང་མར་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་རྣ་བ་ཚ་ཚ་བཤད་མུས་ལྟར། བོང་ནང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཚོ་དང༌། ལས་རིགས་གཞན་དག་ཁག་ལ་ཡོད་མཁན་བོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་དེའི་ནང་ལ་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱས། ལས་ཀའི་ཐོག་ཧུར་བརྩོན་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་བསགས། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མི་ལ་རེ་མི་དགོས་པར་སོ་སོས་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཁག་ནི་ཁག་མི་འདུག རྒྱ་མིར་ཁོང་ཁྲོ་ཟ། བྱེད་ཐབས་གང་ཡང་མ་རྙེད། སེམས་མ་སྐྱིད་པར་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་བྱས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀར་དོ་སྣང་མ་བྱས། ཆང་བཏུང༌། མ་ཅང་བརྒྱབ། ཐ་མག་འཐེན། མཚན་ཚོགས་ལ་ཕྱིན་ནས་སོ་སོའི་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་གཏོང་བ་འདི་རིགས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། འདི་རིགས་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་མིས་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། ཉལ་ཐག་འཐེན་པ། མཚན་ཚོགས་བྱེད་པ་འདི་རིགས་ལ་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེས་མ་ཚད་རྐུན་མ་བརྐུས་པ་དང༌། མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་བྱུང་ན་ཡང་རྒྱ་མིས་དེ་ཙམ་གྱི་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་བོད་པར་བྱམས་སྐྱོང་བྱས་པ་གང་ཡང་མིན། བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་མེད་པ་དང༌། ཕུགས་ནས་སེམས་གནག་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། དེ་དག་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ངོས་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་ཀ་དང༌། སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བྱས་ན་འགྲིག་གི་རེད། དེ་མིན་གྱི་ལས་ཀ་ཚང་མའི་འགན་བོད་པས་འཁྱེར་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་གི་ལས་ཀའི་འགན་ཆ་ཚང་བོད་པས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དགོས་ལ། ཉམས་མྱོང་ཡང་དགོས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་བོད་འདི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་མང་གཙོ་དང་། རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུར་ང་ཚོས་འཆར་གཞི་བཏིང༌། གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། འདི་ཚོ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་ནང་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས་ཞེས་ངོས་ནས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད། བློ་བདེ་པོ་གྱིས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༥ ཉིན། བོད་ནས་མཇལ་བཅར་བ་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་དང་། དྲང་བདེན་གྱི་བརྡ་ལན།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་སྒང་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཏེ་རང་ཡུལ་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་རེད། མཐར་གཏུགས་ན་བོད་མིའི་ཚེ་སྲོག་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཁྱེད་རང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལྷག་བསམ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།

ད་རེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་བའི་དུས་ཚོད་དགུན་ཐོག་ཡིན་པས་ཚ་བའི་ཉེན་ཁ་དང་། དཀའ་ངལ་མེད་སྟབས་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད། ཆོས་སྡེ་ཁག་གིས་མཚོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག གཞིས་ཆགས་ཁག མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བཙན་བྱོལ་གཞུང༌། སྤྱི་འཐུས། གྲོས་ཚོགས་བཅས་པའི་གནས་སྟངས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་རྗེས་བོད་ཡུལ་འདི་རང་དབང་ཅན་གྱི་མང་གཙོའི་ལུང་པ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་རྩད་གཅོད་བྱེད་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་གང་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དེ་རྣམས་དྲང་པོ་བཤད་ན་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོས་འདིར་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་ལྐོག་ཏུ་སྦས་དགོས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་ལ། རྒྱ་མིར་ཡང་སྐད་ཆ་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་ཤོད་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད།

གུང་བྲན་རིང་ལུགས་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ངོ་ལྐོག་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བ་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མི་མང་ཚོའི་ཐོག་ནས་དངོས་ཡོད་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ནའང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བ་ཕྱི་བསྒྲགས་བྱས་འདུག་ཅེས་བཙོན་ལ་བཅུག་གི་ཡོད། ཉེས་ཆད་བཀལ་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ལ་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་ཡོད་སྟབས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐབས་མེད་ལ། བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་འདི་ཁུལ་གནས་ཚུལ་གང་མཐོང་བ་རྣམས་བཤད་ན་འགྲིགས།

ཁ༽ གལ་ཆེའི་ལས་གནས་དང་། རྒྱ་རིགས་བསྐོ་གཞག

རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན་བོད་རིགས་མང་པོ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཆེས་རེ་ཟུང་ལས་དེ་མིན་ཕལ་མོ་ཆེར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་རིགས་ཞེན་ཡོད། གུང་བྲན་ཏང་མི་ཡིན་ནའང་རུང༌། ལས་བྱེད་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བསམ་བློའི་སྦུག་ཏུ་བོད་པ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ཚང་མར་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ཚོར་བློས་བཀལ་གྱི་མེད།

ལྷག་དོན་ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་འགྲོས་ལ་བལྟས་ན། བོད་ནང་གི་ལས་ཁུངས་གལ་ཆེ་ས་ཚང་མར་རྒྱ་རིགས་འཛུགས་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚང་མར་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་དངོས་གནས་ཡག་པོ་ཡོད་ན་ཡང༌། སྐབས་རེ་ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་ཧུར་བརྩོན་དང་དཀའ་ལས་རྒྱག་རྒྱུར་བོད་པས་ལྷོད་ཡངས་བྱེད་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག དཔེར་ན། ཧུ་ཧུ་རྒྱ་ཁ་ཆེ་གཞིས་ཆགས་སུ་ཡོང་མཁན་དེ་རིགས་ཀྱིས་ཧ་ལམ་མཚན་མོར་གཉིད་ཡོད་མེད་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཚོང་འཁོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཆ་དེ་འདྲར་ཟ་ཁང་དང་། ཚོང་ཁང་འཛིན་པ་སོགས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་མང་པོ་གཏོང་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་ཡོད་པའི་ཁར་བོད་པ་རང་ཉིད་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད།

ག༽ མི་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས། ཚེ་གཡོག་གི་བོད་མི།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་རང་ཚོས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་གྱི་འདུག་ཅེས་དངངས་སྐྲག་བྱེད་པ་དང༌། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་པ་རང་ཉིད་ཐོག་ནས་ལས་ཀར་ཧུར་བརྩོན་དང༌། དཀའ་ལས་མ་བརྒྱབ་པར་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་ཡོང་མཁན་ཚོར་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་ཚང་མ་སྤྲོད་པ་འདི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད། བོད་པས་མ་འཇོན་པ་འདི་དག་རྒྱ་མིས་བོད་པར་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་པར་བརྟེན་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་ན་ཉམས་མྱོང་གསོག་ཐུབ་ཐབས་མེད། བོད་པ་ཚོ་རྒྱ་མིའི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ས་ཚེ་གཡོག་ལྟ་བུ་ལས་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ཏུ་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ནམ་ཡང་མེད་ཅིང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་ཞེས་རྟག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར། དོན་ངོ་མའི་ཆ་ནས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་མི་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག

བོད་པའི་ལག་པར་དབང་ཆ་སྤྲད་དེ་ཆ་འཇོག་ཡིད་ཆེས་བྱས་ན་ཁ་བྲལ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པའི་དངངས་སྐྲག་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མིས་བོད་པར་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་པ་རེད། འདི་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་རིགས་ནང་ལག་རྩལ་སོ་སོས་འགན་འཁྱོག་ཐུབ་པ་ཉུང་ཉུང་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་མིས་བོད་འཛུགས་སྐྲུན་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་ལ་རྒྱ་མི་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སྒྱིད་ལུག་མ་བྱས་པར་ས་ཞིང་འདེབས་སྐྱོང་སོགས་ངལ་རྩོལ་གྱི་ལས་ཀ་དང༌། ཚོང་ལས། ལག་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ལྟོ་གོས་ལ་གྲུང་ཙམ་བྱེད་པ་དང༌། ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་དཀའ་ལས་རྒྱག་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ལྷག་དོན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་དེའི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱོག་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། གཞོན་སྐྱེས་དར་མ་དེ་རིགས་རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཡག་པོ་ཡོད་ན་ཡང་སེམས་ཐག་ཐུང་ཐུང་བྱས་ཏེ་ཆང་འཐུང༌། ཤོ་སྦག་བརྒྱབ། མཚན་ཚོགས་སོགས་ལ་གཡེངས་ཏེ་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།

ཟླ་བ་ཁ་ཤས་གོང་དུ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཞིག་ཐུག་བྱུང༌། ཁོས་ལྷ་སར་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་བོད་པ་ཞིག་གིས་ཉལ་ཐག་ཚོང་བར་སླེབས་བྱུང་ཟེར་གྱི་འདུག ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པ་ཙམ་གྱིས་གྲྭ་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། གང་ལྟར་དེ་དག་ཞབས་འདྲེན་རེད། ཉལ་ཐག་འཐེན་ན་རང་ཤི་བརྒྱབ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་རྒྱ་མིས་བོད་ཡུལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྟབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་མིས་དངོས་སུ་ཉལ་ཐག་འཐེན་དགོས་ཟེར་གྱི་མེད་སྟབས་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་ལན་པ་ལས་རྒྱ་མིར་ལག་པ་འཕྱིས་ས་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་རིག་པ་སྒྲིམས། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཏང་སྟེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ང༽ ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། རྩྭ་ཆུའི་ནང་དམེ།

བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ནས་རི་དྭགས་གསོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་སྔོན་མུ་གེ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཁག་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། དེང་སང་དཔལ་འབྱོར་དང༌། དངུལ་ལ་བརྔམས་ཏེ་རི་དྭགས་བསད་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་སྡིག་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་ནས་བཤད་ནའང་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་བྱ་དང་རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བྱ་དང་རི་དྭགས་གསོད་རྒྱུ་སོགས་གང་བྱུང་མང་བྱུང་བྱས་ན་ངོས་རང་ངོ་ཚ་པོ། ཐབས་སྐྱོ་པོ། མི་ལ་ཡང་ལབ་མི་ཤེས་པ་ཡོང་གི་འདུག ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང་སྟེ་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་བཞིན་ཁམས་དང༌། ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་རྩྭ་ས་ཆུ་སའི་དོན་ལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། སྐབས་རེ་མི་གསོད་རེས་གཏོང་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེང་སང་སོ་སོའི་ལུང་པ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་བོད་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པོ་དང༌། བོད་པར་ཕུགས་ལ་དྲིན་འཇགས་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཁྱད་པར་མི་འདུག་ཀྱང༌། དེ་ནི་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་སྟངས་འོག་ལ་ཆེ་ས་དེ་མ་མཐོང༌། ཆུང་ས་ང་རང་ཚོ་ནང་ཚགས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་བསྡད་ན་ངོ་ཚ་མི་འདུག་གམ། ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་རིགས་བོད་པ་རང་གི་ངོས་ནས་བླང་དོར་བྱེད་ཐུབ་པ་མང་པོ་ཞིག་ང་རང་ཚོས་ལྷོད་ཡངས་སུ་བཏང་སྟེ་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་གི་འདུག་པས་ཚང་མས་དོ་སྣང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

རྩ་བའི་རྒྱ་དང་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སྐོར་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་རིང་ལ་ངའི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་རིམ་པར་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྣམ་འགྱུར་ལེགས་ཉེས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས། དེང་སང་རྣམ་འགྱུར་མཁྲེགས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་རེད། ཡིན་ནའང་རྩ་བ་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཡང་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་དོན་གཉེར་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཡོད་དང་ཡོད་མུས་རེད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་མཁྲེགས་པོ་འདི་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས་གཏན་དུ་སྡོད་ཐུབ་ཐབས་མེད། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་བཅད་དེ་ངོས་ནས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ཀྱང༌། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་རེ་བ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད།

འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཐོག་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། བོད་པའི་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དེས་བོད་ལ་གནམ་གྱིས་ས་བརྡུང་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བདེན་པ་ང་རང་ཚོར་ཡོད་པས་རིམ་བཞིན་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་གྱི་རེད། སྔོན་མ་མའོ་ཙེ་ཏུང་སོགས་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་འདི་འདྲ་ཞིག་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པ་མི་ཚང་མའི་བསམ་བློའི་ནང་མེད་ཀྱང༌། ད་ཆ་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། དེ་གོང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཨུ་རུ་སུ་ཞེས་པ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་པ་དེར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ཡང༌། སྟོབས་ཤུགས་དེ་བཙན་དབང་གནོན་བཙིར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན་པར་བརྟེན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་ལ་རན་གྱི་མེད། མི་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་རང་དབང་ལ་དགའ་བ་ལས་བཙན་དབང་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་མེད་སྟབས་རིམ་པས་དུས་ཚོད་སྨིན་པའི་སྐབས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཨུ་རུ་སུ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ད་ཆ་མང་གཙོའི་ལུང་པ་ཆགས་ཚར་བ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་དབང་ཡོད་ཤོད་མཁན་དང༌། བཙན་དབང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་མྱོང་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མ་མཇུག་བསྡོགས་འགྲོ་བ་ལས་གཏན་དུ་སྡོད་ཐབ་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ད་ཕན་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཕྱིན་ཟིན་པ་དང༌། ད་དུང་རྒྱ་ནག་ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཡོད་བཞིན་པ་ལྟར་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཏན་ཏན་འགྲོ་གི་རེད། ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ བོད་མིའི་སྤྱོད་བཟང་དང་། ཟས་གོས་སྐད་ཡིག

གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་དུས་ནས་བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ཉམས་བརླག་ཏུ་མ་སོང་བར་ཚང་མས་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས། བོད་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་གོམས་གཤིས་རྣམས་ཡལ། མ་རབས་འཆལ་སྤྱོད་ཀྱི་གཤིས་ཀ་སྡུག་པ་རྣམས་འཇགས་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། རང་དབང་ཐོབ་ནའང་བོད་མི་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཆགས་ན་རང་དབང་ཐོབ་ཀྱང་དགའ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ང་རང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་ལ་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་འབུར་ཐོན། ཟུར་གསལ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ང་རང་ཚོའི་ནོར་བུ་ནང་བཞིན་ཡིན་པ་ཚང་མས་ངོས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་འདི་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་དང་འབྲེལ་ནས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ལ་དང་དོད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སོ་སོའི་ཆས་གོས་གྱོན་སྟངས་ཚུན་ཆད་ལ་དོ་སྣང་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་ལྟོ་ཆས་ལ་མཚོན་ན་བོད་པ་རང་གི་རྩམ་པ་དང༌། ཤ་མར་དེ་རིགས་བཅུད་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། སྐབས་ཤིག་ཁམས་ནས་ཡོང་མཁན་ཞིག་གིས་ལྷ་སར་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་མདུན་དུ་རྒྱ་མི་ཉ་རིགས་དང༌། སྦྲུལ་ཚོང་མཁན་འདུག དེ་ཚོས་སྦྲུལ་ཤ་ཉོ་མཁན་སླེབས་པ་དང་སྦྲུལ་གསོན་པོ་ལྕགས་ཀྲིང་ནང་ནས་བླངས་ཏེ་པང་ལེབ་ཅིག་གི་ལོགས་སུ་ལྕགས་གཟེར་འདུག་པ། དེར་སྦྲུལ་གྱི་མིག་གཡས་གཡོན་གཉིས་པོ་གཟེར་ལ་བཙུགས་ནས་སྦྲུལ་གྱི་གྲོད་ཁོག་གཤགས་ཀྱི་འདུག སྦྲུལ་ཤ་ཉོ་མཁན་བོད་པ་ཡང་འདུག་ཟེར་བྱུང༌། རྒྱ་མི་འབུ་སྲིན་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པས་རྒྱ་མིའི་ལད་ཟློས་བྱས་ནས་འབུ་སྲིན་ཟས་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། ཟ་སྟངས། འཐུང་སྟངས། གོས་གྱོན་སྟངས་ཚུན་ལ་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་ན་ག་ལེར་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དཔེར་ན། སྤྱིར་བཏང་བོད་པ་ཞིག་གིས་ཁྱི་གཅིག་ཤི་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་ན་ནད་པ་ཞིག་མཐོང་ན་ཨ་ཙི་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་ཞིག་བོད་པའི་ཁ་ནས་རང་བཞིན་དུ་ཐོན་གྱི་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ཁ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཟེར་གྱི་མེད། སྙིང་རྗེ་གང་དུ་ཡོད་ས་དེར་གཞན་ཕན་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་མེད་ས་དེར་གདུག་རྩུབ་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་བོད་འདི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར་བོད་པའི་རང་གཤིས་ལ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ལས་པའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་པའི་གཤིས་ཀར་ཕ་མེས་ནས་ཡོད་པའི་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་བརླག་སྟེ། ནམ་ཞིག་བྱ་བྱིའུ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་གསོད་རྒྱུར་ཡ་ང་བག་ཚ་མེད་པའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ན། ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་ནའང་དགའ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།

དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ལུང་པ་ཚོའི་ནང་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་གནད་དོན་གང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། མི་སྤྱོད་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་དང༌། ཕན་གྲོགས་བྱེད་པའི་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་བརླག་སྟེ་སོ་སོར་ཁེ་བཟང་ཡོད་ན་མགོ་སྐོར་གཏོང་རྒྱུ། ཐུབ་ཚོད་ཤོད་རྒྱུ། ལྐོག་གསོད་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཆགས་སྟབས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལ་རྒྱུན་དུ་དངངས་སྐྲག་དང༌། མི་སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེང་སང་ཨ་མི་རི་ཀ་དང༌། ཡོ་རོབ་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཚོའི་ནང་ལ་དངུལ་དང་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་ཆ་ཚང་ཡོད་ན་ཡང༌། སོ་སོའི་སེམས་འཁྲུགས་ཏེ། སེམས་མ་སྐྱིད་པར་རང་གི་རྒྱག་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དེས་ན་བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ཐོག་ནས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ང་རང་ཚོའི་ཁྱད་ནོར་འདི་དག་བདག་གཅེས་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཚང་མས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རྒྱ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། བོད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན།

བོད་ནང་ལ་བོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་རྣམས་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་རེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་སོ་སོའི་སྲོག་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཚུད་ནས་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་ཟིན་ནས་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པོ་དང༌། ལྷག་བསམ་གཡོ་བ་མེད་པར་བསྡད་པ་འདི་རླབས་ཆེན་ཡིན་པས་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་འབྱུང་སོ་སོའི་ནང་དོན་ལྟར་ན་བོད་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཤོད་སྐབས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད། སྟོང་མངའ་རིས་ཁུལ་རྡོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་པ་ཞིག་ཐོན་པ་དེའི་རིགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་ཧ་ལམ་ལོ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། སྔོན་མ་རྒྱ་མིའི་ལྟ་བ་དང་གནའ་རབས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་ཞིག་ཐུག་མྱོང་བ་ཁོང་གིས་ཟེར་དོན། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་སྟངས་འདི་རྒྱ་མིའི་ཁ་རྒྱུན་བཞིན་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན། ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་པོར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་སོ་སོ་རང་གི་ནང་ཁུལ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་སྟངས་དང༌། ཁོ་རང་གིས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པའི་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་གཉིས་མི་འདྲ་ཞེས་བཤད་བྱུང༌།

བོད་ཀྱི་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་སོ་སོ་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་པ་ལས་རྒྱ་ནག་ནང་ནས་ཚུར་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ནམ་ཡང་མིན། རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀ་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་དར་བ་རེད། གང་ལྟར་རྒྱ་དང་བོད་གཉིས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་མི་རིགས་མི་འདྲ་བ། སྐད་མི་འདྲ་བ་དང༌། ཡི་གེ་མི་འདྲ་བ། རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ། གོམས་གཤིས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པས་རྒྱ་དང་བོད་གཉིས་བསྲེས་ཀྱང་འདྲེས་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་འདོད་པར་ཆུ་ལ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་ཆགས་ཀྱི་མེད།

རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་པ་ང་ཚོའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་འཇགས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། དེང་སང་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་དང༌། བོད་ཟེར་བའི་མིང་ཚིག་གསར་པ་བཟོས་པ་ཞིག་མ་རེད། ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་ཁོངས་ཡིན་ལུགས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། དེང་སང་རྒྱ་མིས་མེས་རྒྱལ་དང༌། ནང་ས་ཟེར་བའི་མིང་ཚིག་གསར་པ་དེ་སྔ་ང་ཚོས་གོ་མ་མྱོང་བ་དེ་འདྲ་བཏགས་ཡོང་གི་འདུག

དེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་བཟའ་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ཁུངས་འཁྱོལ་བ་མི་འདུག་བསམས་ནས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དང༌། ཧོར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང༌། མན་ཇུའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་ཁོངས་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་གིས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད། བོད་རང་བཙན་ཟེར་བ་འདི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་བྱས་པ་མ་རེད།

ཁ༽ གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་དང་། འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན།

ཡིན་ནའང་སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་མི་རིགས་རང་བཙན་ལས། ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བ་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དང༌། པ་ཀི་སི་ཐན་ཧ་ཅང་འགལ་ཟླ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཚོང་གི་ཐོག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། སྔ་མོ་ཨ་མི་རི་ཀ་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང༌། ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་དགྲ་ཟླ་དགྲ་གཤེད་ཡིན་ནའང༌། དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་འོག་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཨ་མི་རི་ཀ་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལྟ་བ་དང༌། བསམ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ཚང་མ་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་ན་ཡང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་བསམ་པ་རྣམ་དག་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བསམ་བློ་བཏང་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་ངོས་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་མནར་གཅོད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། གཏོར་བཤིག་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་འདས་ཟིན་པ་རེད། མ་འོངས་པར་རྒྱ་དང་བོད་གཉིས་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་མཉམ་དུ་སྡོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ལེགས་བསམས་ནས་ངོས་ཀྱིས་བསམ་བློ་དེ་ལྟར་གཏོང་གི་ཡོད། ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ལ་གྲུབ་འབྲས་བྱུང་མེད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་བ་མང་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོའི་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་རི་བཙུགས་པ་ནང་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་རང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་བལྟས་ནས་བོད་ལ་འགྱུར་བ་མ་བཏང་བར་ཐབས་ཤེས་གཏན་ནས་མེད།

དུས་རྟག་ཏུ་གོ་མཚོན་འཐོགས་པའི་དམག་མིས་མནན་ནས་སྡོད་རྒྱུ་དེས་ནམ་རིང་སྒྲུང་གིས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད། ང་ཚོ་ཇི་ཙམ་ཐབས་སྐྱོ་ནའང་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པས། བཙན་དབང་དྲག་གནོན་འོག་ལ་ནམ་ཡང་སྡོད་མི་ཐུབ། རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟར་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་གནས་ཚུལ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚོད་ཀྱི་བོད་པའི་བདེན་དོན་འདི་བཤད་ས་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོ་བོད་པར་བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་དྲང་བདེན་མིན་པར་ང་ཚོར་ཐུབ་ཚོད་བྱས་པ་འདི་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མི་ལ་ཡང་དགོས་པ་དང༌། བོད་པ་ལའང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད།

ག༽ སྐབས་བབ་ཀྱི་ལས་འགན་དང་། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་མིག་དཔེ།

ད་ཆ་ང་ཚོས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ལས་ཀ་གང་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་བོད་མི་རིགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་བཟང་པོའི་བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དེ་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་མཁན་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་ལས་ཁུངས་དེའི་ནང་གི་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཉམས་མྱོང་བསགས། གྲུབ་འབྲས་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས། ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་དེའི་ལས་འགན་བོད་པ་རང་གིས་ཆ་ཚང་འཁུར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

ད་ལྟ་རྒྱ་མིས་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་མིས་བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་པར། བོད་པ་ཚེ་གཡོག་ལྟ་བུར་ཉར་བ་དེས་བྱུང་བ་རེད། བོད་པར་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ཐུབ་མཁན་གཏན་ནས་མིན། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་ནང་ལ་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ཙམ་དང༌། འཛམ་གླིང་ལུང་པ་གཞན་དག་ནང་བོད་པ་ཁྲི་གསུམ་བཞི་ཞིག་བསྡད་ཡོད། ལུང་པ་གང་དུ་ཡིན་ནའང༌། ལུང་པ་དེའི་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་པའི་ཡོན་ཏན་པ་དང༌། སྐད་ཡིག་མ་ཤེས་ཀྱང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག་ཚུལ་མཐུན་བྱས་ནས་བསྡད་པར་བརྟེན་བོད་པར་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱེད་ས་དང༌། བྱམས་པོ་བྱེད་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལྟོ་གོས་འཚོལ་རྒྱུར་གྲུང་ཐག་ཆོད་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། རྒྱ་གར་ནང་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་མཁན་བོད་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་རིག་པ་ཡག་པོ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཆགས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་གིས་བོད་པར་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ལས་དོན་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།

བོད་ནང་གཞོན་སྐྱེས་བུ་དང་བུ་མོ་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཅན་མང་པོའི་སེམས་ནང་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་དང༌། ཡིད་ཐང་ཆད་པ་ལྟ་བུས་སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་ཀར་དོ་ཁུར་མ་བྱས་པར་འཁྱམས་ནས་བསྡད་པ་དང་། ཆང་རག་བཏུང༌། མཚན་ཚོགས་ཞབས་བྲོ་རྒྱག་སར་ཕྱིན། སྡུག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཉལ་ཐག་འཐེན། མ་ཅང་རྩེས་ནས་ཉིན་མ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་སོ་སོས་དུག་བཟས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། སོ་སོའི་གཟུགས་པོ་དང༌། བསམ་བློའི་ནུས་པ། མི་ཚེ་དང་བཅས་པ་ཆུད་ཟོས་བཏང་ནས་བོད་རང་དབང་གང་འདྲ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། བྱ་སྤྱོད་འདི་རིགས་ལ་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང་སྟེ་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་བྱེད་དགོས།

ང༽ ལས་རིགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་པས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་སྒྲུབ་པ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱེད་མཁན་ལ་ནག་ཐིག་བཙུགས་ཏེ་སྡང་འཛིན་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་གམ། དེ་དག་ལ་བལྟས་ནས་ང་ཚོས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་མིར་དགའ་མོས་མེད་ན་སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱས། ལས་ཀའི་ནུས་པར་དང་དོད་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་རང་མགོ་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐོང་གསལ་བཞིན། ལྷ་སས་མཚོན་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་ལ་རྒྱ་མིའི་འཚེམ་བཟོ་བ་དང༌། ལྷ་བྲིས་པ། རྡོ་བཟོ་ཤིང་བཟོ་སོགས་མང་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་པས་སོ་སོའི་ལས་ཀ་བོད་པའི་ལག་ཤེས་པར་མ་སྤྲད་པར་རྒྱ་མིའི་ལག་ཤེས་པར་སྤྲད་ན། དོན་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལས་མེད་དབུལ་ཕོངས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མི་གསར་པ་ཚོར་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་སྟེ་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རོགས་བྱས་པ་ཞིག་རེད།

དེ་བཞིན་ལྟོ་ཆས་ལ་མཚོན་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་རྩམ་པ་དང༌། ཚག་ཤ་སྐམ་རློན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་པའི་ཐོན་ཁུངས་ཡིན་པའི་ལྟོ་ཆས་བཅུད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཕར་བཞག་ནས། རྒྱ་མིའི་ལད་ཟློས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་ནང་འབུ་སྲིན་ཟ་བར་ཕྱིན་ན་དངུལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་དེ་རྒྱ་མིར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཙམ་ལས་དགེ་མཚན་གང་ཡང་མེད། རིམ་པས་བོད་པའི་ཆས་གོས་གྱོན་སྟངས་རྒྱ་ཆས་ལ་ཕྱིན། སྐད་ཆ་དེ་ཡང་རྒྱ་སྐད་བཤད། ལྟོ་ཆས་ཟ་སྟངས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལད་ཟློས་བྱས་ཏེ་འབུ་སྲིན་ཟས། བོད་པའི་གོམས་གཤིས་རིམ་པས་འགྱུར་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱང་རྒྱ་མི་ནང་བཞིན་ཆགས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་དང༌། ཕན་སེམས་མེད་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་དང༌། ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་ཉམས་བརླག་ཕྱིན་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་འདི་འཛིན་ཐུབ་ན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པ་གྲངས་ཀ་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོར་རིན་ཐང་ཡོད། དཔེར་ན། དེང་སང་བོད་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་འཛམ་གླིང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཉུང་ཉུང་རེད། བོད་རང་གི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་བོད་པའི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིན་ཐང་ཅན་ཞིག་མཐོང་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་སྡིངས་ཆའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ཧ་ཅང་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བརླག་སྟེ་རྒྱ་སྐད་བདེ་པོ་དང༌། གཤིས་ཀ་རྒྱ་མི་ནང་བཞིན་ཆགས་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་རུས་པ་བོད་པའི་མི་རིགས་ཡིན་ནའང་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུར་བརྟེན། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། སོ་སོའི་གོམས་གཤིས་དང༌། སོ་སོའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་རྣམས་མ་ཉམས་པར་འཛིན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ལྷ་སས་མཚོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་གི་ནང་ལ་བོད་མི་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྒྱ་མི་ཡོང་བ་དེ་ཕྱེད་ཀ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་སྲིད་བྱུས་གནག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཕྱེད་ཀ་ང་རང་ཚོས་གོ་སྐབས་སྤྲད་རྒྱུ་མེད། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་དང༌། རྒྱ་ཁ་ཆེ་བོད་ནང་ཡོང་མཁན་ཚོ་ཐོག་མར་ལག་པ་སྟོང་པ་ལས་མེད་པ་ལ། ཁོང་ཚོས་ཉིན་རེ་ལྟོ་ཆས་ཟ་ལོང་ཡོད་མེད་ལྟ་བུ་དང༌། མཚན་མོ་གཉིད་མ་ཉལ་བར་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ། ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སོ་སོའི་བཟའ་ཚང་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ཡར་ལེན་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པས་དཀའ་ལས་རྒྱག་མ་ཐུབ་པར་ལས་ཀ་ཁོང་ཚོར་སྤྲད། ཁོང་ཚོར་ས་ཞིང་བོགས་མར་བཏང་སྟབས་ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་རྒྱ་མི་དང༌། རྒྱ་ཁ་ཆེ་ཚོས་ཟིན་ནས་བསྡད་ཡོད། འདི་རིགས་བྱེད་སྟངས་མ་འཕྱུག་པ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ན་ནིང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཞིག་བོད་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ངོས་ལ་བརྗོད་དོན། ལྷ་སར་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་བོད་མི་གཅིག་གིས་ཐ་མག་ཉལ་ཐག་ཚོང་བར་སླེབས་བྱུང་ཟེར་གྱི་འདུག ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པ་ཙམ་ལས་གྲྭ་པ་ངོ་མ་ཡིན་མི་སྲིད་ཀྱང༌། གང་ལྟར་ཞབས་འདྲེན་རེད། དེང་སང་བོད་ནང་ང་རང་ཚོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྐུ་ཤོར་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྐུན་མའི་ནང་བོད་པ་ཡང་ཡོད་ཚོད་འདུག འདི་རིགས་རྒྱ་མིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ན་ཡང༌། བོད་པ་རང་ཉིད་ལ་འགན་ཁུར་འཁྲི་ཡོད་པས་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། འདི་རིགས་ལ་དགེ་སྐྱོན་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ཞི་བའི་ལས་འགུལ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་བདེན་རྒྱབ།

ང་ཚོས་བོད་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་བ་ལས། ང་ཚོས་གྲི་དང་མེ་མདའ་འཁྱེར་ཏེ་ཕྱིན་ན་ཕན་ཐོགས་གཏན་ནས་མེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང༌། བོད་པའི་ཐོག་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་མིས་བོད་པར་སྡུག་པོ་ཚད་མེད་བཏང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པའི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པར་རྒྱ་དང་བོད་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་སྡོད་དགོས་པར་བརྟེན། ཁྱིམ་མཚེས་མཛའ་གྲོགས་བཟང་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྡད་ན་གཉིས་ཀར་ཡག་གི་རེད། ཕུགས་དྲིན་ཆེ་གི་རེད།

མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ན་འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་ཡུན་རིང་པོར་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་བདེ་སྐྱིད་བག་ཕེབས་ཡོང་ཐབས་མེད། ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདིར་དེང་སང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་མ་ཚད། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག ང་ཚོས་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ན། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད།

སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཟླ་མཇུག་ལ་ཧྲང་ཧད་ཁུལ་རྒྱ་མི་རྩོམ་འབྲི་བ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཏན་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ནས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གཙོ་འཛིན་ལ་ཡི་གེ་དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྲིས་པ་དེའི་དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པར་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་རང་སྐྱོང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་སྤྲོད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་དམིགས་བསལ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག དེའི་སྐོར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཐད་ཀར་འཕྲལ་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་གསལ་པོ་བྲིས་འདུག

དེ་བཞིན་ལེའུ་ཧྲི་ཅན་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཞིག་བྲིས་པའི་ནང་ལ་བོད་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ། བོད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གིས་ད་ལྟའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་འདི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ལུགས་བྲིས་འདུག དེ་རིགས་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་ནང་ནས་སྔ་ལོ་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གང་ལ་གང་འཚམ་ཞིག་ཐུན་མོང་ནས་མ་འོངས་པའི་རྒྱ་ནག་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་བྱ་རྒྱུའི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཟོས་འདུག དེའི་ནང་ལ་བོད་དང༌། ཤིན་ཅང་། ནང་སོག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་སྤྲོད་དགོས་པ་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་དེ་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་ནང་ཚུད་ལ་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་བྱེད་དང་མ་བྱེད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རང་ཐག་རང་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་ལུགས་བཀོད་འདུག དེ་རྒྱ་མིས་བཀོད་པ་ལས། ང་ཚོ་བོད་པས་རེ་འདུན་བྱས་ནས་བཀོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་མི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་། བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཡོད་མཁན། མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་ན་བསམ་པའི་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན། རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཡིག་ཆ་དེ་བཟོས་ཏེ་བཀྲམས་པ་རེད། ཚོགས་པ་དེའི་ནང་ཧོང་ཀོང་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀ ཐའེ་ཝན་ཁུལ་སྡོད་མཁན་གྱི་རྒྱ་མི་ཡོད་པ་རེད།

གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཐོག་ལ་ཕྱིན་པར་བརྟེན་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་གུ་བཤངས་ཤིག་མ་བྱས་ན་བོད་པར་དངོས་གནས་ཁག་མི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཧ་ཅང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུའི་མདུན་ལམ་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ང་ཚོས་བོད་ནས་རྒྱ་མི་ཕྱིར་འབུད་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། གལ་ཏེ་ཐུབ་ན་ཡང་མ་འོངས་པར་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་སྦྲེལ་ཏེ་དཀའ་ངལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཡོང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ང་ཚོ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་ངོས་ནས་ཞུས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་དང༌། སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད།

ཆ༽ མང་གཙོའི་གོམ་བགྲོད་དང་། ཕུགས་རིང་གི་བསམ་བློ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ལ་ལོག་མཁན་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་བོད་པའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་མ་འོངས་པར་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་བྱེད་ཕྱོགས་རྣམས་མ་འོངས་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དེ་སྐོར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ལས་འགུལ་བྱེད་པ་འདི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་རེད་ཅེས་རྒྱ་མི་ཐུག་ནས་ཧམ་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མིན་པར་མ་འོངས་པར་བོད་དངོས་གནས་མང་གཙོ་རང་དབང་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། དེ་རིགས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་སྔ་ནས་བཏང་ཡོད།

དཔེར་ན། སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མ་བཞུགས་པའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་བསྒྱུར་བཅོས་གནང་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་གནང་འདུག ངའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡-༡༩༥༢ ནང་ལ་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་བཙུགས་ཏེ་བུ་ལོན་རྙིང་པ་དང༌། རྟ་ཁལ་གྱི་ཁྲལ། རྫོང་གཞིས་ཁག་གཞུང་འཛིན་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པའི་སྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། གང་འཚམ་ཞིག་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། གང་ལྟར་ལེགས་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་རྒྱ་མིས་མ་གཏོགས་མ་དྲན་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ནས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་འཆར་གཞི་ཡོད་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་བོད་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་སྐྱར་གསོ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།

མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བོད་མི་ཚོས་བག་ཡངས་སྣང་བ་སྐྱིད་པ་དང༌། མིག་ཐག་ཐུང་ཐུང༌། འཕྲལ་སེལ་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་མ་བྱས་པར་ཕུགས་ཐག་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་འཚོ་ཐུབ་པ་དང༌། གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཡུན་གནས་ཐུབ་ཐབས། གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཇ༽ ཆོས་པ་ཚད་ལྡན་དང་། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར།

ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་འདུན་པ་ཁག་ཅིག་བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་རེད། དེང་སང་བོད་ནང་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་དགོན་པ་ལྷ་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ཉམས་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དགོན་པ་ལྷ་ཁང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར་དེའི་ནང་སྡོད་མཁན་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་སྤུས་དག་པོ་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་ནའང་སྤྱོད་ལམ་ཚུལ་མིན་བྱེད་པ་དང༌། བསམ་བློར་དངུལ་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མ་གཏོགས་མེད་ན། གྲྭ་ཆས་གྱོན་པར་དགོས་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཡིན། ང་ཚོས་གྲྭ་ཆས་གྱོ་པ་འདིས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡིན། སྟོན་པའི་བཀའ་སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཆོས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

དགོན་པའི་ནང་ལ་བསྡད་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་དང༌། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གང་ཡང་མེད་པར་གྲོང་ཆོག་རྒྱུག་ནས་བསྡད་ན། ག་ལེར་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ནས་གྲྭ་པ་འདི་ཚོ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་རེད་ཟེར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། གྲྭ་པ་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ན་ཡང་ཡོད་པ་དེ་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་དགོས། སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བ་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱས། ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤེས་པ་རྣམས་སོ་སོས་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། ཁ་ཆེའི་ཆོས་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ལེགས་ཆ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱས། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་གང་ཡོད་པ་རྣམས་སོ་སོས་ཤེས་པ་བྱས། དེའི་ཐོག་ནས་སོ་སོས་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱས་ན་མིས་རང་བཞིན་གྱིས་དད་གུས་དག་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཇི་ཙམ་མིན་ཞེས་བརྗོད་ནའང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ནང་ལ་ཚུད་ཀྱི་རེད།

སློབ་གཉེར་གང་ཡང་མ་བྱས་པར། གྲྭ་ཆས་གྱོན་ནས་སྤྱོད་ལམ་ཚུལ་མིན་བྱས་ན་མིས་བརྩི་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ནས་ཆོས་སྒོ་ཐོག་མར་ཕྱེ་སྐབས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་དང༌། དད་མོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་ག་ལེར་ཉམས་ནས་དེང་སང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ལུགས་གོ་ཐོས་ཡོང་གི་འདུག དེ་ནི་ཡག་རྟགས་གང་ཡང་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕ་ཡུལ་ལ་སླེབས་ན་ངེས་པར་དུ་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས། དངོས་གནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

ཉ༽ གཏམ་དོན་གཉིས་མེད། མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན།

དེ་ནས་བོད་ནང་ལ་བོད་མི་ཚོས་རི་དྭགས་བརྔོན་པ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཆ་གོ་ཡོང་གི་འདུག སྔོན་མ་མུ་གེ་ཡོང་བའི་སྐབས་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སང་བོད་མིས་དངུལ་ལ་བརྔམས་ནས་རི་དྭགས་བརྔོན་པ་དེ་དག་མི་འོས་པའི་བྱ་བ་ཡིན། ལྷག་དོན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་རྩྭ་ཁ་དང༌། ཆུ་ཁའི་དོན་དག་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དུ་རྒྱ་མིས་སྤྲད་པའི་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་དེ་དག་ནི་དཔེ་མ་སྲིད་པའི་ཞབས་འདྲེན་རེད། བོད་ནང་ཁུལ་དེ་འདྲ་བྱས་ན་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་འགྲེལ་བཤད་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་སམ།

དེང་སང་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་བཙན་དབང་གིས་མནན་ནས་བསྡད་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཙམ་གྱི་བསམ་བློ་ཡང་མེད་མཁན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་གཏམ་དོན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འདི་འདྲ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། མི་གཞན་དག་ལ་ཡང་བརྒྱུད་བཤད་བྱེད་དགོས། ཡང་རེ་ཞིག་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཚུར་ཡོང་མཁན་རྣམས་འདི་གར་མི་ཚེ་སྐྱེལ་རྒྱུའི་དོན་དག་མ་ཡིན་པར། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལ་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་སྟབས་སོ་སོའི་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་མཐོ་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ལ་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་དམིགས་བསལ་ཅན་འགའ་ཞིག་མ་གཏོགས། སྤྱི་བྱིངས་རྣམས་བོད་ནང་ལ་ལོག་སྟེ། རང་རང་སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། ནུས་པ་ལ་དཔགས་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། དཔལ་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ཚང་མར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

པར་བྱང་སྨོན་ཚིག

རྣམ་གྲོལ་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་ཏུ། །

གཞོལ་བའི་མཐའ་ཡས་ཆོས་ཚུལ་དལ་འབབ་ཀླུང༌། །

ཚིག་གི་གཟེགས་མ་རེས་ཀྱང་དུག་གསུམ་གྱི། །

དྲི་མ་ཡོངས་འཁྲུད་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་འདི། །

དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྣམ་དཀར་ཕུང་པོའི་མཐུས། །

ཡང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ། །

གདངས་ཏེ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །

ངེས་ལེགས་ནོར་བུའི་མཛོད་ལ་དབང་འབྱོར་ཤོག །

ཅེས་པ་འདི་ཡང་དེང་དུས་ཡིད་སྲུབས་ཀྱིས་རྒྱུད་བརླམས་པའི་ཀླ་ཀློའི་སྡིག་སྤྱོད་མི་བཟད་པས་གངས་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་དུ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་མོའི་སྣང་བ་ལྟར་འབར་བ་དེ་ནི་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་ཉམས་ཉེས་པར་བྱས། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་སོགས་གདུག་པའི་གནོད་འཚེ་གྱ་གྱུའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དར་བ་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་ལྔ་བདོའི་རྒུད་ཚོགས་མཚོ་ལྟར་བརྡོལ་བ་འདི་དག་ལྷག་མེད་དུ་ཞི་ཞིང༌། བྱང་ཕྱོགས་བོད་ཁ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་གསོས་ཏེ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ལྗོངས་འདིར་ཡང་ཐུབ་པའི་བཞེད་དགོངས་དྲི་མ་མེད་པ་དར་རྒྱས་སུ་འཕེལ་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན། རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་རིང་ལུགས་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒྱས་པ་སོགས་འཕྲལ་ཡུན་ལེགས་ཚོགས་དུ་མའི་ཆེད་དུ་དམིགས། ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གསུང་རབ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་དང་བསྐྲུན་འགྱུར་གང་ལའང་སྦྱར་ཆོག་པའི་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སྦྱར་བའོ། །དགེའོ།། །།